Demokratët kanë shënuar fitore të thellë në zgjedhjet afatmesme në SHBA, duke marrë kontrollin e Kongresit.

Edhe pse partia e presidentit në detyrë zakonisht pëson humbje në këto zgjedhje, përmasat e disfatës së republikanëve po konsiderohen si një refuzim i qartë i dy viteve të Donald Trumpit në Shtëpinë e Bardhë.

Nga pakënaqësia e votuesve deri te rënia e popullaritetit të presidentit, këto janë pesë arsyet kryesore që ndikuan në humbjen e shumë vendeve nga republikanët.

Rritja e madhe e kostos së jetesës

Në të gjithë SHBA-në, votuesit janë përballur me rritjen e vazhdueshme të çmimeve të produkteve dhe shërbimeve bazë. Pakënaqësia e tyre u ndie veçanërisht në garat e rëndësishme zgjedhore.

“Çmimet e benzinës, ushqimeve, gjithçka po shtrenjtohet”, tha një votuese në Karolinën e Veriut para zgjedhjeve, duke shtuar se këtë herë kishte vendosur të kalonte nga mbështetja për republikanët te ajo për demokratët.

Çmimet u rritën me 3.7 për qind në periudhën njëvjeçare deri në shtator, kryesisht për shkak të shtrenjtimit të karburanteve dhe energjisë. Sipas të dhënave qeveritare, në fillim të tetorit çmimi mesatar me pakicë i naftës dizel në SHBA ishte shumë pranë rekordit prej 6.52 dollarësh për gallon, të regjistruar në shtator.

Sipas sondazheve me votuesit, gati tetë në dhjetë amerikanë (79 për qind) thanë se inflacioni u kishte shkaktuar atyre dhe familjeve të tyre vështirësi të konsiderueshme ose të moderuara gjatë vitit të fundit.

Më shumë se gjashtë në dhjetë të anketuar ia atribuuan përgjegjësinë presidentit Trump, duke thënë se çmimet më të larta se zakonisht ishin pasojë e politikave të tij.

Lufta jopopullore në Iran

Një nga faktorët kryesorë që ndikoi në rritjen e çmimeve ishte lufta me Iranin, të cilën SHBA-ja dhe Izraeli e nisën në shkurt.

Çmimet e karburanteve u rritën ndjeshëm pasi Teherani, në shenjë hakmarrjeje, praktikisht mbylli Ngushticën e Hormuzit, një rrugë kyçe për transportimin e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm (LNG) në botë.

Që atëherë, amerikanët po e ndiejnë ndikimin e konfliktit sa herë që furnizohen me karburant.

Lufta ka qenë jopopullore për shumicën e amerikanëve. Për mbështetësit e lëvizjes MAGA, ajo u duk gjithashtu si shkelje e premtimeve të Trumpit në kuadër të agjendës “Amerika e Para”, në të cilën ai kishte premtuar se SHBA-ja nuk do të përfshihej më në luftëra të reja.

Rreth 63 për qind e të anketuarve në një sondazh me votuesit thanë se SHBA-ja kishte marrë vendimin e gabuar duke ndërmarrë veprime ushtarake kundër Iranit.

Ndërkaq, tri të katërtat e votuesve (74 për qind) deklaruan se konflikti kishte qenë faktor vendimtar ose shumë i rëndësishëm në votën e tyre për Kongresin.

Të nesërmen e zgjedhjeve, Trump pranoi se lufta kishte ndikuar në humbjen e republikanëve, por në një intervistë për Fox News këmbënguli se nuk kishte pasur zgjidhje tjetër përveç ndërhyrjes, me qëllim që Irani të mos siguronte armë bërthamore.

Mesazhi i qartë dhe i disiplinuar i demokratëve

Përmasat e fitores së demokratëve u mundësuan edhe nga kandidatë të fortë, të cilët arritën të krijonin besueshmëri te votuesit, veçanërisht në zonat që tradicionalisht kanë mbështetur republikanët.

Ata u përqendruan në një mesazh të qartë për koston e jetesës dhe qasjen në kujdesin shëndetësor.

Ish-mësuesi James Talarico dhe pastori Adam Hamilton folën gjithashtu për besimin e tyre fetar në një mënyrë që gjeti jehonë te votuesit në Teksas dhe Kansas.

Në Karolinën e Jugut, demokratja Annie Andrews arriti një fitore të papritur. Ish-pediatrja e kishte vendosur në qendër të fushatës përballueshmërinë e shërbimeve shëndetësore, një çështje që shqetëson shumë amerikanë, të cilët e konsiderojnë sistemin aktual problematik.

Ish-zyrtari i shëndetit publik, Abdul El-Sayed, i cili fitoi në Michigan dhe ndihmoi demokratët ta ruanin atë vend, përdori si slogan kryesor nevojën për të “larguar paratë nga politika dhe për t’i kthyer ato në xhepat e qytetarëve”.

Edhe senatori demokrat Jon Ossoff, i cili fitoi një mandat të ri në Xhorxhia, e bëri koston e jetesës dhe luftën kundër korrupsionit pjesë qendrore të mesazhit të tij. Fitorja e thellë e 39-vjeçarit në një shtet që Trumpi e kishte fituar dy herë pritet të shtojë spekulimet për një kandidim të mundshëm të tij në zgjedhjet presidenciale të vitit 2028.

Madje, edhe vetë Trumpi i vlerësoi demokratët, duke i thënë Fox News se ata “bënë një punë të mirë”.

Në anën tjetër, disa kandidatë republikanë, si Ken Paxton në Teksas, u kritikuan për fushata të dobëta, të cilat nuk u përqendruan sa duhet në shqetësimet e votuesve.

Jopopullariteti i Trumpit rëndoi mbi republikanët

Dy nga çështjet që shkaktuan pakënaqësinë më të madhe te votuesit – rritja e çmimeve dhe lufta në Iran – lidhen drejtpërdrejt me presidentin.

Madje, niveli i miratimit të Trumpit kishte rënë edhe në mesin e votuesve republikanë. Kjo i bëri veçanërisht të cenueshme disa shtete që e kishin mbështetur atë në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024.

Në përpjekje për të mobilizuar mbështetësit, Trump u kërkoi votuesve të imagjinonin sikur emri i tij të ishte në fletëvotim.

Megjithatë, republikanët e pakënaqur fajësuan Trumpin për humbjen në zgjedhjet afatmesme.

Pas më shumë se një dekade si figura qendrore e politikës amerikane, rezultatet e fundit mund të tregojnë se ndikimi politik i markës së tij po zbehet.

Në një klimë të rritjes së pakënaqësisë, vendimi për ta vendosur Trumpin në qendër të fushatës republikane ishte i rrezikshëm dhe duket se pati efekt të kundërt.

Sondazhet në muajt para zgjedhjeve tregonin se shumë amerikanë dëshironin që presidenti të përqendrohej më shumë në shqetësimet e tyre për rritjen e çmimeve.

Në fjalimin e tij të fundit elektoral, të hënën në Uashington, Trump foli gjatë edhe për projektin e tij të diskutueshëm të rinovimit të Pishinës Reflektuese, e cila ndodhej pas tij.

Votuesit hispanikë dhe afrikano-amerikanë ndryshuan sërish qëndrim

Dy vjet më parë, kalimi i një pjese të votuesve hispanikë dhe afrikano-amerikanë në anën e republikanëve e ndihmoi Trumpin të siguronte një fitore të thellë. Në këto zgjedhje afatmesme, duket se ky trend është përmbysur.

Demokratët fituan të tria garat për Dhomën e Përfaqësuesve në distriktet zgjedhore me shumicë dërrmuese hispanike përgjatë kufirit mes Teksasit dhe Meksikës.

Sipas një analize të The New York Times, qarqet me shumicë hispanike u zhvendosën me më shumë se 22 pikë përqindjeje në drejtim të demokratëve në garat për Senat, krahasuar me zgjedhjet presidenciale të vitit 2024.

Sipas analistit të të dhënave Jeff Adelson, ky ndryshim ishte më i madh se në cilindo grup tjetër të rëndësishëm demografik në vend.

Zhvendosja e votuesve vjen në një kohë kur po rritet pakënaqësia ndaj zbatimit të politikave të emigracionit. Sipas Qendrës Kërkimore Pew, 56 për qind e amerikanëve kanë mendim negativ për Agjencinë e Emigracionit dhe Doganave (ICE).

Edhe qarqet me shumicë të popullsisë afrikano-amerikane shënuan një zhvendosje të konsiderueshme drejt kandidatëve demokratë në garat për Senat.

Gara për Senat mbetet shumë e ngushtë në Misisipi, shteti me përqindjen më të lartë të votuesve afrikano-amerikanë në SHBA, rreth 37 për qind.

Nëse Scott Colom arrin të fitojë, ai do të bëhet demokrati i parë i zgjedhur në Senatin amerikan nga Misisipi që nga viti 1982. /Telegrafi/