Me një pompë spërkatëse të mbushur me ujë dhe një furçë të vogël e të fortë, Caitlin Abrams qëndronte përpara dy varreve me pamje krejt të ndryshme në një varrezë të vogël në Vermontin perëndimor të SHBA-së. Qielli ishte i mbuluar me re, ndërsa kodrat përreth shfaqnin ngjyrat e vjeshtës.
Një vit më parë, Abrams kishte pastruar me kujdes gurin e varrit të Mary Bailey, e cila vdiq në vitin 1852, vetëm 21 vjeçe. Guri i bardhë prej mermeri kishte mbetur pothuajse i paprekur, në kontrast të dukshëm me varrin ngjitur, ku prehej motra e saj, Eliza, guri i së cilës ishte mbuluar nga papastërtitë dhe myshku i grumbulluar gjatë dekadave.
Me lëvizje të shpejta, por të buta, Abrams përdori furçën dhe spërkatësen për të larguar shtresat e papastërtive që fshihnin detajet me motive lulesh në gurin e varrit të Elizës. Më pas, kaloi te varri tjetër.
“Ndonjëherë ndryshimin mund ta shohësh menjëherë. Herë të tjera, kthehesh pas një muaji dhe thua: ‘O Zot, sa i bukur është bërë’”, tregoi ajo, transmeton Telegrafi.
Abrams është një nga krijueset e shumta të përmbajtjeve në rrjetet sociale që kanë fituar popullaritet duke publikuar video të pastrimit të varreve. Këto pamje tërheqin audienca të mëdha, përfshirë njerëz që pëlqejnë videot e pastrimit dhe tingujt e përsëritur e të lehtë, të cilët shpesh kanë efekt qetësues.
Trendi u përhap veçanërisht gjatë pandemisë COVID-19, kur njerëzit kërkonin aktivitete të sigurta dhe mënyra për t’u lidhur me të tjerët përmes përvojave të përbashkëta të humbjes dhe vdekjes. Megjithatë, ai ka nxitur edhe kritika. Disa shqetësohen se të panjohurit po përfitojnë nga pamjet e varreve pa njoftuar pasardhësit e të ndjerëve, ndërsa mënyrat e papërshtatshme të pastrimit mund t’i dëmtojnë ato.
Abrams nuk përqendrohet vetëm te pastrimi. Ajo hulumton jetën e personave të varrosur dhe ndan historitë që zbulon, ndërsa filmon largimin e myshkut dhe papastërtive nga gurët e varreve. Ajo përqendrohet te gurët e varreve të shekujve XVIII dhe XIX, në varreza të largëta, por piktoreske, në Vermont. Ndjekësit tërhiqen edhe nga hulumtimet e saj historike, të cilat shpesh prekin tema të errëta që lidhen me vdekjen dhe besimet për shpirtrat.
“Unë i lë ata të më zgjedhin mua. Më tërheqin dhe i shikoj, pastaj shoh se si ndihem”, tha Abrams për mënyrën se si vendos se cilin varr do të pastrojë.
Ajo parapëlqen të tregojë historitë e grave të reja dhe të fëmijëve, duke përmendur lidhjen personale që ndien si nënë e dy fëmijëve. Sipas saj, historitë e burrave shpesh marrin më shumë vëmendje, ndaj dëshiron që edhe jetët e grave dhe fëmijëve të mos harrohen.
Hulumtimi i historive të të ndjerëve kërkon kohë. Abrams krahason certifikatat e lindjes, martesës dhe vdekjes, si dhe njoftimet dhe artikujt e vjetër në gazeta.
“Është si gazetari, por për njerëzit e vdekur”, tha ajo me shaka.
She Cleans Graves For Free ❤️👏 www.youtube.com
Në SHBA nuk ekziston një institucion qendror që regjistron numrin e të gjitha varrezave, por eksperti i vizualizimit të të dhënave Joshua Stevens është përpjekur të hartëzojë më shumë se 144 mijë varreza dhe vendvarrime në vend. Shumë prej tyre kanë nevojë jo vetëm për pastrim, por edhe për restaurim dhe ruajtje afatgjatë.
Interesi në internet për punën e mirëmbajtjes së varrezave është inkurajues, por mund të ketë edhe pasoja negative, thotë John Appell, specialist i restaurimit të monumenteve dhe gurëve të varreve dhe drejtues i kompanisë Atlas Preservation.
“Jo të gjithë janë të tillë, por ka një numër të konsiderueshëm njerëzish që duket se e bëjnë këtë kryesisht për t’u bërë të famshëm”, tha ai.
Appell paralajmëron se, pa trajnimin e duhur, gurët e varreve mund të dëmtohen nga fërkimi i fortë ose të thërrmohen nëse trajtohen pa kujdes. Në vitin 2021, një gjenealoge amatore pranoi se kishte pastruar rreth 200 gurë varresh në një varrezë në Maryland, duke i dëmtuar ata gjatë procesit.
Një mënyrë për ta mësuar këtë punë në mënyrë të sigurt janë punëtoritë për vullnetarët që angazhohen në pastrimin e varrezave. Në vitin 2016, qindra vullnetarë në Luiziana ndihmuan në restaurimin e një varreze që datonte nga Lufta Civile Amerikane.
“Pastrimi është vetëm një pjesë e një fushe shumë më të gjerë”, tha Appell, duke theksuar rëndësinë e ruajtjes së monumenteve dhe strukturave brenda varrezave historike.
Abrams pajtohet se pastrimi duhet të bëhet në mënyrën e duhur dhe se, përpara se të fillojë puna, është e domosdoshme të merret leja nga administruesit e varrezave.
Pastrimi dhe zbukurimi i varreve është një traditë në disa kultura. Në Meksikë, për shembull, familje të tëra pastrojnë dhe dekorojnë varret e të afërmve me lule portokalli të kumakut për festën e Ditës së të Vdekurve. Festimet nisin më 31 tetor, kur kujtohen personat që kanë vdekur në aksidente, vazhdojnë më 1 nëntor për fëmijët që kanë humbur jetën dhe përfundojnë më 2 nëntor, kur nderohen të rriturit e vdekur.
Sipas Abrams, në SHBA varrezat dikur ishin ndër hapësirat e para publike të ngjashme me parqet, ku komunitetet mund të mblidheshin dhe të kalonin kohë së bashku. Ajo mendon se kjo traditë është zbehur me kalimin e viteve dhe shpreson që puna e saj të ndihmojë në largimin e frikës që shumë njerëz ndiejnë ndaj varrezave.
“Më pëlqen ideja që varrezat të jenë vende ku njerëzit mund të vijnë, të qëndrojnë dhe të bashkëjetojnë në njëfarë mënyre me ata që kanë ndërruar jetë para nesh”, tha ajo. /Telegrafi/
