NASA po përshpejton përgatitjet për rikthimin e astronautëve në Hënë, me synimin që zbarkimi i parë të realizohet në vitin 2028.

Për këtë qëllim, agjencia amerikane po mbështetet te dy kompani private, SpaceX dhe Blue Origin, të cilat po zhvillojnë mjetet hapësinore që do të transportojnë astronautët deri në sipërfaqen hënore.

Viti 2027 pritet të jetë vendimtar për të dyja kompanitë, pasi NASA planifikon të realizojë një mision testues në orbitën e ulët të Tokës. Gjatë tij do të provohen sistemet e bashkimit të anijes kozmike Orion me mjetet e zbarkimit që po zhvillojnë kompanitë, përpara se ato të përdoren në misionet e ardhshme drejt Hënës.

Drejtori i NASA-s, Jared Isaacman, theksoi se agjencia nuk mund të mbështetet te afate më të gjata dhe shpenzime më të mëdha për të garantuar suksesin e misioneve. Ai paralajmëroi se NASA do të përfshihet drejtpërdrejt në zgjidhjen e problemeve nëse kompanitë nuk arrijnë t’i përmbushin objektivat brenda afateve të përcaktuara, shkruan cnn.

Misioni testues Artemis III pritet të zgjasë rreth 14 ditë dhe do të përfshijë operacione të ndërlikuara, përfshirë nisjen e disa raketave dhe testimin e bashkimit të mjeteve hapësinore në orbitë. Ky mision do të shërbejë si përgatitje për Artemis IV, gjatë të cilit NASA synon të rikthejë astronautët në Hënë për herë të parë që nga viti 1972.

– YouTube youtu.be

SpaceX po zhvillon sistemin Starship, i përbërë nga raketa shtytëse Super Heavy dhe anija Starship, e cila do të shërbejë si mjet për zbarkimin në Hënë. Kompania duhet të përfundojë një sërë testesh teknike, përfshirë demonstrimin e transferimit të karburantit ndërmjet dy anijeve në orbitën e Tokës. Ky proces konsiderohet thelbësor për realizimin e udhëtimeve drejt Hënës.

Ndërkohë, Blue Origin po zhvillon mjetin Blue Moon Mark 2, i projektuar për transportimin e astronautëve në sipërfaqen hënore. Kompania duhet të testojë teknologjitë e nevojshme për bashkimin e mjeteve në orbitë, si dhe sistemet që do të mundësojnë qëndrimin e sigurt të ekuipazhit gjatë misionit.

NASA ende nuk ka vendosur se cila kompani do të përdoret për zbarkimin e parë me astronautë. Agjencia ka ndryshuar qasjen e mëparshme dhe synon të zgjedhë mjetin që do të jetë gati i pari, duke u dhënë të dyja kompanive mundësinë të konkurrojnë në bazë të përparimit teknik.

Sipas planit aktual, zbarkimi i parë i astronautëve në Hënë synohet të realizohet në fillim të vitit 2028, ndërsa një mision i dytë mund të zhvillohet më vonë gjatë po atij viti. Megjithatë, afatet varen nga rezultatet e testimeve dhe nga aftësia e kompanive për të kapërcyer pengesat teknike.

Përshpejtimi i programit hënor lidhet edhe me garën hapësinore me Kinën, e cila synon të dërgojë astronautët e saj në Hënë deri në vitin 2030. NASA synon të rrisë ritmin e misioneve dhe të krijojë bazat për një prani më të qëndrueshme njerëzore në Hënë. /Telegrafi/