Pneumotoraksi: Kur mushkëria tkurret papritur dhe frymëmarrja bëhet e vështirë

Pneumotoraksi: Kur mushkëria tkurret papritur dhe frymëmarrja bëhet e vështirë

Pneumotoraksi: Kur mushkëria tkurret papritur dhe frymëmarrja bëhet e vështirë

Mund të ndodhë edhe te njerëzit plotësisht të shëndetshëm, pa asnjë paralajmërim. Një studim me 316 pacientë zbuloi diçka interesante për trajtimin, por kur kjo gjendje bëhet kërcënuese për jetën?

Sponsor 3M Express

Dhimbja e papritur në njërën anë të gjoksit dhe ndjesia e mungesës së ajrit mund të jenë shenja të pneumotoraksit. Kjo gjendje mund të shfaqet edhe te njerëzit që më parë nuk kanë pasur probleme me mushkëritë. Kur dhimbja është e fortë ose frymëmarrja përkeqësohet, kërkohet ndihmë e menjëhershme mjekësore.

Çfarë ndodh në mushkëri gjatë pneumotoraksit?

Pneumotoraksi shfaqet kur ajri depërton në hapësirën pleurale, ndërmjet mushkërisë dhe murit të brendshëm të kraharorit. Ajri i grumbulluar ushtron presion mbi mushkërinë dhe pengon zgjerimin e saj gjatë frymëmarrjes. Si pasojë, mushkëria mund të tkurret pjesërisht ose plotësisht.

Kur pneumotoraksi është i vogël, simptomat mund të jenë të lehta. Megjithatë, te njerëzit me sëmundje ekzistuese të mushkërive, edhe një grumbullim i vogël ajri mund të shkaktojë vështirësi serioze në frymëmarrje. Mjeku vlerëson jo vetëm pamjen radiologjike, por edhe gjendjen klinike të pacientit.

Veçanërisht i rrezikshëm është pneumotoraksi nën tension, kur ajri vazhdon të grumbullohet dhe presioni brenda kraharorit rritet. Ai mund të pengojë kthimin e gjakut drejt zemrës, të ulë menjëherë tensionin arterial dhe të rrezikojë jetën. Nevojitet ndërhyrje urgjente.

Pneumotoraksi nuk është gjithmonë i njëjtë për çdo pacient. Madhësia e tij, shpejtësia e shfaqjes dhe aftësia e mushkërisë tjetër për të kompensuar ndikojnë drejtpërdrejt në rëndësinë e simptomave. Prandaj, një radiografi që duket qetësuese nuk e zëvendëson vlerësimin e frymëmarrjes dhe të shenjave jetësore, transmeton Telegrafi.

Freepik

Pse ndodh dhe kush rrezikohet më shumë?

Pneumotoraksi spontan primar shfaqet te persona pa sëmundje të njohura të mushkërive. Mund të shkaktohet nga çarja e një flluske të vogël ajri në sipërfaqen e mushkërisë. Është më i shpeshtë te burrat e rinj, të gjatë dhe të dobët, ndërsa pirja e duhanit e rrit rrezikun.

Pneumotoraksi spontan sekondar lidhet me sëmundje si sëmundja pulmonare obstruktive kronike dhe fibroza cistike. Duke qenë se mushkëritë tashmë funksionojnë më dobët, pasojat mund të jenë më të rënda.

Gjendja mund të shkaktohet gjithashtu nga goditjet ose plagët në kraharor, nga procedura mjekësore si biopsia e mushkërisë, apo nga ventilimi mekanik.

Si njihet dhe kur kërkohet urgjenca?

Shenjat kryesore janë dhimbja e papritur në gjoks, zakonisht në njërën anë, dhe vështirësia në frymëmarrje. Dhimbja mund të shtohet gjatë frymëmarrjes së thellë. Disa pacientë ndiejnë vetëm mungesë të lehtë ajri, ndërsa të tjerë mezi marrin frymë edhe në qetësi.

Meqë këto simptoma mund të shoqërojnë edhe sëmundje të tjera serioze, nevojitet vlerësim i shpejtë mjekësor. Nëse dhimbja është e fortë, frymëmarrja përkeqësohet ose shfaqet humbja e vetëdijes, telefononi menjëherë urgjencën.

Nuk duhet pritur që dhimbja të kalojë vetvetiu, sidomos nëse shoqërohet me marramendje, dobësi të theksuar ose ngjyrim të kaltërosh të buzëve. Këto shenja mund të tregojnë mungesë oksigjeni ose përkeqësim të qarkullimit të gjakut.

Mjeku kontrollon frymëmarrjen, dëgjon mushkëritë dhe mat nivelin e oksigjenit në gjak. Diagnoza zakonisht konfirmohet me radiografi të kraharorit. Në raste të caktuara përdoren ultrazëri ose tomografia e kompjuterizuar.

Si trajtohet dhe çfarë tregoi studimi?

Trajtimi varet nga simptomat, shkaku dhe gjendja e përgjithshme. Te disa pacientë të qëndrueshëm me pneumotoraks spontan primar dhe shqetësime minimale, mund të zgjidhet ndjekja mjekësore pa ndërhyrje të menjëhershme. Ajri përthithet gradualisht dhe mushkëria mund të zgjerohet përsëri.

Kur nevojitet largimi i ajrit, mjeku mund të përdorë aspirimin me gjilpërë ose të vendosë dren në kraharor. Nëse rrjedhja e ajrit vazhdon ose pneumotoraksi përsëritet, mund të rekomandohet operacioni.

Një studim i botuar në The New England Journal of Medicine përfshiu 316 pacientë me episodin e parë të pneumotoraksit spontan primar. Nga 162 pacientët e caktuar për trajtim konservativ, 137 nuk patën nevojë për ndërhyrje, ndërsa 25 iu nënshtruan një procedure. Kjo tregon se ndjekja mund të jetë alternativë për pacientë të përzgjedhur, por vetëm me kontrolle të planifikuara.

Shërimi dhe mundësia e përsëritjes

Edhe kur simptomat zhduken, kontrolli mjekësor mbetet i domosdoshëm për të verifikuar zgjerimin e mushkërisë. Pneumotoraksi mund të përsëritet, ndërsa lënia e duhanit ndihmon në uljen e rrezikut. Në raste të përsëritura mund të rekomandohen procedura parandaluese.

Para udhëtimit me avion duhet konfirmuar radiologjikisht shërimi i plotë. Sipas Shoqatës Britanike të Toraksit, fluturimi lejohet vetëm pasi të kenë kaluar të paktën shtatë ditë nga konfirmimi radiologjik. Zhytja me bombola kërkon vlerësim të posaçëm specialistik. /Telegrafi/

Lexo edhe

Djali i Jakup Krasniqit reagon me mesazh prekës pas vizitës së babait në Kosovë

Djali i Jakup Krasniqit reagon me mesazh prekës pas vizitës së babait në Kosovë

Mickoski: Pritet dimër i vështirë, çmimet në bursë janë të larta për energjinë elektrike dhe derivatet

Mickoski: Pritet dimër i vështirë, çmimet në bursë janë të larta për energjinë elektrike dhe derivatet

Chelsea pëson humbje të rëndë nga Leeds United

Chelsea pëson humbje të rëndë nga Leeds United

Pneumotoraksi: Kur mushkëria tkurret papritur dhe frymëmarrja bëhet e vështirë | Momenti