Ne i lajmë dhëmbët çdo ditë, por a po e bëjmë siç duhet? Edhe pse bazat e higjienës orale janë përgjithësisht të njohura, shumë njerëz nuk i ndjekin ato vazhdimisht.

Profesori Emeritus Murray Thomson nga Universiteti i Otagos, autori i pothuajse 500 punimeve profesionale i cili ka edukuar breza të tërë dentistësh për më shumë se tre dekada, flet për gabimet më të zakonshme. Këshillat e tij bazohen në shumë vite përvojë dhe njohuri shkencore, shkruan Stuff .

Një furçë e butë është zgjedhja e vetme e duhur

Thomson thekson se të gjithë duhet të përdorin vetëm një furçë dhëmbësh të butë dhe të shmangin ato me fortësi mesatare ose të fortë. Ai shpjegon se pllaka është një biofilm i butë, të cilin ai e quan edhe “mukus”, kështu që nuk ka nevojë ta fërkoni atë në mënyrë agresive. Larja shumë e fortë e dhëmbit mund të dëmtojë mishrat e dhëmbëve dhe të konsumojë dentinën, pjesën më të butë të dhëmbit në qafën e tij. “Jini të butë dhe harroni qasjen ‘sa më e fortë aq më mirë’. Mund të bëni vetëm dëm”, thotë ai.

Personalisht, Thomson preferon një furçë të zakonshme sepse nuk i pëlqen ndjesia e një furçe elektrike, por ai konfirmon se furçat elektrike janë shumë efektive për ata që i përdorin. Ai gjithashtu jep një arsye praktike pse i shmang ato. “Nuk më pëlqen rrëmuja që krijojnë në banjo. Gruaja ime ka një që është gjithmonë në karikim. Nëse do ta kishim të dy, do të ishin tashmë dy pajisje të tilla”.

Rëndësia e një qasjeje sistematike

Thomson thotë nga praktika klinike se shpesh mund të dallojë nëse një pacient është djathtak apo majtak nga pastërtia e dhëmbëve të tij. Njerëzit kanë tendencë ta pastrojnë më pak mirë anën e gojës që korrespondon me dorën e tyre dominuese. Meqenëse ai i përdor të dyja duart në mënyrë të barabartë, kjo nuk përbën problem. Ai e ndan qasjen e tij ndaj larjes së dhëmbëve në katër hapa.

“Filloj me pjesën e brendshme të dhëmbëve të poshtëm, pastaj kaloj në pjesën e jashtme. Pastaj e përsëris të njëjtën gjë në dhëmbët e sipërm”, përshkruan ai. Ky sistem siguron që asnjë pjesë të mos anashkalohet. Ndërsa rregulli i dy minutave është një udhëzues i dobishëm, veçanërisht për ata që i lajnë dhëmbët shumë shpejt, vetëm koha nuk është garanci për cilësi. “Është cilësi, jo sasi”, thekson Thomson.

Kur është koha për një furçë dhëmbësh të re?

Ndërsa shprehja e vjetër thotë se duhet ta zëvendësoni furçën e dhëmbëve sipas stinëve, Thomson nuk mendon se ky është domosdoshmërisht një rregull. Ai e ndërron furçën e tij disa herë në vit. “Për sa kohë që fijet janë të drejta dhe e mbajnë formën e tyre, furça është në rregull. Nuk keni nevojë ta zëvendësoni. Por nëse fijet janë përhapur dhe koka e furçës është shtrembëruar, është koha për një të re sepse nuk është më efektive”, shpjegon ai.

Ruajtja dhe tharja e furçës

Thomson nuk do ta mbante furçën e dhëmbëve direkt mbi tualet për arsye higjienike, por ai nuk sheh ndonjë problem që ajo të jetë në anën tjetër të banjës. Ai gjithashtu këshillon që të mos mbulohet kurrë një furçë dhëmbësh e lagur. “Është e rëndësishme ta lini të thahet. Sa më gjatë të jetë e lagur, aq më shumë baktere mund të rriten”, thotë ai.

Larja e dhëmbëve pas ushqimeve acidike

Pas konsumimit të ushqimeve acidike, siç janë portokajtë, Thomson sugjeron të prisni rreth dhjetë minuta para se të lani dhëmbët. Pastat e dhëmbëve, shpjegon ai, janë paksa gërryese, kështu që larja menjëherë pas konsumimit të acidit teorikisht mund të rrisë rrezikun e erozionit të smaltit, veçanërisht me fërkim të fortë ose me një furçë dhëmbësh të fortë. Megjithatë, ai thekson se ky rrezik është kryesisht teorik dhe se nuk ka prova të forta për ta mbështetur këtë në praktikë.

Pasta e dhëmbëve është çelësi, uji zakonisht jo

Thomson i konsideron pastat zbardhuese të dhëmbëve si “thjesht një dredhi”, sepse nuk ka gjetur prova bindëse se ato janë efektive. Përbërësi më i rëndësishëm është fluori. Ai rekomandon pastat e dhëmbëve me të paktën 1,000 ppm (pjesë për milion) fluor, duke shtuar se pasta të tilla dhëmbësh kanë luajtur një rol kyç në zvogëlimin e kariesit që nga vitet 1970. Nga ana tjetër, ai i konsideron shpëlarësit e gojës “një humbje parash”.

Megjithatë, ai pranon se ka përjashtime. Shpëlarësi i gojës me klorheksidinë mund të ndihmojë njerëzit që po shërohen nga kirurgjia orale, por ai paralajmëron se nuk duhet të përdoret për një kohë të gjatë. “Ai njollos dhëmbët dhe zvogëlon përkohësisht shijen”, shpjegon ai.

Sa shpesh i lani dhëmbët?

Nëse bëhet siç duhet, larja e dhëmbëve dy herë në ditë është më se e mjaftueshme, thotë Thomson. Ai mendon se larja e dhëmbëve tre herë në ditë është “ndoshta e tepërt”. Për ata që duan të freskojnë frymën e tyre pas drekës, ai sugjeron përtypjen e çamçakëzit pa sheqer.

Mos harroni hapësirën midis dhëmbëve tuaj

Thomson më parë përdorte fill dentar çdo mëngjes, por vitet e fundit ai ka kaluar në furça të vogla ndërdhëmbore, të cilat i përshkruan si “të mrekullueshme”. Ai rekomandon pastrimin midis dhëmbëve rregullisht, idealisht dy deri në tre herë në javë, ose më shpesh nëse është e mundur.

“Një furçë dhëmbësh heq pllakën nga sipërfaqet e arritshme, por jo nga vendi ku dhëmbët preken. Atje mund të zhvillohen sëmundjet e mishrave të dhëmbëve dhe kariesi”, shpjegon ai. Ai shton se nuk i ka provuar vetë ujitësit oral, megjithëse thotë se disa nga kolegët e tij i gjejnë shumë efektivë.