Vala e të nxehtit që ka përfshirë Evropën po përshpejton shkrirjen e akullnajave në Zvicër, të cilat pritet të humbin të gjithë borën dhe akullin e grumbulluar gjatë dimrit deri të hënën, paralajmërojnë ekspertët.
Sipas kreut të Rrjetit Zviceran për Monitorimin e Akullnajave (Glamos), kjo do të shënojë herën e dytë më të hershme në histori që arrihet i ashtuquajturi “dita e humbjes së akullnajave” – momenti kur rezervat e borës dhe akullit të krijuara gjatë dimrit janë shkrirë plotësisht, shkruan The Guardian, transmeton Dukagjini.
Nga ky moment e deri në tetor, çdo shkrirje e mëtejshme do të nënkuptojë zvogëlim të drejtpërdrejtë të madhësisë së akullnajave në Alpet Zvicerane.
Sipas të dhënave që nga viti 2000, vetëm viti 2022 e ka arritur këtë pikë më herët, më 26 qershor. Ekspertët thonë se situata e këtij viti është rezultat i valës aktuale të të nxehtit, temperaturave të larta të muajit maj dhe një dimri me reshje të pakta bore.
“Po shohim ritme të jashtëzakonshme të shkrirjes së akullit dhe borës në të gjithë Alpet. Jemi rreth tre muaj përpara krahasuar me një situatë normale dhe të shëndetshme”, tha Matthias Huss, drejtues i Glamos.
Ai tregoi se gjatë një vizite në Akullnajën e Ronës kishte vërejtur se vetëm në 10 ditë ishte shkrirë një metër akull në drejtim vertikal.
“Është vërtet mbresëlënëse ta shohësh këtë. Ky është vetëm efekti i valës së të nxehtit. Sa më shumë të zgjasin temperaturat e larta, qoftë 35 apo 40 gradë Celsius, aq më të mëdha janë dëmet për akullnajat”, u shpreh ai.
Sipas Huss, gjendja e rënduar është pasojë e disa faktorëve, përfshirë reshjet e pakta të borës dhe pluhurin e ardhur nga shkretëtira e Saharasë gjatë muajit mars, i cili përshpejtoi shkrirjen.
Ai tha se viti 2026 i ngjan shumë vitit 2022, i cili konsiderohet si viti më ekstrem i regjistruar ndonjëherë për akullnajat alpine.
Këtë vit, sasia e borës që mbuloi akullnajat ishte rreth 25% më e ulët se mesatarja e viteve 2010–2020, ndërsa temperaturat e larta në maj bënë që shtresa e borës të zhdukej shumë më herët.
Akullnajat në Alpet Zvicerane kanë nisur të tërhiqen rreth 170 vjet më parë, por ngrohja globale ka përshpejtuar ndjeshëm këtë proces në dekadat e fundit.
Midis viteve 2000 dhe 2024, vëllimi i akullnajave zvicerane është zvogëluar me 38%. Sipas Huss, Zvicra ka humbur rreth 1.200 akullnaja gjatë 50 viteve të fundit dhe aktualisht kanë mbetur vetëm rreth 1.300.
“Nëse ngrohja globale vazhdon me ritmin e dekadave të fundit, deri në fund të këtij shekulli do të mbeten vetëm mbetje të vogla akulli”, paralajmëroi ai.
