Gushti ishte muaji më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë në të gjithë botën, me temperaturat globale që arritën 1.65 gradë Celsius mbi nivelet paraindustriale, thanë shkencëtarët të enjten, mes paralajmërimeve për ngrohje të mëtejshme në rrugë.
Gushti i vitit 2026 ishte i barabartë me korrikun e vitit 2023 për muajin më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë, sipas Shërbimit të Ndryshimeve Klimatike Koperniku të BE-së. Temperaturat e sipërfaqes së detit gjithashtu u rritën në nivelet e tyre më të larta të regjistruara ndonjëherë për gushtin, shkruan The Guardian.
Këto temperatura u regjistruan edhe përpara se sistemi i motit El Niño që do të vinte të kishte një ndikim të madh. El Niño është një fenomen natyror i përsëritur, ku ndryshimet e erës mbi Paqësor çojnë në rritjen e temperaturave të oqeanit dhe transferimin e sasive të mëdha të nxehtësisë në atmosferë, me pasojat që ndihen në të gjithë botën në përmbytje, thatësira dhe valë të nxehta, transmeton Sinjali.
El Niño i këtij viti, që ka të ngjarë të arrijë forcën e tij të plotë drejt fundit të vitit, parashikohet të jetë potencialisht më intensivi i regjistruar ndonjëherë , pasi tani është i mbingarkuar nga kriza klimatike.
Friederike Otto, një profesoreshë e shkencës së klimës në Imperial College London, tha: “Ndërsa El Niño po fillon të rrisë nxehtësinë, faktori themelor [pas temperaturave të larta të këtij viti] mbetet djegia jonë e pandërprerë e lëndëve djegëse fosile. Ndryshimi i klimës e bën çdo El Niño edhe më të nxehtë, dhe derisa të ndalojmë djegien e qymyrit, naftës dhe gazit, këta muaj rekordthyes thjesht do të vazhdojnë të vijnë.”
Ndikimet e nxehtësisë ekstreme të gushtit ende ndihen në të gjithë botën, pas zjarreve shkatërruese , dëmtimeve në të korra , vdekjeve të tepërta nga valët e të nxehtit dhe ndërprerjeve në transport, biznes dhe shërbime publike në shumë vende. Inflacioni i çmimeve të ushqimeve ka të ngjarë të rritet më tej, pasi ndikimet e të korrave më të vogla ndihen në tregjet vendase dhe importet.
Simon Stiell, shefi i OKB-së për klimën, tha se dëmet ekonomike dhe sociale të verës ende po numërohen. “Nxehtësia ekstreme ka vrarë miliona dhe ka kushtuar triliona, duke goditur sistemet e transportit dhe të shëndetit, dhe duke rritur çmimet e gjërave bazë shtëpiake si ushqimi”, tha ai. “Provat janë të pakundërshtueshme: ky është çmimi në rritje i varësisë së njerëzimit nga lëndët djegëse fosile dhe krizës globale klimatike që ajo po nxit.”
Ai u bëri thirrje qeverive të reagojnë me “një kalim më të shpejtë në energjinë e pastër, e cila tani është më e lirë se lëndët djegëse fosile, duke mbrojtur pyjet dhe oqeanin tonë, dhe duke ndërtuar rezistencë ndaj klimës”.
Edhe pse temperaturat tejkaluan 1.5 gradë Celsius mbi nivelet paraindustriale, të përcaktuara në marrëveshjen e klimës së Parisit të vitit 2015 si më e ulëta nga dy kufijtë që qeveritë do të përpiqen të mbajnë , nivele të tilla të larta do të duhet të vazhdojnë për disa vite përpara se marrëveshja të gjykohet si e shkelur. Megjithatë, OKB-ja pranoi “tejkalimin” këtë muaj dhe tha se heqja në shkallë të gjerë e dioksidit të karbonit nga atmosfera do të jetë e nevojshme për ta korrigjuar atë.
Të dhënat nga shërbimi satelitor i vëzhgimit të Tokës Copernicus konfirmuan gjithashtu se Evropa perëndimore dhe qendrore, si dhe zonat e Skandinavisë dhe Evropës Juglindore, kanë përjetuar kushte shumë më të thata se zakonisht gjatë verës, ndërsa në të gjithë botën pjesa më e madhe e jugut të SHBA-së, Meksika veriore, pjesë të Kanadasë, Magrebi, një pjesë e Bririt të Afrikës, Siberia, pjesë të mëdha të Azisë qendrore, Kina, Amerika e Jugut, Afrika e Jugut dhe Australia veriore ishin të gjitha gjithashtu më të thata se mesatarja.
Sa më shumë që temperaturat rriten mbi pragun prej 1.5°C, aq më të mëdha janë shanset për të arritur “pikat kthese” planetare që mund t’i shtyjnë temperaturat shumë më lart dhe të prishin në mënyrë të pakthyeshme stabilizuesit kryesorë të sistemit klimatik , siç janë kapaku i akullit Arktik dhe pylli tropikal i Amazonës. Ruth Fuller, këshilltare kryesore për klimën në organizatën bamirëse mjedisore WWF UK, tha: “Ky vit ka parë rekorde të thyera majtas, djathtas dhe në qendër, duke rritur rrezikun që sistemet natyrore të ndryshojnë në mënyrë të pakthyeshme sapo të kalojnë pikat kthese .”
Samantha Burgess, udhëheqëse strategjike për klimën në Qendrën Evropiane për Parashikime të Motit Afatmesëm, e cila operon shërbimin Copernicus, tha: “Gushti 2026 ishte një muaj i jashtëzakonshëm në rekordin global të klimës. Ishte gushti më i ngrohtë dhe muaji më i ngrohtë i regjistruar ndonjëherë, me temperatura globale që arritën 1.65C mbi nivelet paraindustriale, duke shënuar rikthimin e temperaturave globale mbi 1.5C.
“Të kombinuara me temperaturat rekord globale të sipërfaqes së detit dhe verën më të ngrohtë të regjistruar ndonjëherë për Evropën Perëndimore, këto vëzhgime tregojnë se si ndryshimi i klimës po nxit ekstreme në atmosferë dhe oqeane. Ndikimet e këtyre kushteve po ndihen gjithnjë e më shumë nga komunitetet, ekonomitë dhe ekosistemet në të gjithë botën.”
The post Gushti ishte muaji më i nxehtë i regjistruar ndonjëherë në nivel global appeared first on Gazeta Express.
