Një studim i ri shkencor tregoi se adoleshentët përdorin mesatarisht mbi 50 minuta telefonat inteligjentë mes orës 22:00 dhe 06:00 gjatë netëve të shkollës, ndërsa më shumë se gjysma e tyre përdorin pajisjet edhe mes mesnatës dhe orës 04:00 të mëngjesit.
Studimi i botuar në revistën shkencore amerikane “JAMA Pediatrics”, u realizua mbi analizën e rreth 657 adoleshentëve në SHBA, me moshë mesatare rreth 15 vjeç, si pjesë e projektit afatgjatë “Zhvillimi i Aftësive Njohëse të Trurit të Adoleshentëve” (ABCD) – një nga studimet më të mëdha mbi zhvillimin e trurit dhe shëndetin e fëmijëve në SHBA.
Të dhënat u mblodhën përmes një aplikacioni të instaluar në telefonat e pjesëmarrësve, i cili regjistronte në mënyrë pasive përdorimin e ekranit, duke shmangur pasaktësitë e vetëdeklarimeve – një problem i zakonshëm në studimet e mëparshme mbi kohën e qëndrimit në ekran.
Rezultatet treguan se përdorimi gjatë natës është i përqendruar kryesisht në rrjete sociale dhe platforma si, YouTube, Instagram dhe TikTok, ndërsa një pjesë e adoleshentëve përdornin edhe shërbime streaming si “Netflix” dhe “Disney+”, si dhe lojëra online si “Roblox” dhe “Clash Royale”.
Sipas studiuesve, veçanërisht Jason Nagata nga Universiteti i Kalifornisë në San Francisko, ky model përdorimi lidhet me ndërprerjen e gjumit në një fazë të rëndësishme të zhvillimit.
Adoleshentët kanë nevojë për rreth 8–10 orë gjumë në natë për zhvillim optimal fizik dhe të aftësive njohëse.
Ekspertët theksojnë se ndikimi nuk lidhet vetëm me kohën e ekranit, por edhe me natyrën stimuluese të përmbajtjes digjitale, e cila mund të aktivizojë emocionalisht trurin dhe ta bëjë më të vështirë qetësimin para gjumit.
Për më tepër, ekspozimi ndaj dritës blu të ekraneve mund të ndikojë në prodhimin e melatoninës, hormonit që rregullon ciklin e gjumit.
Studiuesit paralajmërojnë gjithashtu se përdorimi i zgjatur i telefonit gjatë natës mund të lidhet me: lodhje gjatë ditës, ulje të përqendrimit në shkollë dhe rrezik më të lartë për cilësi të dobët gjumi në afat të gjatë.
Sipas ekspertëve rekomandohen masa praktike si, ndalimi i telefonit në dhomën e gjumit, fikja e njoftimeve gjatë natës dhe vendosja e kufizimeve familjare për përdorimin e pajisjeve para gjumit. /atsh
