Nga Prishtina në Paris, nga Athina në Bruksel, e deri në Madrid, Rio de Janeiro dhe Nju Delhi, java që po lëmë pas u shënua nga protesta të shumta, përplasje me policinë dhe pakënaqësi qytetare ndaj vendimeve të institucioneve.
Arsyet që i nxorën njerëzit në rrugë ndryshonin nga një vend në tjetrin: nga çështjet që lidhen me Dhomat e Specializuara në Hagë, te gjendja e arsimit, politika e jashtme, kriza e banimit dhe kontestimet për proceset zgjedhore.
Por, pavarësisht dallimeve, protestat e kësaj jave kishin një pikë të përbashkët: kërkesën që institucionet t’i dëgjojnë qytetarët dhe t’u përgjigjen shqetësimeve të tyre.
Prishtina – Protesta e tensionuar për Dhomat e Specializuara
Kosova e nisi javën me një nga protestat më të tensionuara të muajve të fundit.
Të hënën, qendra e Prishtinës u shndërrua në skenë përplasjesh mes protestuesve dhe Policisë së Kosovës. Gazi lotsjellës, mjetet policore, thyerjet, djegiet dhe përleshjet fizike dominuan pamjet që u shpërndanë gjatë ditës në rrjetet sociale.
Disa persona morën trajtim mjekësor në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës, ndërsa autoritetet raportuan për dëme materiale dhe incidente të shumta.
Protesta u zhvillua në kundërshtim me ligjin për Dhomat e Specializuara, të proceduar pas aktgjykimit të 16 shtatorit në Hagë, ku Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi u dënuan me gjithsej 81 vjet burgim.
Përkrahësit e protestës argumentonin se institucionet e Kosovës kishin reaguar me vonesë ndaj një procesi që, sipas tyre, ka prodhuar padrejtësi historike ndaj luftës së UÇK-së.
Pas votimit të ligjit të martën, situata u qetësua dhe nuk pati përsëritje të skenave të dhunshme të fillimit të javës.
Francë – Zemërimi për gjendjen e arsimit
Në Francë, pakënaqësia u përqendrua te gjendja e sistemit publik të arsimit.
Mijëra nxënës dhe studentë dolën në rrugë për të kundërshtuar atë që e konsiderojnë përkeqësim të vazhdueshëm të kushteve në shkolla dhe universitete.
Ndër shqetësimet e ngritura ishin objektet shkollore me çati që pikojnë, klasat me myk, mungesa e mësimdhënësve, temperaturat e papërballueshme gjatë valëve të të nxehtit dhe mungesa e investimeve.
Protesta, që fillimisht nisi si lëvizje studentore, u zgjerua duke përfshirë prindër, profesorë dhe sindikata.
Kulmi u arrit më 6 tetor, kur qindra mijëra njerëz mbushën rrugët franceze. Përplasjet me policinë u shoqëruan me raportime për qindra të plagosur dhe mijëra arrestime.
Një nga momentet që nxiti reagime të forta ishte plagosja e rëndë e një 15-vjeçari, i cili humbi njërën dorë gjatë një ndërhyrjeje policore. Ngjarja shkaktoi zemërim në mbarë vendin dhe vuri në qendër të debatit mënyrën e ndërhyrjes së forcave të rendit.
Athinë – Protesta kundër bashkëpunimit ushtarak me SHBA-në
Në Greqi, protestat u përqendruan te politika e jashtme dhe bashkëpunimi ushtarak me Shtetet e Bashkuara.
Vizita e Sekretarit amerikan të Shtetit, Marco Rubio, u shoqërua me protesta në Athinë dhe në disa qytete të tjera.
Mijëra protestues kundërshtuan zgjerimin e bashkëpunimit ushtarak mes dy vendeve, duke kërkuar mbylljen e bazave amerikane dhe reduktimin e rolit të NATO-s në rajon.
Sheshi Sintagma u mbush me flamuj grekë, palestinezë dhe kubanë, ndërsa në protestë u dëgjuan slogane si “Rubio, ik në shtëpi” dhe “Vrasës amerikanë”.
Protestuesit argumentuan se Greqia po përfshihet gjithnjë e më shumë në konflikte gjeopolitike që, sipas tyre, nuk përfaqësojnë interesat e qytetarëve grekë.
Belgjikë – Studentët në rrugë për tarifat universitare
Edhe Belgjika u përball me protesta të nxitura nga pakënaqësitë në sektorin e arsimit.
Rritja e tarifave universitare dhe problemet e kahershme në sistemin arsimor shkaktuan mobilizim studentor, i cili në disa raste u shndërrua në përplasje me policinë.
Në qytetin e Liège dhe në disa pjesë të Brukselit, protestuesit ngritën barrikada, dogjën kosha mbeturinash dhe bllokuan rrugë kryesore.
Policia ndërhyri me topa uji dhe gaz lotsjellës, ndërsa mbi njëqind persona përfunduan në paraburgim.
Pamjet e automjeteve të djegura dhe ndërhyrjeve policore u pasqyruan në mediat evropiane, duke rikthyer debatin për mënyrën se si institucionet po u përgjigjen kërkesave të të rinjve.
Spanjë – Dëbimi i një 87-vjeçareje ndez pakënaqësinë
Në Spanjë, rasti i një gruaje 87-vjeçare u shndërrua në simbol të pakënaqësisë për krizën e banimit.
Maria del Carmen Abascal, e njohur si “Maricarmen”, u dëbua nga banesa ku kishte jetuar për më shumë se shtatë dekada, pasi ndërtesa u ble nga një fond investimesh.
Pamjet e largimit të saj nga policia u përhapën në të gjithë vendin. Kur u bë e ditur se ajo kishte vdekur disa ditë më vonë, zemërimi publik u përshkallëzua në protesta.
Në mbi 50 qytete spanjolle, qytetarët dolën në rrugë nën sloganin “Asnjë Maricarmen tjetër”.
Kriza e banimit, rritja e qirave dhe ndikimi i investitorëve ndërkombëtarë në tregun e pasurive të paluajtshme u kthyen në çështje qendrore të debatit politik.
Sipas raportimit, kriza politike u thellua deri në atë pikë sa kryeministri Pedro Sanchez shpalli zgjedhje të parakohshme parlamentare.
Brazil – Frika nga drejtimi politik i vendit
Në Amerikën Latine, protestat u përqendruan në Brazil, ku rezultati i raundit të parë të zgjedhjeve presidenciale nxiti mobilizim qytetar.
Kandidati i së djathtës, Flavio Bolsonaro, doli përpara presidentit Luiz Inacio Lula da Silva, duke nxitur shqetësime te një pjesë e protestuesve për të ardhmen politike të vendit.
Ata shprehën frikën se ndryshimi i mundshëm i drejtimit politik mund të rrezikojë institucionet demokratike dhe të drejtat e minoriteteve.
Shumë protestues e krahasuan Flavio Bolsonaron me të atin, ish-presidentin Jair Bolsonaro, i cili vazhdon të jetë një figurë polarizuese në politikën braziliane.
Indi – Përplasjet për listat e votuesve
Në Indi, pakënaqësitë lidhen me integritetin e procesit zgjedhor dhe akuzat për manipulim të listave të votuesve.
Opozita akuzon Komisionin Zgjedhor për fshirjen e 130 milionë emrave nga regjistrat e votuesve. Qeveria dhe autoritetet zgjedhore i kanë mohuar kategorikisht këto pretendime, por kjo nuk i ka ndalur protestat.
Në Nju Delhi dhe në disa vende të tjera, mijëra qytetarë dolën në rrugë duke kërkuar dorëheqjen e Kryekomisionerit Zgjedhor.
Policia arrestoi qindra protestues, përfshirë figura të njohura opozitare dhe organizatorë studentorë.
Përplasja politike u përqendrua kështu te besueshmëria e institucioneve zgjedhore dhe te kërkesa e opozitës për sqarimin e pretendimeve.
Një pakënaqësi e përbashkët përtej kufijve
Në pamje të parë, protestat e kësaj jave kishin pak gjëra të përbashkëta.
Në Kosovë, qytetarët protestuan për Dhomat e Specializuara në Hagë. Në Francë dhe Belgjikë, pakënaqësia u përqendrua te arsimi. Në Greqi, protestuesit kundërshtuan politikën e jashtme dhe bashkëpunimin ushtarak me SHBA-në. Në Spanjë, kriza e banimit nxiti mobilizim masiv, ndërsa në Brazil dhe Indi, vëmendja u përqendrua te zhvillimet politike dhe proceset zgjedhore.
Megjithatë, këto zhvillime nxorën në pah një shqetësim që përsëritet në shoqëri të ndryshme: kërkesën e qytetarëve që institucionet t’u përgjigjen më drejtpërdrejt shqetësimeve të tyre.
Qoftë për vendime gjyqësore, kushte arsimore, strehim, politikë të jashtme apo besueshmërinë e zgjedhjeve, rruga mbetet një mënyrë për ta bërë pakënaqësinë publike dhe për të ushtruar presion ndaj atyre që marrin vendime.
Java që po lëmë pas tregoi se, pavarësisht dallimeve mes vendeve dhe çështjeve që i mobilizojnë qytetarët, kërkesa për t’u dëgjuar vazhdon të jetë në qendër të protestave.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!
The post Nga Kosova në Indi, një javë protestash nëpër botë appeared first on Sinjali.
Burimi: Sinjali
