Presioni nga kompanitë amerikane të energjisë për të thelluar ndikimin e tyre në Ballkanin Perëndimor po nxit shqetësimet e BE-së se rajoni mund të përfundojë i varur nga lëndët djegëse fosile amerikane pikërisht ndërsa përpiqet të arrijë objektivat e energjisë së pastër për t’u integruar më ngushtë me bllokun.
Shqipëria, Kosova dhe Bosnja dhe Hercegovina kanë sinjalizuar të gjitha interesin për të blerë vëllime të mëdha gazi natyror të lëngshëm nga SHBA-ja ose për të ndërtuar infrastrukturë për të mbështetur hyrjet. Vendet thonë se gazi nevojitet si lëndë djegëse kalimtare, pasi ato zvogëlojnë si importet e karburantit rus, ashtu edhe konsumin e qymyrit, dhe kalojnë në burime të rinovueshme, të cilat janë të gjitha pika kyçe të ofertave të tyre për anëtarësim në BE.
Në Shqipëri, energjia hidroelektrike, e cila dominon përzierjen energjetike, është gjithnjë e më e paqëndrueshme, pasi thatësira e lidhur me ndryshimet klimatike zvogëlon rrjedhën e lumenjve, sipas një zyrtari të qeverisë shqiptare, i cili foli në kushte anonimiteti për POLITICO. Kjo krijon kërkesë për gaz natyror, të cilin mbështetësit e paraqesin si një “karburant tranzicioni” që mund të mbështesë rrjetet e energjisë, ndërsa kapaciteti i burimeve të rinovueshme është ende në zhvillim e sipër. Aktualisht, gazi përbën vetëm 1.8 për qind të përzierjes energjetike të Shqipërisë.
Megjithatë, zyrtarët e BE-së vënë në pikëpyetje nëse projektet që po përmenden janë të nevojshme apo të dëshirueshme, duke pasur parasysh se këto vende aktualisht kanë pak ose aspak kërkesë të brendshme për gaz. Mbytja e këtyre tregjeve me gaz rrezikon t’i bllokojë ato në varësi afatgjatë nga gazi dhe të rrisë varësinë nga importet e huaja.
BE-ja ka objektiva të rrepta për të ulur emetimet e gazrave serrë në zero deri në vitin 2050 dhe për të rritur përdorimin e energjisë së rinovueshme, të cilat anëtarët e rinj të BE-së do të duhet t’i përmbushin. Zyrtarët e BE-së kanë frikë se rritja e importeve të gazit mund t’i minojë këto objektiva.
Megjithatë, sektori i gazit në SHBA po shfrytëzon tranzicionin e shpejtë të BE-së larg gazit rus dhe shtrëngimin e tregjeve globale që vjen si pasojë e luftës me Iranin, për të ndërmjetësuar një sërë marrëveshjesh furnizimi në rajonin më të gjerë, në përputhje me doktrinën e qartë të administratës Trump për “dominimin e energjisë”.
“Vendet… në aspiratën e tyre më të gjerë për t’u bashkuar me BE-në, kanë marrë angazhime për dekarbonizim, për të përcaktuar rrugën dhe për t’iu përmbajtur kësaj, për të hequr gradualisht lëndët djegëse fosile”, tha András Hujber, i cili kryeson diplomacinë energjetike të ekzekutivit të BE-së në Ballkanin Perëndimor, në një forum në Vjenë, në përgjigje të një pyetjeje nga POLITICO.
Në këtë kontekst, sjellja e gazit në rajon “duket se bie ndesh me këtë objektiv jetësor të dekarbonizimit”, tha ai./A2 CNN
