Duke zhvilluar inovacione të bazuara në shkencë dhe aplikimin e tyre, kompanitë globale mund të evoluojnë përtej strukturave të vjetruara dhe të ndërtojnë portofole të gatshme për të ardhmen. Këto njohuri globale duhet të shfrytëzohen në nivel lokal për të zbuluar qasje inovative për mbështetjen e prioriteteve lokale në vende specifike, theksoi Tamara Milovanoviç, drejtoreshë gjenerale për Evropën Juglindore në Philip Morris International (PMI), në Samitin prestigjioz rajonal të organizuar nga Maqedonia 2025. Këtë vit, Samiti u mbajt me titullin “Përtej vitit 2025: Përshpejtimi i rritjes dhe nxitja e udhëheqjes”.
Milovanoviç, e cila ishte folëse në sesionin “Inovacioni përtej kufijve – Bashkë-krijimi i së ardhmes”, në një intervistë me bashkëthemeluesin e Maqedonia 2025, John Bitove, shpjegoi procesin e transformimit të “Philip Morris”, një kompani globale nga lista Fortune 500. Deri para dhjetë viteve, suksesi i saj bazohej në fuqinë e një prej markave më të njohura botërore, “Marlboro”, një markë me traditë 100-vjeçare. Megjithatë, në vitin 2016, PMI shpalli publikisht një kthesë strategjike në operim me fokus drejt produkteve inovative pa tym, veçanërisht në zhvillimin e pajisjes revolucionare IQOS, e cila vetëm e ngroh duhanin pa e djegur atë, duke eliminuar deri në 95% të përbërësve të dëmshëm që shfaqen gjatë djegies së cigareve tradicionale. Ky ndryshim strategjik u bë më vonë një studim rasti në Harvard Business School si një nga transformimet korporative më radikale.
“Në atë kohë, shumë njerëz e vlerësuan transformimin si një lëvizje marketingu. Por, pas tij qëndronin mbi 16 miliardë dollarë investime, më shumë se 1,600 shkencëtarë dhe fokusi i udhëheqjes së kompanisë për të zgjidhur problemin parësor të djegies së duhanit. Inovacioni revolucionar ndryshoi plotësisht fytyrën e kësaj kompanie,” tha Milovanoviç.
Ajo shpjegoi se inovacionet në “Philip Morris” nuk u ndalën vetëm te IQOS, por u forcuan më tej përmes modeleve të ndryshme, si blerja e kompanisë suedeze “Swedish Match” dhe markës së saj kryesore të qeseve të nikotinës, ZYN. Kjo lëvizje rezultoi në një vlerë të konsiderueshme për aksionarët.
Ndikimi në tregun e Maqedonisë
Duke u ndalur te ndikimi i produkteve pa tym në tregun e Maqedonisë, i cili ka një traditë të gjatë të kultivimit të duhanit, Milovanoviç theksoi se produkti kryesor, IQOS, ende përmban duhan të vërtetë në bërthamën e tij, përfshirë edhe duhanin maqedonas.
Ruajtja e trashëgimisë: Nuk bëhet fjalë për harrimin e traditës së duhanit, por për ri-imagjinimin e saj.
Partneriteti me TKP: “Philip Morris” mbetet një nga blerësit më të mëdhenj globalë të duhanit maqedonas. Përmes sipërmarrjes së përbashkët me Kombinatin e Duhanit në Prilep (TKP), prodhohen produkte tradicionale cilësore ndërsa komercializohen produktet pa tym. Qendër Rajonale: Maqedonia shërben si një qendër shërbimi rajonal dhe produktet e fabrikës së Prilepit tashmë eksportohen në shumë tregje.
Sfidat me rregullat
Milovanoviç vuri në dukje se industria e duhanit, së bashku me atë farmaceutike, janë ndër më të rregulluarat në botë. Ajo paralajmëroi se zgjidhjet e thjeshtësuara rregullatore shpesh sjellin pasoja të padëshiruara.
Tregu i zi: Taksat radikale ose ndalesat shpesh nxisin tregtinë e paligjshme në vend që të ulin shkallën e pirjes së duhanit.
Dialogu konstruktiv: Inovacioni dhe rregulloret duhet të balancohen përmes dialogut të hapur me qeveritë dhe ndarjes së përvojave ndërkombëtare për të gjetur zgjidhje që i përshtaten kontekstit lokal.
