Papunësia mes të diplomuarve në arsimin e lartë në Zvicër është rritur ndjeshëm gjatë dy viteve të fundit. Të dhënat zyrtare tregojnë se veçanërisht të rinjtë që sapo kanë përfunduar studimet po hasin më shumë vështirësi për të hyrë në tregun e punës.
Të diplomuarit në universitetet zvicerane po përballen gjithnjë e më shumë me vështirësi për të gjetur një vend pune. Sipas të dhënave të Entit Federal të Statistikave, shkalla e papunësisë te të diplomuarit në arsimin e lartë është rritur ndjeshëm në periudhën 2023–2025.
Te personat me master të përfunduar në një universitet, shkalla e papunësisë u rrit nga 3.9 për qind në 6.4 për qind. Ndërsa te të diplomuarit me bachelor nga një universitet i shkencave të aplikuara, ajo u rrit nga 3.4 në 4.9 për qind.
Të dhënat i referohen personave që, një vit pas përfundimit të studimeve, ende ishin në kërkim të një vendi pune.
Rritje e papunësisë në disa fusha studimi
Problemi nuk kufizohet vetëm në disa profesione tradicionale. Sipas statistikave, edhe fusha që deri tani konsideroheshin relativisht të mbrojtura nga papunësia po preken gjithnjë e më shumë.
Te të diplomuarit me master në universitetet zvicerane, rritja më e madhe është regjistruar në disa prej këtyre fushave:
Shkencat teknike/inxhinierike: nga 2.1 në 4.8 për qind;
Ekonomia: nga 3.5 në 8.5 për qind;
Shkencat ekzakte dhe natyrore: nga 4.5 në 6.8 për qind;
Shkencat humane dhe sociale: nga 5.1 në 8.5 për qind.
Shifrat tregojnë se hyrja në tregun e punës është bërë më e vështirë edhe për të diplomuarit në fusha që tradicionalisht kanë pasur perspektiva relativisht të mira punësimi.
Mungesa e përvojës profesionale, një nga arsyet kryesore
Vetë të diplomuarit e universiteteve e kanë identifikuar mungesën e përvojës profesionale si arsyen më të shpeshtë për papunësinë e tyre.
Jérôme Consandey, drejtues i Drejtorisë së Punës në Sekretariatin Shtetëror për Çështjet Ekonomike të Zvicrës (SECO), thotë se kjo lidhet edhe me pasigurinë ekonomike.
Kur situata ekonomike është e paqartë, kompanitë priren të jenë më të kujdesshme në punësimin e stafit të ri. Sipas tij, kjo prek veçanërisht personat që nuk kanë ende përvojë profesionale.
Megjithatë, Consandey thekson se shifrat duhen marrë seriozisht dhe se është e rëndësishme të monitorohet nëse të diplomuarit arrijnë të gjejnë punë pas një periudhe më të gjatë kërkimi.
Të diplomuarit universitarë mund të kenë avantazh më vonë
Ekonomisti Marco Salvi nga instituti liberal zviceran Avenir Suisse vlerëson se të diplomuarit në arsimin e lartë në përgjithësi kanë nevojë për pak më shumë kohë për të gjetur një vend pune që u përshtatet.
Një nga arsyet është se shumë programe universitare nuk janë të orientuara drejt një profesioni të vetëm. Situata është ndryshe për personat që ndjekin një formim profesional, pasi kualifikimi i tyre lidhet më drejtpërdrejt me një profesion të caktuar.
Megjithatë, sipas Salvit, ky dallim zvogëlohet pas disa vitesh.
Pra, edhe pse fillimi i karrierës mund të jetë më i vështirë për të diplomuarit universitarë, pas një periudhe papunësia mes personave me arsim të lartë priret të jetë më e ulët se te personat pa diplomë universitare.
Salvi thekson gjithashtu se gjatë muajve të fundit janë përmirësuar disi perspektivat për zhvillimin e ekonomisë.
A po ndikon inteligjenca artificiale?
Rritja e papunësisë mes të sapodiplomuarve ka ngritur edhe pyetjen nëse inteligjenca artificiale (IA) po luan rol në këtë zhvillim dhe nëse profesionet akademike janë më të rrezikuara.
Sipas Marco Salvit, deri tani inteligjenca artificiale ka krijuar më shumë vende pune sesa ka eliminuar. Për momentin, sipas tij, është ende herët për të përcaktuar me siguri se cili do të jetë ndikimi afatgjatë i IA-së në tregun e punës.
Edhe Jérôme Consandey nga SECO nuk sheh një lidhje të qartë mes rritjes së papunësisë së të diplomuarve dhe inteligjencës artificiale.
Sipas tij, zhvillimet duhet të ndiqen nga afër, veçanërisht për të kuptuar se si IA do të ndikojë në tregun e punës dhe në zgjedhjen e degëve universitare nga studentët.
Çfarë tregojnë shifrat?
Rritja e papunësisë nuk do të thotë se një diplomë universitare e ka humbur vlerën në tregun e punës. Të dhënat tregojnë më shumë për vështirësinë e hyrjes fillestare në treg, sidomos në një periudhë pasigurie ekonomike.
Për të sapodiplomuarit, mungesa e përvojës mbetet një pengesë e rëndësishme. Megjithatë, sipas ekspertëve, pas disa vitesh diferencat në punësim mes personave me dhe pa arsim të lartë priren të ndryshojnë në favor të të diplomuarve. /Albinfo.ch
The post Të diplomuarit në universitetet zvicerane po përballen me vështirësi më të mëdha për të gjetur punë appeared first on Gazeta Express.
