“Ato po fitojnë shumë para”, tha Presidenti Donald Trump në Zyrën Ovale të hënën. Kompanitë e naftës – dhe fitimet e tyre marramendëse – ishin objektivi më i fundit i zemërimit të tij.
“Nuk më pëlqen. Dhe unë duhet të jem i fundit që e them këtë, sepse jam një mbështetës i madh i ekonomisë së tregut të lirë”, u tha Trump gazetarëve.
Një rënie e çmimeve të energjisë është pikërisht ajo që i duhet Trumpit tre muaj përpara zgjedhjeve të mesmandatit, për të cilat sondazhet aktuale tregojnë se mund t’u sjellin demokratëve fitore të mëdha në Kongres. Lufta e tij kundër Iranit ka bërë që çmimet globale të naftës të rriten ndjeshëm, duke u reflektuar në kosto më të larta për konsumatorët amerikanë.
Por çmimet e larta janë një bekim për eksportuesit e naftës. Të martën, Saudi Aramco – kompania më e madhe e naftës në botë – raportoi një rritje prej 33% të fitimit në tremujorin e dytë, në 33.4 miliardë dollarë, nga 25.2 miliardë dollarë në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
Ndërkohë, amerikanët vazhdojnë të përballen me një krizë të përballueshmërisë së kostos së jetesës, ku çmimi mesatar i një galloni karburant është rritur me 37% që nga fillimi i luftës. Kjo krijon një perceptim të vështirë politik për një president që, me sytë nga nëntori, është në kërkim të dëshpëruar të një fitoreje politike, shkruan CNN.
“Shumë para… Po e them qartë dhe me zë të lartë. Nuk jam i lumtur për këtë”, u tha ai gazetarëve të hënën.
Një model i njohur
Aramco i bashkohet një sërë kompanish të mëdha të naftës që kanë raportuar fitime rekord, edhe pse konflikti SHBA-Iran ka ulur ndjeshëm qarkullimin e cisternave përmes Ngushticës së Hormuzit, duke e bërë herë pas here pothuajse të pamundur eksportimin e karburantit nga rajoni.
Të premten, gjiganti amerikan i naftës ExxonMobil tha se fitimet e tij në tremujorin e dytë ishin më shumë se dyfishuar, duke arritur në 14.5 miliardë dollarë, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2025. Konkurrenti Chevron raportoi 12.1 miliardë dollarë fitim, më shumë se katërfishin e shumës së realizuar në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
Po ashtu, javën e kaluar, kompania britanike e energjisë Shell raportoi pothuajse 10 miliardë dollarë fitim për tremujorin – fitimin e dytë tremujor më të lartë në historinë e saj.
Fitimet në rritje janë pjesë e një modeli të njohur: Kur furnizimi global kufizohet, frika dhe mungesa fizike bëjnë që çmimet e energjisë të shpërthejnë, ndërsa politikanët reagojnë me kritika.
Në muajt pas pushtimit të plotë të Ukrainës nga Rusia në vitin 2022, presidenti i atëhershëm Joe Biden kritikoi atë që e quajti “përfitim nga lufta” nga prodhuesit e energjisë, ndërsa çmimet globale të naftës dhe gazit natyror u rritën ndjeshëm, madje hodhi idenë e një të ashtuquajture “taksë mbi fitimet e jashtëzakonshme”.
Çmimi i një fuçie nafte Brent, standardi global, tregtohej pak nën 70 dollarë përpara se të fillonte lufta SHBA-Izrael kundër Iranit, por që atëherë është rritur në nivele treshifrore, ka rënë ndjeshëm dhe është luhatur vazhdimisht pas çdo shenje përparimi ose problemi në bisedimet për paqe. Të martën në mëngjes, sipas kohës lindore të SHBA-së, Brent tregtohej pranë 80 dollarëve për fuçi, 14% më lart se përpara konfliktit.
Rahul Choudhary, zëvendëspresident për kërkimet në sektorin e prodhimit të naftës në Rystad Energy, tha se rezultatet më të fundit të Aramco-s u ndihmuan gjithashtu nga vendimi i kompanisë për të eksportuar më shumë produkte me vlerë të lartë, si nafta dizel.
Megjithatë, “të ardhurat e larta nuk mund të zgjasin përgjithmonë”, i tha Choudhary CNN-it, duke theksuar se rezultatet e Aramco-s u mbështetën nga nafta e shitur nga rezervat, të cilat tani janë më të ulëta. Çmimet, megjithëse të paqëndrueshme, ranë gjithashtu në qershor pasi SHBA-ja dhe Irani ranë dakord për një armëpushim, i cili më vonë u prish.
Ndërsa Arabia Saudite ka gjetur një zgjidhje alternative për një pjesë të eksporteve të saj të naftës, duke ridrejtuar fuçitë drejt perëndimit dhe duke i ngarkuar ato në cisterna në Detin e Kuq, kjo rrugë është bërë një tjetër pikë e ndjeshme.
Muajin e kaluar, militantët Huthi të mbështetur nga Irani shpallën bllokadë ndaj anijeve saudite që dalin nga ngushtica Bab el-Mandeb, në hyrje të Detit të Kuq, dhe morën përgjegjësinë për sulmet ndaj anijeve. Si rezultat, eksportet saudite të naftës bruto përmes Detit të Kuq janë përgjysmuar të paktën, sipas Choudhary.
Për sa kohë që çmimet e naftës mbeten të larta, kompanitë e naftës do të vazhdojnë të fitojnë shuma marramendëse parash. Kjo, natyrisht, vetëm nëse zgjedhin të injorojnë thirrjet e Trumpit për të “ulur çmimin me pakicë”.
The post CNN: Kompanitë e naftës po fitojnë nga lufta SHBA-Iran, kjo është kokëdhimbje politike për Trumpin appeared first on Gazeta Express.
