Drejtori ekzekutiv i Asociacionit të Komunave të Kosovës (AKK), Sazan Ibrahimi, ka kritikuar nivelin qendror për mënyrën e ndarjeve buxhetore për komunat dhe mungesën e mundësisë për rishikim të buxheteve lokale, duke thënë se kjo situatë po shkakton pasoja të mëdha në realizimin e projekteve komunale.
Ibrahimi deklaroi se komunave tash e disa vite nuk po u lejohet rishikimi i buxhetit, gjë që sipas tij po krijon probleme të vazhdueshme në nivel lokal.
“Procesi i rishikimit të buxhetit të Republikës së Kosovës, mirëpo edhe nëpër komunat tona nuk është lejuar që disa vite. Dhe kjo po shkakton shumë probleme në nivelin lokal, sepse komunat nuk po e kanë mundësinë ligjore që ta bëjnë rishikimin e buxhetit apo vijave buxhetore, të cilat janë të destinuara për projektet e caktuara, apo për subvencione, apo për mallra dhe shërbime. Kjo është duke ndodhur që disa vite dhe për këtë normal që kryetarët përgjegjësinë e hedhin te niveli qendror, përkatësisht Ministria e Financave. Ne po shpresojmë që gjatë këtij viti, herë dokurdo që ndodh rishikimi i buxhetit të Republikës së Kosovës, t’u lejohet edhe komunave ta bëjnë rishikimin e buxhetit”, deklaroi Ibrahimi.
Ai tha se shumë projekte kanë mbetur pa u realizuar për shkak të mungesës së fleksibilitetit në menaxhimin e mjeteve buxhetore, sidomos pas marrjes së mjeteve nga komunat për shkak të vendimeve gjyqësore.
“Shumë projekte po mbesin pa u zbatuar për shkak të moslejimit të rishikimit të buxhetit si të tillë në nivelin lokal, sepse për këtë vit, për vitin 2026, buxheti i komunave është aprovuar qysh në shtator të vitit të kaluar. Mirëpo, duke parë që për shkak të vendimeve gjyqësore po u merren komunave miliona euro, atëherë po mbesin edhe disa projekte pa u zbatuar. Për këtë arsye kryetarët po mendojnë që rishikimi i buxhetit duhet të ndodhë këtë vit. Ne po shpresojmë që Qeveria e Republikës së Kosovës, pas zgjedhjeve të 7 qershorit, t’ia lejojë komunave edhe rishikimin e buxhetit”, tha ai.
Duke folur për ndarjet buxhetore për vitin e ardhshëm, Ibrahimi tha se shtimi i grantit për komunat nuk do të ndikojë në zhvillimin ekonomik lokal, pasi shumica e mjeteve do të shkojnë për paga dhe mëditje.
“Për vitin e ardhshëm, nga aspekti i grantit të përgjithshëm, komunat do të kenë shtim vetëm për 46.5 milionë euro dhe shumica e këtyre mjeteve financiare në grantet e përgjithshme do të shkojnë në paga dhe mëditje, e jo për zhvillim ekonomik lokal. Gjithashtu, kryetarët kanë vërejtur që nuk ka barazi të plotë në ndarjet buxhetore ndaj komunave nga ministritë e linjës. Kjo nuk është duke ndodhur vetëm këtë vit, por tash e disa vite radhazi dhe për këtë arsye ne si Asociacion kemi kërkuar që të themelohet granti i katërt për investime kapitale”, deklaroi ai.
Ibrahimi foli edhe për problemet me sistemin e ri të tatimit në pronë, duke paralajmëruar humbje të mëdha për komunat nga të hyrat vetanake.
“Komunat janë ankuar se niveli qendror, përkatësisht Ministria e Financave, nuk e ka funksionalizuar në tërësi sistemin e pagesave për tatimin në pronë dhe shumë komuna nuk po munden t’i vjelin këto të hyra, sepse qytetarët nuk po munden ta paguajnë tatimin në pronë për shkak të sistemit të ri që është duke u zbatuar nga gushti i vitit të kaluar. Për shkak të mosfunksionalizimit të plotë të këtij sistemi, komunat kanë mundësi që vetëm këtë vit t’i humbin miliona euro nga të hyrat vetanake, mjete të cilat janë planifikuar për investime kapitale”, shtoi ai.
Kuvendi i Kosovës e ka miratuar më 20 shkurt ligjin për buxhetin shtetëror në vlerë rreth 4 miliardë euro, me gjithë kundërshtimet dhe ankesat e opozitës.
Projektligji për buxhetin kaloi në lexim të dytë me 62 vota për, 36 kundër dhe asnjë abstenim, katër ditë pasi ishte miratuar në lexim të parë.
Votimi erdhi pasi Komisioni për Buxhet, Punë dhe Transfere bëri ndryshime dhe i miratoi ato në ligjin për ndarjet buxhetore për vitin 2026.
Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, tha se vërejtjet dhe kritikat e deputetëve do të trajtohen me rastin e rishikimit të buxhetit për këtë vit.
“Megjithatë, buxheti i miratuar sot, në vlerë prej rreth 4 miliardë euro, parasheh 867 milionë euro për komunat; përfshin pagën e 13-të për punëtorët e sektorit publik; përmban ndryshimin e nevojshëm që mundëson dyfishimin e shtesës për përvojën e punës nga 0.25 për qind në 0.50 për qind për 15 vitet e para; si dhe shtyrjen e afatit për zbatimin e shkallës progresive të tatimit në pronë, derisa të miratojmë Ligjin e ri për Tatimin në Pronë, në konsultim me komunat e vendit tonë”, pati shkruar Kurti në Facebook./EO
