Drejtori i Agjencisë për Parandalimin e Korrupsionit, Yll Buleshkaj, tha se aneks-kontratat në prokurimin publik nuk duhet të konsiderohen automatikisht si raste korrupsioni, por duhet të trajtohen si rreziqe të mundshme për korrupsion.
Kështu tha ai në tryezën “Parandalimi dhe luftimi i korrupsionit: Nga rreziqet tek zgjidhjet”, të organizuar nga Sbunker në sallën e konferencave të KosovaPress-it, ku përfaqësues të institucioneve të drejtësisë, auditimit dhe parandalimit të korrupsionit diskutuan për rreziqet e korrupsionit në prokurimin publik, arsim dhe shëndetësi, si dhe për mënyrat e forcimit të mekanizmave parandalues.
Buleshkaj theksoi se institucionet duhet të kenë një qasje të bazuar në rrezik edhe në sektorë të tjerë, përfshirë arsimin.
“Në fushën e prokurimit publik, aneks kontratat nuk duhet parë automatikisht si korrupsion. Ato duhet t’i shohim më shumë si rreziqe për korrupsion. Si të tilla gjatë analizimeve duhet parë a ka pas nevojë për ndryshime tilla në procedura tenderimit, a ka mund të parashikohet më herët dhe a është dokumentu nevoja për këto ndryshme, sepse tek e fundit secili ndryshim, përveç nëse është tejkaluar shuma e lejuar për aneks kontrata, sipas ligjit është e lejuar…Ne gjithë duhet të kemi një qasje e bazuar në rrezik. Në këtë mënyrë, p.sh. në sistemin arsimor, korrupsioni nuk duhet reduktuar vetëm në ryshfet, por probleme edhe tjera më të rëndësishme është konflikti interesit…Nganjëherë edhe publiku edhe ne e barazojmë keqmenaxhimin me korrupsion, nuk duhet përzier, sepse nuk është e barabartë… Duhet të investojmë më shumë në përdorimin e të dhënave, një sistem modern i parandalimit duhet mbështetur në të dhëna reale. U përmend lëshimet në sistemin shëndetësor. Fatkeqësisht ndoshta Kosova është një prej vendeve të pakta që nuk ka një sistem të integruar të të dhënave shëndetësore”, ka thënë Buleshkaj.
Drejtori i Departamentit të Auditimit në Zyrën Kombëtare të Auditimit, Faruk Rrahmani, tha se shpenzimi i parasë publike nuk nënkupton vetëm zbatimin e procedurave dhe ekzekutimin e buxhetit, por edhe realizimin e objektivave në interes të qytetarëve.
“Nga perspektiva e Zyrës Kombëtare të Auditimit, shpenzimi i parasë publike nuk nënkupton vetëm zbatimin e procedurave dhe ekzekutimin e buxhetit por realizimin e objektivave për qytetarët. Prandaj, përdorimi i fondeve publike duhet të shoqërohet me llogaridhënie dhe transparencë. Me qëllim të mbikëqyrjes së shpenzimit të përdorimit të fondeve publike, ZKA gjatë vitit 2025 ka kryer 131 auditime. Nga këtu auditime kanë rezultuar rreth 1 mijë e 32 rekomandime gjithsej. Që nënkupton që edhe niveli i numrit të rekomandimeve nga viti në vit po rritet dhe adresimi i çështjeve ende nuk është në nivelin e kënaqshëm në përgjithësi në institucionet të cilat auditojmë. Nga këto 131 raporte të auditimit, 99 prej tyre janë auditime financiare për organizata buxhetore dhe ndërmarrje publike, 15 auditime të performancës që trajtojnë tema, shëndetësi, arsim dhe të ndryshme. 11 auditime të pajtueshmërisë që viteve të fundit është në rritje dhe 6 auditime të projekteve të Bankës Botërore”, ka thënë Rrahmani.
Derisa, prokurori në Departamentin e Krimeve të Rënda, në njësinë për hetimin e krimeve ekonomike dhe korrupsionit, Zef Prendrecaj, tha se lufta kundër korrupsionit duhet të nisë më herët, përmes identifikimit dhe parandalimit të rreziqeve.
“Kur flasim për korrupsionin shpesh fokusohemi tek një rast konkret, por konsideroj se duhet të shkojmë një hap më tej. Pse krijohen rrethanat që mundësojnë korrupsionin. Korrupsioni nuk fillon gjithmonë me një ryshfet. Lufta kundër korrupsionit duhet t fillojë më herët me parandalim. Një nga rreziqet më të mëdha është keqpërdorimi i pozitës për interesa private. Rrezik i veçantë paraqet edhe fusha e prokurimit publik, menaxhimi i pronës publike, dhënia e lejes apo licencës…Duhet të veprojmë me disa nivele, parandalimi. Institucionet duhet të identifikojnë paraprakisht fushat me rrezik të lartë korrupsioni, kontrolli nuk duhet të aktivizohet vetëm pasi të ndodhë dëmi, duhet të kemi mekanizma të fuqishëm për deklarimin dhe kontrollin e pasurisë, transparencën. Të kemi hetime profesionale dhe të pavarura”, ka thënë Prendrecaj. /KP/
