Është dita e votimit në zgjedhjet e mesmandatit në SHBA ku miliona amerikanë po votojnë për të përcaktuar se kush do të kontrollojë Kongresin gjatë dy viteve të fundit të presidencës së Donald Trumpit.

Çfarë është në lojë në këto zgjedhje? Të 435 vendet në Dhomën e Përfaqësuesve; 35 nga 100 vendet në Senat; si dhe poste të ndryshme në nivel shtetëror, përfshirë guvernatorë.

Një shpjegim të thjeshtë të përgatitur nga CNN për mënyrën si funksionojnë këto votime mund ta gjeni më poshtë, transmeton Klankosova.tv

Kush voton?

Qytetarët amerikanë mbi moshën 18 vjeçare mund të votojnë. Disa shtete bëjnë përjashtime për personat e dënuar për krime të rënda, ndërsa disa të tjera kërkojnë që votuesit të regjistrohen. Amerikanët mund të votojnë gjithashtu para kohe, personalisht ose me postë.

Kush zgjidhet?

Kongresi i SHBA-së përbëhet nga dy dhoma legjislative: Senati dhe Dhoma e Përfaqësuesve.

Ligjvënësit e zgjedhur në Senat shërbejnë për një mandat gjashtëvjeçar. Zgjedhjet federale mbahen çdo dy vjet. Vendet në Senat janë të ndara në tri kategori dhe rreth një e treta e Senatit vihet në votim çdo dy vjet. Anëtarët e Dhomës së Përfaqësuesve zgjidhen çdo dy vjet.

Këtë vit, në disa shtete mbahen edhe zgjedhjet për guvernatorë. Çdo shtet i trajton zgjedhjet për guvernatorë në mënyra paksa të ndryshme. Këtë vit zhvillohen 36 gara për guvernatorë; 19 prej tyre janë për vende të lira, për shkak të dorëheqjes së guvernatorit, vendimit për të mos kandiduar sërish, ose kufizimeve të mandatit, transmeton Klankosova.tv.

Sipas Konferencës Kombëtare të Legjislaturave Shtetërore (NCSL), deri në mesin e tetorit, në 39 shtete dhe në Ishujt Mariana Veriore, votuesve u paraqiten edhe 146 propozime ose masa për votim në nivel shtetëror. Disa nga çështjet më të debatuara këtë vit lidhen me procesin zgjedhor dhe të drejtat e personave transgjinorë.

Si është e ndarë pesha e pushtetit?

Partitë politike kanë më shumë pushtet kur kontrollojnë Dhomën e Përfaqësuesve ose Senatin, duke fituar shumicën e vendeve në atë dhomë. Partia në pushtet kontrollon komitetet që hartojnë ligjet dhe vendos se cilat propozime do të hidhen në votim në seancë plenare. Në Dhomën e Përfaqësuesve, shumicën e ka partia që siguron të paktën 218 vende, ndërsa në Senat, shumicën e ka partia që siguron 51 vota.