Një studim i ri nga Finlanda sugjeron se koha para ekraneve nuk duhet të konsiderohet automatikisht e dëmshme për zhvillimin e trurit te fëmijët. Sipas studiuesve, mënyra se si përdoret ekrani mund të ketë rëndësi më të madhe sesa vetë kohëzgjatja.
Hulumtimi, i publikuar në revistën Pediatric Exercise Science, ka ndjekur 260 fëmijë për tetë vjet, duke monitoruar aktivitetin fizik, kohën sedentare dhe përdorimin e ekraneve nga fëmijëria deri në adoleshencë.Në fund të periudhës së ndjekjes, kur pjesëmarrësit ishin mesatarisht rreth 16 vjeç, studiuesit gjetën se më shumë kohë para ekranit ishte e lidhur me përpunim më të mirë njohës.
Jo çdo përdorim i ekranit është i njëjtë
Studiuesit theksojnë se rezultatet nuk nënkuptojnë se fëmijët duhet të kalojnë më shumë kohë para telefonit, kompjuterit apo pajisjeve të tjera.
Në vend të kësaj, rëndësi mund të ketë çfarë bëjnë fëmijët gjatë kohës para ekranit.
Aktivitetet që përfshijnë zgjidhjen e problemeve, kreativitetin, të mësuarit dhe të menduarit aktiv mund të kenë lidhje pozitive me zhvillimin e aftësive njohëse.
“Koha para ekranit nuk duhet të konsiderohet vetëm si diçka e dëmshme”, tha Petri Jalanko, autor kryesor i studimit dhe studiues doktoral në Universitetin e Jyväskylä.
Sipas tij, prindërit dhe mësuesit duhet t’i nxisin fëmijët të përdorin pajisjet për aktivitete që kërkojnë mendim aktiv, kreativitet, zgjidhje problemesh dhe mësim.
Aktiviteti fizik, më kompleks
Rezultatet për aktivitetin fizik ishin më të ndërlikuara.
Disa lloje të aktivitetit fizik u lidhën me kujtesë më të mirë të punës, por aktiviteti fizik i matur në mënyrë të përgjithshme përmes pajisjeve monitoruese nuk tregoi lidhje të qartë me përpunimin njohës.
Studiuesit theksojnë se ndikimi i aktivitetit fizik dhe kohës sedentare mund të ndryshojë në varësi të gjinisë, llojit të aktivitetit dhe mënyrës se si matet ai.
“Lidhjet mes aktivitetit fizik, sjelljes sedentare dhe përpunimit njohës janë komplekse”, tha Jalanko, duke shtuar se djemtë dhe vajzat mund të përfitojnë nga lloje të ndryshme të aktivitetit fizik për shëndetin e trurit.
Kërkohet balancë, jo ndalim
Studiuesit theksojnë se nevojiten kërkime të tjera për të kuptuar më mirë se cilat lloje të përdorimit të ekranit janë më të dobishme dhe cili është ekuilibri optimal mes kohës para ekranit dhe aktivitetit fizik.
Në vend të një qasjeje ku çdo minutë para ekranit konsiderohet negative, studimi sugjeron që cilësia e aktivitetit, përmbajtja dhe balanca me lëvizjen fizike mund të jenë faktorë të rëndësishëm për zhvillimin e trurit të fëmijëve./gazeta shneta
