Shkencëtarët e klimës vlerësojnë se më shumë se 450,000 njerëz mund të humbin jetën gjatë gjashtë muajve të ardhshëm për shkak të nxehtësisë ekstreme të shkaktuar nga një “super El Niño”.
Kjo shifër nuk përfshin vdekjet e parakohshme që tashmë po ndodhin si pasojë e rritjes së temperaturave të shkaktuar nga ndryshimet klimatike, raporton The Guardian. Pasojat do të ndihen në mbarë botën, nga Indonezia dhe India deri te Nigeria dhe SHBA-ja. Gjithashtu, parashikohet një numër i lartë vdekjesh për shkak të thatësirave, zjarreve në pyje dhe përmbytjeve – dukuri që shoqërojnë rregullisht fenomenin El Niño.
Të hënën, fenomeni El Niño që po ngroh aktualisht planetin tejkaloi temperaturat më të larta të regjistruara më parë për këtë dukuri, duke e bërë këtë muaj para kulmit të tij të pritshëm. Nxehtësia është aq ekstreme krahasuar me rastet e mëparshme, saqë shkencëtarët e kanë përshkruar atë si “tronditëse” dhe në “nivel Godzilla”. Ndonëse bëhet fjalë për një dukuri natyrore klimatike, ngrohja globale mund t’i intensifikojë më tej efektet e saj.
Vlerësimet lidhur me vdekshmërinë e shkaktuar nga nxehtësia u përllogaritën në nivel rajonal. Studiuesit theksojnë se parashikimet tregojnë qartë se ku duhet të zbatohen masa mbrojtëse për të shpëtuar jetë. Masa të tilla përfshijnë përmirësimin e parashikimit të valëve të të nxehtit, hapjen e qendrave të freskimit, shtimin e personelit në institucionet mjekësore gjatë periudhave më të nxehta dhe mbrojtjen e punonjësve që punojnë në ambiente të hapura. “Vlerësimi prej 451,000 personash është një shifër aq e madhe sa mund të duket abstrakte, por ajo përfshin prindër e fëmijë, gjyshër, fqinjë dhe njerëz që shkojnë në punë, kujdesen për familjet e tyre dhe jetojnë jetën e tyre,” tha profesori Michael Greenstone, bashkëthemelues i Climate Impact Lab në Universitetin e Çikagos dhe një nga autorët e raportit.
Vlerësimi i vdekshmërisë mbulon periudhën nga shtatori deri në shkurt të vitit 2027, periudhë për të cilën janë të disponueshme parashikimet aktuale të temperaturave. Megjithatë, shkencëtarët besojnë se shkalla e lartë e vdekshmërisë së lidhur me nxehtësinë do të vazhdojë deri në qershor ose korrik të vitit 2027.
Vendet më të prekura gjatë gjashtë muajve të ardhshëm do të jenë kombet tropikale: Nigeria, Indonezia, Sudani, India dhe Brazili. SHBA-ja renditet ndër 20 vendet më të cenueshme, me një parashikim prej 3,500 vdekjesh shtesë. Në një këndvështrim më të gjerë, rajoni i Sahelit në Afrikë dhe Azia Juglindore janë gjithashtu të prekura ndjeshëm.
Parashikimet bazohen në metoda të vlerësuara nga ekspertë të fushës (të rishikuara nga kolegët), të cilat gjurmojnë lidhjen mujore midis temperaturës dhe vdekjeve shtesë në 24,378 rajone anembanë botës. Këto të dhëna u kombinuan me parashikimet për temperatura më të larta, të shkaktuara nga fenomeni El Niño në muajt në vijim. Si pikë referimi u përdor numri mesatar mujor i vdekjeve të lidhura me të nxehtin, të regjistruara midis viteve 1996 dhe 2025.
“Njerëzit kanë qenë në gjendje të parashikojnë më parë ndërprerjet në prodhimin bujqësor dhe të japin paralajmërime paraprake,” tha Greenstone. “Ky raport i ri na mundëson të bëjmë të njëjtën gjë për një pasojë edhe më të rëndësishme — do të thoja më të rëndësishmen — që është vdekja.” Raporti do t’i dorëzohet një reviste shkencore për shqyrtim nga ekspertë të fushës dhe Greenstone shtoi se, duke pasur parasysh urgjencën e situatës, “do të ishte e papërgjegjshme të heshtnim për këtë çështje.”
Një paralajmërim për të ardhmen
Shkencëtarët thonë se ky El Niño është gjithashtu një “kartolinë nga e ardhmja jonë”, sepse i çon temperaturat në nivele që parashikohet të arrihen vetëm pas 20 vitesh për shkak të krizës klimatike.
“Forcimi i shërbimeve të urgjencës dhe orientimi më i mirë i përpjekjeve mund të shpëtojnë shumë jetë këtë vit,” tha bashkëautorja e raportit, Dr. Tamma Carleton nga Universiteti i Kalifornisë, Berkeley. “Por pas 20 vitesh, kur temperaturat ekstreme të sotme të bëhen normë, ne nuk duam të jemi në një gjendje urgjence të vazhdueshme. Duhet të veprojmë tani për të hartuar, zbatuar dhe vlerësuar masa që do të shpëtojnë jetë në vitet që vijnë.”
El Niño do të ndikojë gjithashtu në furnizimet me ushqim. Programi Botëror i Ushqimit (WFP) paralajmëroi në gusht se pasojat e tij mund të çojnë në uri akute për rreth 50 milionë njerëz dhe të rrisin çmimet. Fenomeni i fuqishëm El Niño i viteve 1877–1878 shkaktoi më shumë se 50 milionë vdekje për shkak të thatësirës dhe urisë, ku India, Brazili dhe Kina ishin vendet më të goditura.
Profesoresha Friederike Otto nga Imperial College London deklaroi të hënën: “El Niño aktual përfaqëson një rishpërndarje masive të energjisë brenda sistemit klimatik dhe është i rrezikshëm sepse po zhvillohet mbi një sistem klimatik dukshëm më të ngrohtë, të ndikuar nga aktiviteti njerëzor.” “Kjo është arsyeja pse në shumë vende të botës do të përballemi me nxehtësi ekstreme të paprecedentë, me të gjitha pasojat për shëndetin, sigurinë ushqimore dhe furnizimin me ujë. El Niño vjen e ikën, por për sa kohë që vazhdojmë të djegim lëndë djegëse fosile, ai shfaqet mbi një sipërfaqe gjithnjë e më të nxehtë, gjë që e bën shumë më të vështirë për komunitetet përballimin e pasojave,” tha Otto, raporton Index.hr.
The post Shkencëtarët për fenomenin “Godzilla” El Niño: Do të shkaktojë 450 000 vdekje brenda gjashtë muajve appeared first on Gazeta Express.
