Fluturimi me avion zakonisht nuk është i rrezikshëm për shumicën e njerëzve të shëndetshëm, por shumë pas uljes nuk ndihen sikur kanë kaluar vetëm disa orë në udhëtim.
Lodhja, lëkura e thatë, etja, fryrja, dhimbja e kokës dhe ndjenja e “kokës së rëndë” janë pasoja të zakonshme të udhëtimit ajror.
Këto simptoma shkaktohen nga kombinimi i ajrit të thatë në kabinë, ndryshimit të presionit, nivelit më të ulët të oksigjenit dhe qëndrimit të gjatë ulur.
Stresi fillon që në aeroport
Sipas farmacistes Thorrun Govind, stresi te shumë udhëtarë fillon para se të hipin në avion. Radhët, kontrollat e sigurisë, dokumentet dhe frika se mund të harrohet diçka e rëndësishme e rrisin tensionin.
Edhe aeroportet vetë mund të ndikojnë në këtë ndjenjë, pasi krijojnë një hapësirë “mes dy botëve” – midis nisjes dhe destinacionit – ku njerëzit humbin ndjesinë e kohës dhe rutinës. Psikologu Steve Taylor nga Universiteti Leeds Beckett shpjegon se kur njerëzit humbin kontrollin mbi kohën e tyre, rritet edhe ankthi.
Çfarë ndodh gjatë fluturimit?
Pas ngritjes, trupi fillon të përshtatet me kushtet e reja. Presioni në kabinë mbahet në nivel të ngjashëm me lartësinë 1800–2400 metra mbi nivelin e detit. Për këtë arsye, niveli i oksigjenit në gjak mund të bjerë nga rreth 97% në rreth 90%.
Për shumicën e njerëzve të shëndetshëm kjo nuk është e rrezikshme, por mund të shkaktojë lodhje, ngadalësim dhe ndjesi përgjumjeje, pasi truri merr pak më pak oksigjen.
Pse thahen sytë dhe lëkura?
Ajri në kabinën e avionit është shumë i thatë, me lagështi rreth 10–20%, shumë më pak se në shtëpi. Kjo shkakton tharje të syve, hundës, fytit dhe lëkurës.
Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht dehidratim i rëndë, por më shumë tharje sipërfaqësore të trupit. Personat që mbajnë lente kontakti e ndiejnë më shpejt këtë efekt. Prandaj rekomandohet konsumimi i ujit gjatë fluturimit, ndërsa alkooli është më mirë të shmanget, pasi mund të rrisë etjen dhe dhimbjen e kokës.
Pse ushqimi në avion ka shije tjetër?
Ndryshimet e presionit dhe ajri i thatë ndikojnë edhe në shqisën e shijes. Meqë aroma ka rol të madh në perceptimin e ushqimit, ndjesia e dobësuar e nuhatjes bën që shijet të duken më të zbehta.
Për këtë arsye, ushqimi në avion zakonisht përgatitet më i fortë në shije. Madje, lëngu i domates dhe kokteji Bloody Mary shpesh kanë shije më të mirë gjatë fluturimit sesa në tokë, pasi shija “umami” mbetet më e theksuar në ajër.
