Presidenti amerikan, Donald Trump, deklaroi se pakënaqësia e madhe ndaj Izraelit ishte një nga arsyet që kontribuuan në humbjen e republikanëve në zgjedhjet e mesmandatit, së bashku me luftën kundër Iranit dhe rritjen e çmimeve të karburanteve.
Në një intervistë për emisionin “60 Minutes” të CBS-it, të transmetuar të dielën, Trump tha se rezultati do të kishte qenë ndryshe nëse ai vetë do të ishte kandidat në zgjedhje.
“Besoj se po të isha unë në fletëvotim, situata do të ishte shumë ndryshe, sepse e keni parë nivelin e popullaritetit dhe dashurinë që ekziston”, u shpreh ai, transmeton Telegrafi.
Megjithatë, Trump pranoi se kishte edhe faktorë të tjerë që ndikuan në rezultat. Sipas tij, votuesit nuk e mbështetën luftën dhe ishin të pakënaqur me rritjen e çmimeve të benzinës, të cilat, siç pretendoi ai, më parë i kishte ulur në nivele të ulëta.
“Ekziston edhe një pakënaqësi e madhe, e pabesueshme, ndaj Izraelit”, shtoi presidenti amerikan.
Deklaratat e Trumpit pasqyrojnë ndryshimin e qëndrimeve në politikën amerikane ndaj Izraelit. Për dekada, ky shtet ka gëzuar mbështetje të gjerë dypartiake në SHBA, si nga presidentët republikanë, ashtu edhe nga ata demokratë. Megjithatë, niveli i ndihmës ushtarake dhe financiare amerikane për Izraelin është shndërruar në një çështje të debatueshme gjatë zgjedhjeve të fundit.
Një nga kritikët më të zëshëm të Izraelit gjatë fushatës ishte Abdul El-Sayed, i zgjedhur senator demokrat nga Michigan-i. Megjithatë, ai nuk ishte i vetmi që ngriti shqetësime për mbështetjen amerikane ndaj qeverisë izraelite. Edhe zëvendëspresidenti JD Vance ka sugjeruar se republikanët duhet ta rishqyrtojnë qëndrimin tradicionalisht mbështetës ndaj Izraelit.
Trump tha se pajtohet me Vance-in se lufta me Iranin ishte një nga faktorët që ndikuan në humbjen e republikanëve, por këmbënguli se nuk pendohet për vendimin për nisjen e saj.
“Një vend si Irani nuk mund të lejohet të ketë armë bërthamore. Besoj se historikisht ky do të jetë një vendim shumë i mirë. A është vendim i mirë për sot dhe nesër? Ndoshta jo. Por duhet të bëj atë që është e drejtë për vendin tonë”, deklaroi Trump.
Ai shtoi se edhe vendet e tjera, përfshirë Izraelin, duhet të marrin përsipër një pjesë të shpenzimeve të luftës.
“Shtetet që ne i kemi mbrojtur do të na rimbursojnë për të gjitha shpenzimet që kemi pasur gjatë luftës, sepse pa ne ato nuk do të ekzistonin. Pa ne, Izraeli nuk do të ekzistonte”, tha presidenti amerikan.
Kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, prej kohësh është paraqitur si lideri më i aftë për të menaxhuar marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara, veçanërisht me Trumpin. Megjithatë, deklaratat e fundit të presidentit amerikan kanë ngritur pikëpyetje për të ardhmen e kësaj marrëdhënieje.
Gazetari izraelit Amir Tibon shkroi në rrjetin social X se republikanët dhe demokratët po garojnë se kush do të distancohet më shumë nga Izraeli. Ai paralajmëroi se Kongresi i ri mund të fillojë të bllokojë shitjet e armëve për këtë vend, nëse qeveria izraelite nuk ndërmerr hapa për të përmirësuar marrëdhëniet me SHBA-në.
Në ditën e zgjedhjeve amerikane, Trump deklaroi se këtë vit do t’i japë fund ndihmës vjetore prej katër miliardë dollarësh për Izraelin, duke vënë në pikëpyetje një nga shtyllat kryesore të strategjisë së tij të sigurisë. Disa ditë më vonë, Netanyahu tha se ndihma do të shndërrohej në një “partneritet”, pa sqaruar nëse Trump e kishte paralajmëruar për këtë ndryshim.
Ndërkohë, presidenti izraelit, Isaac Herzog, iu referua në mënyrë të tërthortë ndryshimit të perceptimit ndërkombëtar dhe amerikan ndaj vendit të tij.
Të dielën, ai i ngarkoi rivalit të Netanyahut, Gadi Eizenkot, detyrën për formimin e qeverisë së ardhshme.
“Sfidat me të cilat përballet shteti i Izraelit janë të mëdha. Disa kërkojnë vëmendje urgjente dhe të menjëhershme. Irani nuk ndalet asnjë moment në planet dhe kërcënimet e tij. Duhet të punojmë për të ndërtuar një perspektivë diplomatike në rajon dhe për periudhën pas përfundimit të luftës”, deklaroi Herzog. /Telegrafi/
