Rastet e hantavirusit në Argjentinë pothuajse janë dyfishuar gjatë vitit të kaluar, me vendin që ka regjistruar 32 vdekje, krahas numrit më të lartë të infeksioneve që nga viti 2018.
Rritja vjen ndërsa autoritetet argjentinase po përpiqen të gjurmojnë lëvizjet e një çifti që udhëtoi gjerësisht në vend dhe më pas vdiq gjatë një shpërthimi të virusit në anijen e lundrimit MV Hondius. Anija nisi nga porti i Ushuaia-s, në jug të Argjentinës, më 1 prill dhe aktualisht është në rrugë për në Ishujt Kanarie të Spanjës.
Pritet të arrijë në portin industrial të Granadilla-s në Tenerife të dielën në mëngjes.
Ekspertët fajësojnë ndryshimet klimatike dhe shkatërrimin e habitateve për rritjen e rasteve të sëmundjes, e cila zakonisht shkaktohet nga ekspozimi ndaj urinës ose jashtëqitjes së brejtësve të infektuar, raporton CNN.
Sezona aktuale, që filloi në qershor 2025, ka regjistruar tashmë 101 raste të konfirmuara të hantavirusit, tha ministria e shëndetësisë e Argjentinës – krahasuar me vetëm 57 raste gjatë të njëjtës periudhë të sezonit të kaluar.
Jo vetëm që vendi regjistroi një numër jashtëzakonisht të madh rastesh këtë vit, por gjithashtu regjistroi një nga normat më të larta të vdekshmërisë të viteve të fundit, me numrin e vdekjeve që shënoi një rritje prej 10 pikësh përqindjeje krahasuar me vitin e kaluar.
Këto shifra nuk përfshijnë shpërthimin në anijen MV Hondius, origjina e të cilit mbetet e panjohur.
Ndërkohë që nuk janë regjistruar raste të hantavirusit në Ushuaia gjatë dekadave të fundit, sipas ministrisë, virusi është endemik në disa zona të tjera të Argjentinës.
Autoritetet argjentinase besojnë se çifti vizitoi disa rajone të vendit ndërsa kalonin për herë të parë dhe të dytë kufirin me Kilin fqinj dhe në Uruguaj, para se t’i bashkoheshin anijes.
Katër rajone gjeografike të Argjentinës janë historikisht zona me rrezik të lartë për infeksion: Veri-perëndimi (në provincat Salta, Jujuy dhe Tucumán), Veri-lindja (Misiones, Formosa dhe Chaco), Qendra (Buenos Aires, Santa Fe dhe Entre Ríos), dhe Jugu (Neuquén, Río Negro dhe Chubut).
Çifti holandez që vdiq gjatë shpërthimit në anije besohet se ka vizituar si Misiones ashtu edhe Neuquén gjatë udhëtimit të tyre.
Për shumë vite, hantavirusi ishte i lidhur me Patagoninë në majën jugore të Argjentinës, pas një shpërthimi vdekjeprurës në 2018 që vrau 11 persona dhe shkaktoi dhjetëra infeksione.
Këtë sezon, megjithatë, shumica e rasteve janë gjetur në rajonin qendror të vendit, me provincën e Buenos Aires-it që shënon numrin më të lartë të rasteve, 42.
Shpërthimi në anije është lidhur me llojin Andes të hantavirusit, një formë e rrallë por potencialisht e rëndë e virusit që në disa raste mund të transmetohet nga njeriu te njeriu përmes kontaktit të ngushtë.
Hantavirusi në Argjentinë zakonisht zhvillohet në zona rurale dhe peri-urbane, pranë kulturave bujqësore, barit të gjatë, lagështisë ose klimës subtropikale.
Por ekspertët besojnë se degradimi mjedisor i shkaktuar nga ndryshimet klimatike dhe aktiviteti njerëzor po kontribuon në përhapjen e tij, duke lejuar brejtësit që transmetojnë virusin të lulëzojnë në zona të reja.
Fenomenet ekstreme të motit, si thatësirat dhe reshjet e dendura vitet e fundit, po ushqejnë gjithashtu këtë trend, sipas ekspertëve.
Rritjet e temperaturave shkaktojnë ndryshime në ekosistem që ndikojnë në praninë e miut me bisht të gjatë, bartësit kryesor të virusit në Argjentinë dhe Kil.
“Këta brejtës janë më të aftë për t’u përshtatur me ndryshimet klimatike, gjë që mund të lehtësojë numrin më të lartë të rasteve që po shohim,” shpjegoi Eduardo López, specialist i sëmundjeve infektive dhe këshilltar i qeverisë argjentinase gjatë pandemisë Covid-19.
Zjarret në pyje kanë detyruar njerëzit dhe kafshët të zhvendosen në vende të reja, duke rritur rrezikun, tha Roberto Debbag, nënkryetar i Shoqërisë Latine të Vaksinologjisë, ndërsa trendet turistike gjithashtu kanë ndikuar.
“Çdo person që shkon në një zonë me rrezik për turizëm, nëse nuk pastron zonën e barit dhe bimëve të egra, përbën një rrezik shumë të madh,” tha Debbag.
Ministria e Shëndetësisë tha se ekipe teknike shëndetësore do të udhëtojnë në Ushuaia, provinca e Tierra del Fuego, për të kapur dhe analizuar brejtësit në zonat e lidhura me rrugën e çiftit holandez që besohet se është ekspozuar ndaj virusit.
Krahasimet me pandeminë Covid-19
Shpërthimi i virusit në anijen MV Hondius ka ngjallur frikë se një tjetër pandemi mund të ndodhë, pasi udhëtarët në anije janë nga shumë vende të ndryshme.
“E kuptoj pse njerëzit arrijnë në këtë përfundim,” tha Dr. Charlotte Hammer, profesoreshë ndihmëse në Sigurinë Shëndetësore dhe Sëmundjet Infektive në Universitetin e Cambridge, për CNN të shtunën. “Kemi një kujtesë kolektive të Covid, por nëse shikoni virusin dhe sëmundjen, po shohim diçka krejt tjetër.”
Hammer shpjegoi se variantet individuale të hantavirusit lidhen me popullatat e ndryshme të brejtësve, dhe se varianti në anijen e lundrimit është varianti Andes, i cili zakonisht kontraktohet vetëm kur një person ka kontakt shumë të ngushtë me një brejtës të infektuar. Ajo shtoi se transmetimi nga njeriu te njeriu është i kufizuar, pasi një individ i infektuar duhet të ketë kontakt të gjatë me një tjetër person për të transmetuar virusin.
“Një anije lundrimi është, fatkeqësisht, një nga ato vendet ku zakonisht keni kontakt të ngushtë dhe të gjatë në dhoma relativisht të vogla,” tha profesoresha.
“Por kjo nuk është situata që zakonisht kemi,” shtoi ajo, duke shpjeguar se virusi nuk mund të kontraktohet thjesht duke kaluar pranë.
