Hungaria po përballet me një krizë të rëndë uji, pasi thatësira e zgjatur dhe valët e nxehtësisë kanë ulur nivelet e ujit të liqeneve dhe lumenjve, duke kërcënuar bujqësinë, ujin e pijshëm dhe energjinë.
Në liqenin Velence, i treti më i madh në Hungari, niveli i ujit ka rënë në rreth 20 centimetra, shumë poshtë nivelit optimal prej 150 centimetrash për gushtin, duke mbyllur plazhet që dikur tërhiqnin turistë.
Peshatari Árpád Selmeci, i cili jeton pranë liqenit që nga fëmijëria, tha se nuk e kishte parë kurrë nivelin e ujit kaq të ulët.
“Është e tmerrshme. Zemra ime dhemb çdo moment”, shtoi ai.
Kriza është më e gjerë se vetëm një liqen. Sipas shërbimit kombëtar meteorologjik, rreth 99 përqind e territorit të Hungarisë është aktualisht nën thatësirë të rëndë ose ekstreme, ndërsa shkretëtirëzimi kërcënon pjesën më të madhe të Rrafshit të Madh Hungarez. Thatësira tashmë ka ulur rendimentet e të korrave, ka shkaktuar mungesë të ujit të pijshëm dhe ka ngritur pyetje në lidhje me stabilitetin e sistemit energjetik.
Ekspertët paralajmërojnë se problemi nuk është vetëm në mungesën e reshjeve të shoqëruara me ndryshimet klimatike. Ata deklarojnë se për më shumë se 200 vjet, Hungaria ka devijuar ujin nga peizazhi dhe ka tharë ligatinat natyrore, kështu që sot është veçanërisht e ndjeshme ndaj thatësirave më të gjata dhe më të shpeshta. Një studim i botuar në vitin 2023 në revistën Nature vlerësoi se vendi ka humbur më shumë se 80 përqind të ligatinave të tij historike.
Një kontribut të madh në këtë jep një rrjet prej më shumë se 40,000 kilometrash kanalesh kulluese, të cilat largojnë reshjet e mbajtura nga toka e punueshme, kënetat dhe toka. Zsuzsanna Ujj nga Miqtë e Tokës Hungari tha se vendi duhet të ndryshojë qasjen e tij ndaj menaxhimit të ujit dhe të kalojë nga kullimi në mbajtje.
Pasojat janë të dukshme edhe në Liqenin Garancsi, rreth 20 kilometra në veriperëndim të Budapestit, ku peshkimi, noti dhe patinazhi janë bërë të pamundura, dhe pjesa më e madhe e shtratit të mëparshëm të liqenit tani është e thatë dhe e çarë.
Zoltán Mettner, i cili drejton barin Glass Tiger në breg, e përshkroi situatën duke thënë: “Është e trishtueshme që kemi lejuar që gjërat të shkojnë deri këtu dhe që nuk mundëm të ndërmarrim hapa gradualisht për të parandaluar shkatërrimin total të këtij liqeni.”
Në fund të qershorit, Kryeministri Peter Magyar njoftoi një program gjithëpërfshirës për ruajtjen e ujit dhe tha se ruajtja e ujit do të bëhet parimi themelor i menaxhimit të ujit në Hungari.
Ai gjithashtu paralajmëroi se për shkak të infrastrukturës së rrënuar, 20 deri në 25 përqind e ujit të pijshëm zhduket përmes tubave të dëmtuar, gjë që i kushton vendit rreth 17 miliardë forinta në vit.
Presioni shtesë vjen nga Danubi, niveli i ulët i ujit të të cilit këtë verë kërcënoi funksionimin e termocentralit bërthamor Paks, i vetmi në Hungari. Autoritetet kanë marrë tashmë masa urgjente për të rritur nivelin e ujit pranë termocentralit, por ekspertët paralajmërojnë se pa restaurimin e ligatinave dhe habitateve natyrore, luhatjet në nivelet e ujit, verat e thata dhe reshjet ekstreme të shiut do të bëhen gjithnjë e më shumë problem.
The post Pamje katastrofike nga Hungaria, vendi po përballet me një krizë të rëndë uji appeared first on Gazeta Express.
