Për shkak të temperaturave të paralajmëruara të larta deri më 7 gusht, Instituti për shëndet publik (ISHP) u apelon qytetarëve t’i respektojnë rekomandimet për mbrojtje nga vala e të nxehtit, posaçërisht në periudhën prej orës 11 deri 17, kur rreziku nga ekspozimi në diell është i madh.
“Kur ajri ambiental afrohet ose tejkalon temperaturën normale të trupit prej afërsisht 36,7°C, aftësia e trupit të njeriut për t’u ftohur dobësohet. Përveç kësaj, kur lagështia relative e ajrit ambiental është e lartë, djersa është edhe më e vështirë për t’u avulluar dhe si pasojë ftohja e trupit bëhet më e vështirë. Kur trupi bëhet shumë i nxehtë ose ka probleme me balancimin e temperaturës, kjo mund të çojë në një ndjenjë dobësie, gojë të thatë, marramendje, djersitje të tepërt, lëkurë të thatë, dhimbje barku. Gjatë përkeqësimit të së ashtuquajturës ‘goditje nga dielli”, mund të shfaqen edhe simptomat dhe shenjat e mëposhtme: ndërprerje e djersitjes, lëkurë jashtëzakonisht e nxehtë, konfuzion – marramendje, rrahje të shpejta të zemrës, vështirësi në frymëmarrje, të fikët dhe madje edhe me epilog të vdekjes”, njofton ISHP.
Nga Instituti theksojnë se grupet e cenueshme të popullatës janë personat mbi 60 vjeç, gratë shtatzëna, fëmijët, personat socialisht të cenueshëm, punëtorët në natyrë, si dhe personat me sëmundje kronike, si sëmundjet kardiovaskulare, sëmundjet e mushkërive dhe veshkave, diabeti, sëmundjet mendore, obeziteti dhe personat nën terapi që rrit urinimin – diuretikë, disa ilaçe për epilepsinë, sëmundja e Parkinsonit, etj.
Nga Instituti i përkujtojnë rekomandimet për mbrojtje nga moti i nxehtë.
“Shmangni ekspozimin e drejtpërdrejtë në diell dhe aktivitetet në natyrë midis orës 11:00 dhe 17:00. Vishni rroba të lehta dhe të lehta, ndërsa në rrezet e diellit, mbani syze mbrojtëse dhe një kapelë me ngjyrë të hapur, me hark të lartë dhe strehë të gjerë. Qëndroni brenda dhe në dhoma me ajër të kondicionuar. Nëse duhet të qëndroni jashtë gjatë kësaj periudhe, gjeni mundësi për pushim më të shpeshtë nën hije dhe shmangni ekspozimin e drejtpërdrejtë në diell. Mbyllni dritaret dhe perdet gjatë ditës dhe hapini ato natën, kur temperatura është më e ulët. Hani sasi të vogla ushqimi. Shmangni ushqimet yndyrore dhe me shumë kalori, si dhe ushqimet që përmbajnë sasi të madhe sheqeri. Pini lëngje të mjaftueshme gjatë gjithë ditës, pa pritur të ndjeni etje. Zgjedhja më e mirë është uji, ndërsa mund të konsumoni edhe pije joalkoolike minerale. Shmangni pijet alkoolike, pijet që përmbajnë kafeinë dhe pijet shumë të ftohta”, përkujtojnë nga ISHP.
Nëse personi është në automjet të parkuar, këshillohet të hapet dritarja për të lejuar ventilimin.
“Automjetet plotësisht të mbyllura nxehen shumë. Mos lini askënd në automjet. Bëni dush me ujë të vakët sipas nevojës. Personat me sëmundje kronike, veçanërisht ata me sëmundje kardiovaskulare, neurologjike dhe pulmonare, duhet të jenë veçanërisht të disiplinuar në lidhje me këto rekomandime dhe të marrin terapinë e tyre të rregullt. Për çdo ndryshim në gjendjen e tyre shëndetësore, ata duhet të konsultohen me mjekun e tyre amë”, informon ISHP-ja.
ISHP u përqëndrua edhe në atë çfarë duhet të bëjë nëse personi nuk ndihet mirë.
“Nëse ndiheni të marramendur, të dobët, të shqetësuar ose keni etje dhe dhimbje të forta koke, kërkoni ndihmë, zhvendosuni në një vend më të freskët sa më shpejt të jetë e mundur dhe matni temperaturën e trupit tuaj. Pini ujë ose pije minerale, jo të gazuar për t’u rehidratuar. Nëse keni dhimbje muskulore, më shpesh në këmbë, krahë dhe stomak, pushoni menjëherë në një vend të freskët dhe konsumoni lëngje që përmbajnë elektrolite. Ndihma mjekësore nevojitet nëse dhimbjet e nxehtësisë zgjasin më shumë se një orë. Nëse një anëtar i familjes suaj, ose një person që po ndihmoni, ka lëkurë të nxehtë dhe të thatë, dhimbje barku ose është pa ndjenja, telefononi menjëherë 194 ose 112 – derisa prisni ndihmën emergjente mjekësore, zhvendoseni në një vend të freskët dhe vendoseni në një pozicion horizontal, ngrini këmbët mbi 20 centimetra në lartësi”, shtojnë prej aty.
Autoritetet kompetente paralajmërojnë se masat duhet të respektohen.
“Hiqni rrobat, vendosni ftohje të jashtme, ftohni vazhdimisht dhe spërkatni lëkurën me ujë. Mos jepni terapi. Nëse personi është pa ndjenja, vendoseni në pozicion anësor. Konsultohuni me mjekun tuaj nëse përjetoni simptoma – shenja të pazakonta, ose nëse ato zgjasin më shumë”, janë pjesë të këshillave të Institutit.
