Një studim i ri ka zbuluar prova se depresioni madhor mund të çrregullojë neurogjenezën, procesin përmes të cilit krijohen neurone të reja në trurin e të rriturve.
Studiuesit zbuluan ndryshime të rëndësishme në këtë proces në hipokampus, një zonë e trurit që luan rol të rëndësishëm në kujtesë, të mësuar dhe përpunimin e emocioneve, shkruan ScienceDaily, transmeton Gazeta Shneta.Edhe pse shumica dërrmuese e neuroneve të trurit krijohen para lindjes, një numër i vogël neuronesh vazhdon të krijohet edhe gjatë moshës së rritur, veçanërisht në hipokampus. Studiuesit besojnë se këto neurone të reja mund të ndihmojnë trurin të përshtatet me përvojat e reja dhe të përballojë më mirë stresin.
Në studimin e ri, shkencëtarët analizuan gati gjysmë milioni qeliza të trurit të marra nga persona me depresion dhe nga persona pa këtë çrregullim. Duke përdorur teknika moderne të analizës së qelizave, ata ekzaminuan aktivitetin e gjeneve dhe ndryshimet molekulare në qelizat individuale të hipokampusit.
Rezultatet treguan se te personat me depresion madhor kishte shenja se prodhimi i neuroneve të reja ishte penguar ose ngadalësuar. Ndryshimet nuk ishin të kufizuara vetëm te qelizat e reja nervore, por përfshinin edhe rrjetet që i mbështesin ato.
Studiuesit gjetën ndryshime në gjene që lidhen me krijimin e lidhjeve të reja ndërmjet neuroneve, komunikimin mes qelizave nervore, furnizimin me energji dhe transportin e materialeve brenda qelizave. Në të njëjtën kohë, qarku kryesor i hipokampusit që përfshihet në krijimin e kujtimeve të reja tregoi shenja të inflamacionit dhe stresit qelizor.
Një nga funksionet e rëndësishme të hipokampusit është “ndarja e modeleve” (pattern separation). Ky mekanizëm ndihmon trurin të dallojë përvojat e reja nga kujtimet e mëparshme që mund të jenë të ngjashme.
Kur ky proces funksionon normalisht, një person mund të kuptojë se një situatë e re është e ndryshme nga një përvojë negative e së kaluarës. Por nëse ky mekanizëm dobësohet, përvojat e reja mund të përzihen më lehtë me kujtimet negative. Kjo mund të kontribuojë në tendencën e disa personave me depresion për t’i interpretuar situatat e reja përmes përvojave të mëparshme negative.
Studimi gjithashtu sfidon idenë e vjetër se depresioni duhet parë kryesisht si një “mungesë serotonine”. Studiuesit theksojnë se depresioni është një gjendje shumë më komplekse, ku mund të përfshihen ndryshime në aftësinë e trurit për t’u përshtatur me stresin dhe mjedisin.
Një aspekt tjetër interesant ishte zbulimi i ndryshimeve në aktivitetin e disa gjeneve që më parë janë lidhur me rrezikun për depresion. Studiuesit gjetën gjithashtu ndryshime epigjenetike, të cilat mund të ndikohen nga përvojat e jetës, stresi dhe faktorë të tjerë mjedisorë. Këto ndryshime mund të ndikojnë në mënyrën se sa aktiv ose joaktiv bëhet një gjen, pa ndryshuar vetë ADN-në.
Zbulimi mund të ketë rëndësi për zhvillimin e trajtimeve të ardhshme. Studiuesit po shqyrtojnë mundësinë që rikthimi ose stimulimi i neurogjenezës të mund të ndihmojë disa persona me depresion. Ideja është që, duke nxitur krijimin e neuroneve të reja, mund të përmirësohet aftësia e trurit për të krijuar lidhje të reja dhe për t’u përshtatur me përvojat e reja.
Megjithatë, studiuesit theksojnë se mekanizmi i plotë ende nuk është kuptuar. Zbulimi nuk do të thotë se është provuar që mungesa e neuroneve të reja është shkaku i depresionit. Përkundrazi, ai tregon një lidhje të rëndësishme biologjike që mund të ndihmojë në kuptimin e sëmundjes.
