Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara ka votuar për miratimin e një rezolute që synon largimin gradual të hartës tradicionale Mercator dhe zëvendësimin e saj me një hartë që paraqet më saktë madhësinë reale të Afrikës dhe rajoneve të tjera të botës.
Në një seancë të mbajtur në selinë e OKB-së në Nju Jork, 164 shtete votuan pro rezolutës, ndërsa vetëm Shtetet e Bashkuara votuan kundër. Gjashtë vende abstenuan. Përfaqësuesi amerikan e cilësoi rezolutën si “të panevojshme”, shkruan TheGuardian, transmeton Dukagjini.
Rezolutat e OKB-së nuk janë detyruese, ndaj shtetet dhe institucionet nuk janë të obliguara të përdorin vetëm hartën e re dhe as nuk ndalohen të përdorin projeksionin Mercator. Megjithatë, miratimi i rezolutës pritet të ndikojë në përditësimin e programeve mësimore, teknologjisë dhe mënyrës së paraqitjes së hartave në institucione.
Fushatën për miratimin e rezolutës e udhëhoqi Togoja në emër të Bashkimit Afrikan. Sipas Togos, paraqitja jo proporcionale e kontinenteve në hartat tradicionale, veçanërisht në projeksionin Mercator, ka ndikuar për dekada në mënyrën se si perceptohet madhësia e Afrikës dhe e rajoneve të tjera të botës.
Ministri i Jashtëm i Togos, Robert Dussey, tha para votimit se çështja nuk ishte politike, por shkencore, duke theksuar se ekzistojnë prova shkencore për madhësinë reale të kontinenteve.
Projeksioni Mercator u krijua në vitin 1569 nga hartografi flamand Gerardus Mercator, fillimisht për t’u ndihmuar marinarëve në lundrim. Për shkak të mënyrës së projektimit, zonat pranë ekuatorit paraqiten shumë më të vogla nga madhësia e tyre reale, ndërsa territoret pranë poleve duken dukshëm më të mëdha.
Një nga shembujt më të njohur është krahasimi mes Afrikës dhe Grenlandës. Në hartën Mercator ato duken të ngjashme në madhësi, ndërsa në realitet Afrika është rreth 14 herë më e madhe se Grenlanda.
Fushata #CorrectTheMap, e cila kërkon korrigjimin e mënyrës së paraqitjes së hartës së botës, ka mbledhur më shumë se 11 mijë nënshkrime. Bashkimi Afrikan e mbështeti fushatën në gusht të vitit 2025 dhe më pas i kërkoi Togos të udhëhiqte përpjekjet për miratimin e rezolutës.
Edhe Franca ka shprehur mbështetje për ndryshimin. Ministri i Jashtëm francez, Jean-Noël Barrot, deklaroi se vendi do të heqë dorë nga projeksioni Mercator dhe do të përdorë paraqitje hartografike më të përshtatshme për përdorime të ndryshme dhe më besnike ndaj sipërfaqeve reale.
Franca pritet të përdorë projeksionin Eckert IV, i cili është i ngjashëm me projeksionin Equal Earth të rekomanduar në rezolutën e OKB-së.
Historianë dhe gjeografë kanë kritikuar prej vitesh projeksionin Mercator, duke argumentuar se ai mund të ketë ndikuar në perceptimin e madhësisë dhe rëndësisë së vendeve të hemisferës veriore krahasuar me rajonet pranë ekuatorit. Disa aktivistë e kanë cilësuar këtë fenomen si “kolonializëm hartografik”.
Një prej kritikëve më të njohur të projeksionit Mercator ishte historiani gjerman Arno Peters, i cili në vitin 1973 prezantoi hartën Peters, të bazuar në projeksionin Gall-Peters, si një alternativë ndaj hartës tradicionale.
