Raketa Oreshnik e Rusisë është rikthyer në qendër të vëmendjes pasi Moska konfirmoi përdorimin e armës me kapacitet bërthamor në sulmet e natës në Ukrainë, duke shkaktuar kritika të ashpra nga Presidenti francez Emmanuel Macron dhe zyrtarët e BE-së.
Raketa Oreshnik është një raketë balistike me rreze të mesme veprimi që Moska thotë se mund të godasë objektiva në të gjithë Evropën dhe t’i shmanget sistemeve moderne të mbrojtjes ajrore.
Përdorimi i saj i parë i njohur ndodhi në një sulm ndaj qytetit ukrainas të Dnipros në vitin 2024. Arma është bërë që atëherë një nga sistemet e armëve më të vëzhguara nga afër të Kremlinit.
Presidenti rus Vladimir Putin e ka përshkruar Oreshnikun si një armë “të teknologjisë së fundit” të aftë të mbajë koka bërthamore të shumëfishta dhe të udhëtojë me shpejtësi hipersonike.
Sa larg mund të udhëtojë Oreshniku?
Rusia e klasifikon Oreshnikun, emri i të cilit vjen nga fjala ruse për “pemë lajthie”, si një raketë balistike me rreze të mesme veprimi, që do të thotë se mund të godasë objektiva midis 3,000 dhe 5,500 kilometra larg. Zyrtarët ushtarakë rusë thonë se do të ishte e aftë të godiste objektiva në pjesën më të madhe të Evropës.
Udhëheqësi bjellorus Aleksandër Lukashenko ka thënë se raketa është vendosur edhe në Bjellorusi, aleatin e Rusisë.
A mund të mbajë koka bërthamore?
Zyrtarët rusë thonë se raketa është e aftë të mbajë armë bërthamore, megjithëse sulmi i parë i njohur në Ukrainë duket se përdori koka raketore jo-bërthamore ose të rreme. Analistët ushtarakë besojnë se Oreshnik përfundimisht mund të pajiset me ngarkesa bërthamore.
Putin ka pohuar se impakti i raketës gjeneron nxehtësi ekstreme dhe mund të shkatërrojë objektiva të mbrojtura thellë, megjithëse sulmi i parë në Dnieper shkaktoi dëme relativisht të kufizuara të dukshme, thanë autoritetet ukrainase.
Pse është e vështirë të kapet raketa?
Sipas Kremlinit, Oreshnik udhëton me rreth 10 Mach, ose afërsisht 10 herë më shpejt se shpejtësia e zërit. Zyrtarët rusë pretendojnë se kjo e bën pothuajse të pamundur për sistemet aktuale të mbrojtjes ajrore që ta kapin atë.
Projekti i Kërcënimit nga Raketat i Qendrës për Studime Strategjike dhe Ndërkombëtare thotë se “nuk është e pazakontë” që raketat balistike ose mjetet e tyre të rihyrjes në hapësirë të arrijnë shpejtësi hipersonike.
Nga erdhi raketa?
Departamenti Amerikan i Mbrojtjes e ka përshkruar Oreshnikun si një sistem eksperimental të bazuar në raketën balistike ndërkontinentale RS-26 Rubezh të Rusisë, e cila përdoret për transport rrugor. Putin ka këmbëngulur se nuk është thjesht një përmirësim i epokës sovjetike, por një armë krejtësisht moderne e zhvilluar pas një urdhri të lëshuar në vitin 2023.
