Sondazhi më i fundit paraprak për përzgjedhjen e Sekretarit të Përgjithshëm të ardhshëm të OKB-së, i zhvilluar të premten, tregoi se asnjë nga shtatë kandidatët nuk gëzon mbështetjen e të pesë anëtarëve të përhershëm të Këshillit të Sigurimit të OKB-së, të cilët zotërojnë të drejtën e vetos.
Kjo lë derën të hapur për kandidatë të rinj, nëse asnjë nga kandidatët aktualë nuk arrin të fitojë mbështetjen e anëtarëve që kanë të drejtën e vetos — Shtetet e Bashkuara, Rusia, Kina, Britania dhe Franca — në garën për të pasuar António Guterre-in, i cili ka drejtuar Kombet e Bashkuara për gati 10 vjet.
Ashtu si në pesë sondazhet e mëparshme paraprake, 15 anëtarët e Këshillit votuan për të “inkurajuar” ose “shkurajuar” shtatë kandidatët, ose për të shprehur se “nuk kanë asnjë mendim”. Megjithatë, ky votim i fshehtë ishte i pari që përdori fletëvotime me ngjyrë të kuqe për të dalluar votat e pesë fuqive të mëdha, raporton Associated Press, transmeton Klankosova.tv.
Tre kandidatët kryesorë — shefja e tregtisë në OKB, Rebeca Grynspan nga Kosta Rika; kreu i agjencisë bërthamore të OKB-së, Rafael Grossi nga Argjentina; dhe ambasadorja e Guajanës në OKB, Carolyn Rodrigues Birkett — morën secili nga dy vota të kuqe “shkurajuese”, sipas dy diplomatëve që folën në kushtet e anonimitetit, pasi votimi ishte privat.
Grynspan, ish-nënkryetare e Kosta Rikës, mbeti në krye të renditjes me nëntë vota “inkurajuese”.
Ndonëse nuk dihet se si ka votuar secili anëtar i Këshillit, zyrtarë të shumtë amerikanë kanë bërë të qartë gjatë javëve të fundit se asnjë nga kandidatët nuk konsiderohet ideal nga këndvështrimi i administratës Trump. Kjo e fundit është përqendruar te një reformë rrënjësore e organizatës botërore, si dhe te tërheqja — ose planifikimi për t’u tërhequr — e Shteteve të Bashkuara nga disa agjenci të OKB-së.
Megjithatë, pavarësisht mosmarrëveshjeve të administratës me OKB-në dhe burokracinë e saj, si dhe rezervave lidhur me atë se kush duhet të jetë Sekretari i Përgjithshëm i ardhshëm, zyrtarët nuk e kanë përjashtuar mundësinë e mbështetjes së ndonjërit prej kandidatëve të shpallur.
Zyrtarët, të cilët folën në kushtet e anonimitetit për të diskutuar mbi diskutimet e brendshme, thanë se qëndrimi i SHBA-së është ende duke u përpunuar dhe do të bëhet i qartë në ditët në vijim. Ambasadori amerikan Mike Waltz u tha gazetarëve, teksa largohej nga mbledhja me dyer të mbyllura e Këshillit, se OKB-ja ka nevojë për një “udhëheqje të fortë dhe energjike”, e cila do ta kthejë organizatën botërore me 193 anëtarë drejt fokusit të saj fillestar: paqes dhe sigurisë.
“Ky institucion, pas 80 vitesh, është përpjekur të jetë gjithçka për të gjithë,” tha Waltz. “Ne po e vëmë atë në një lloj ‘dietë’ – të gjithë ndihemi pak më mirë pasi mbajmë një dietë – dhe duhet ta përqendrojmë sërish te paqja dhe siguria.”
Sipas traditës, posti i Sekretarit të Përgjithshëm rotatohet sipas rajoneve, dhe tani është radha e Amerikës Latine. Gjithashtu, ka një kërkesë që të zgjidhet një grua, e cila do të bëhej udhëheqësja e parë femër e OKB-së.
“E kuptojmë se ekziston dëshira për rotacion rajonal,” tha Waltz. “Sigurisht, nëse kandidatja më e mirë është një grua, ne do ta mirëprisnim këtë; por, në thelb, na duhet thjesht kandidati më i mirë.”
Dy kandidatet që u renditën në fund në votimin paraprak të së premtes ishin gra: Maria Fernanda Espinosa, ish-presidente e Asamblesë së Përgjithshme dhe ish-ministre e Jashtme e Ekuadorit, si dhe Ivonne A-Baki, ish-ambasadore e Ekuadorit. Dy kandidatë nga Afrika – ish-diplomati i OKB-së, Olara Otunnu nga Uganda, dhe ish-presidenti i Senegalit, Macky Sall – morën secili nga 10 vota “kundër” (që shprehin mosmbështetje).
Dy diplomatët bënë të ditur se votimi tjetër paraprak, ku do të përdoren fletëvotime të kuqe, do të zhvillohet javën e ardhshme.
Si Waltz, ashtu edhe ambasadori rus në OKB, Vassily Nebenzia, lanë të hapur mundësinë për shfaqjen e kandidatëve të rinj.
“Jam i sigurt se do ta përfundojmë këtë proces para fundit të vitit,” tha Waltz. “Kjo është dëshira ime, padyshim,” u shpreh Nebenzia.
