Nga çrregullimet nervore dhe diabeti te problemet me gjëndrën tiroide, ndjesia e vazhdueshme e të ftohtit mund të ketë shkaqe të ndryshme. Disa simptoma kërkojnë kontroll mjekësor, ndërsa të tjerat mund të jenë shenjë e një gjendjeje urgjente

Këmbët e ftohta nuk janë gjithmonë pasojë e motit të ftohtë. Disa njerëz flenë me çorape edhe gjatë verës, ndërsa të tjerë nuk ndiejnë shqetësim as në dimër. Kjo ndryshueshmëri shpesh është normale. Por nëse shputat mbeten të ftohta edhe në dhomë të ngrohtë, ose ndjesia shoqërohet me mpirje, therje, dhimbje apo ndryshim të ngjyrës së lëkurës, duhet kërkuar shkaku.

Sipas Cleveland Clinic, ndjesia e të ftohtit mund të lidhet me mënyrën se si organizmi rregullon temperaturën, me qarkullimin e gjakut ose me funksionimin e nervave. Prandaj, jo çdo rast kërkon të njëjtin trajtim.

Pse ftohen shputat më shpejt?

Në temperatura të ulëta, enët e vogla të gjakut në duar dhe këmbë ngushtohen. Kështu organizmi kufizon humbjen e nxehtësisë dhe ruan temperaturën e organeve të brendshme. Ky proces quhet vazokonstriksion dhe është reagim fiziologjik.

Nëse pas ecjes, lëvizjes ose ngrohjes së lehtë shputat bëhen sërish të ngrohta, zakonisht nuk ka arsye për alarm. Ndryshe është kur ftohja vazhdon pa ndonjë shkak të dukshëm ose vërehet kryesisht në njërën këmbë.

Gjëndra tiroide dhe ndjeshmëria ndaj të ftohtit

Hipotiroidizmi, pra prodhimi i pamjaftueshëm i hormoneve tiroide, ngadalëson metabolizmin dhe mund të rrisë ndjeshmërinë ndaj të ftohtit. Megjithatë, zakonisht nuk ftohen vetëm shputat: personi mund të ndiejë të ftohtë në të gjithë trupin.

Lodhja e vazhdueshme, lëkura e thatë, kapsllëku, shtimi në peshë dhe përqendrimi i vështirësuar janë simptoma që mund ta shoqërojnë këtë gjendje. Nëse shfaqen së bashku, mjeku mund të kërkojë analiza të TSH-së dhe FT4. Vetëm ndjesia e këmbëve të ftohta nuk mjafton për të diagnostikuar hipotiroidizmin.

Kur nervat krijojnë ndjesinë e rreme të ftohtit

Ndonjëherë shputat janë të ngrohta në prekje, por personi i përjeton si të akullta. Kjo mund të ndodhë kur nervat periferikë, që përcjellin informacionin për temperaturën dhe prekjen, nuk funksionojnë siç duhet.

Neuropatia periferike mund të shkaktojë mpirje, shpim gjilpërash, djegie ose ndjeshmëri të ndryshuar, shpesh më të theksuar gjatë natës. Diabeti është një nga shkaqet e njohura, por jo i vetmi: mungesa e vitaminës B12, disa barna dhe gjendje të tjera mund të ndikojnë në nerva.

Te personat me diabet, humbja e ndjeshmërisë ka rëndësi të veçantë, sepse plagët apo dëmtimet në shputa mund të mos vihen re menjëherë. Kontrolli i rregullt i këmbëve dhe vlerësimi mjekësor ndihmojnë në parandalimin e komplikimeve.

shutterstock

Kur problemi është në arterie

Sëmundja arteriale periferike mund të zvogëlojë furnizimin me gjak të këmbëve. Një shenjë tipike është dhimbja ose ngërçi në pulpë gjatë ecjes, që lehtësohet pas pushimit.

Mund të shfaqen gjithashtu ndryshime në ngjyrën e lëkurës, plagë që shërohen ngadalë, dobësim i pulsit në shputa ose ftohje më e theksuar e njërës këmbë. Mjeku, sipas rastit, mund të rekomandojë matjen e indeksit kyç i këmbës–krah (ABI), që krahason presionin e gjakut në këto dy vende.

Rreziku për probleme arteriale është më i lartë te duhanpirësit dhe personat me diabet, tension të lartë apo kolesterol të rritur. Megjithatë, jo çdo këmbë e ftohtë tregon bllokim të arterieve: vlerësimi mbështetet në historinë e simptomave dhe ekzaminimin fizik.

Një shkak tjetër është fenomeni Raynaud: në të ftohtë ose gjatë stresit, gishtat mund të zbardhen, të marrin ngjyrë të kaltër dhe më pas të skuqen gjatë ngrohjes. Ndryshimet shoqërohen ndonjëherë me dhimbje apo mpirje.

Kur kërkohet ndihmë urgjente?

Nëse njëra këmbë bëhet papritur shumë e ftohtë, e zbehtë dhe jashtëzakonisht e dhimbshme, veçanërisht kur shfaqen mpirje e fortë ose pamundësi për ta lëvizur, duhet kërkuar menjëherë ndihmë emergjente. Këto mund të jenë shenja të ndërprerjes akute të qarkullimit arterial, gjendje që rrezikon indet e gjymtyrës.

Në raste jo urgjente, por të vazhdueshme, mjeku do të vlerësojë simptomat, pulset, ndjeshmërinë dhe faktorët e rrezikut, duke vendosur nëse nevojiten analiza apo ekzaminime të tjera.

Derisa të përcaktohet shkaku, ndihmojnë këpucët e rehatshme, çorapet që nuk shtrëngojnë dhe lëvizja e rregullt. Nëse keni diabet ose mpirje, shmangni ngrohjen e drejtpërdrejtë me borsa shumë të nxehta, sepse mund të shkaktojnë djegie pa u ndier.

E rëndësishme është të dalloni dy situata: këmbët që janë vërtet të ftohta në prekje dhe këmbët që vetëm ndihen të tilla. Ky dallim, së bashku me simptomat shoqëruese, mund ta orientojë vlerësimin drejt shkakut të duhur. /Telegrafi/