Disa ndryshime në ushqyerje mund të sjellin përfitime të rëndësishme, por jo çdo alternativë që duket më natyrale është domosdoshmërisht më e mirë. Shkenca zbulon dallime që shpesh nuk i marrim parasysh

Heqja dorë nga sheqeri është bërë një nga ndryshimet më të përhapura në mënyrën e të ushqyerit. Disa e bëjnë për të humbur peshë, të tjerë për të kontrolluar glukozën në gjak ose për të përmirësuar shëndetin e përgjithshëm. Por çfarë ndodh realisht me organizmin dhe a duhet të eliminojmë çdo ushqim që përmban sheqer?

Përgjigjja nuk është aq e thjeshtë. Kufizimi i ëmbëlsirave dhe pijeve të sheqerosura mund të sjellë përfitime, por eliminimi i frutave, qumështit dhe drithërave integrale nuk është i nevojshëm.

Jo të gjitha sheqernat janë të njëjta

Sheqeri gjendet natyrshëm në shumë ushqime, por rëndësi ka përbërja e tyre e përgjithshme.

Frutat përmbajnë fruktozë, por njëkohësisht sigurojnë fibra, vitamina dhe minerale. Qumështi dhe kosi natyral përmbajnë laktozë, ndërsa ofrojnë proteina dhe kalcium.

Këto ushqime ndryshojnë ndjeshëm nga biskotat, pijet e gazuara dhe produktet me sasi të mëdha sheqeri të shtuar.

Prandaj, një mollë nuk mund të barazohet me një ëmbëlsirë vetëm sepse të dyja përmbajnë sheqer.

Çfarë ndryshon në organizëm kur pakësojmë sheqerin?

Kur reduktojmë pijet dhe ushqimet me shumë sheqer të shtuar, mund të ulim marrjen e përgjithshme të kalorive, veçanërisht nëse nuk i zëvendësojmë me produkte po aq kalorike.

Kjo mund të ndihmojë në kontrollin e peshës trupore. Gjithashtu, kufizimi i sheqernave të lira kontribuon në mbrojtjen e dhëmbëve dhe mund të përmirësojë cilësinë e ushqyerjes.

Megjithatë, nuk ekziston ndonjë proces i veçantë “detoksifikimi” që fillon automatikisht sapo ndërpresim sheqerin.

Përfitimet varen nga mënyra se si ndryshon i gjithë regjimi ushqimor.

Mjalti dhe sheqeri kaf: A janë vërtet më të shëndetshëm?

Mjalti shpesh konsiderohet alternativë më e mirë ndaj sheqerit të bardhë, sepse është produkt natyral dhe përmban sasi të vogla përbërësish bioaktivë.

Megjithatë, ai mbetet burim i përqendruar sheqernash.

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), sheqernat e mjaltit, shurupeve dhe lëngjeve të frutave përfshihen në kategorinë e sheqernave të lira.

E njëjta vlen edhe për sheqerin kaf, i cili nuk paraqet ndonjë përparësi të rëndësishme ushqyese ndaj sheqerit të bardhë.

OBSH rekomandon që sheqernat e lira të përbëjnë më pak se 10 për qind të energjisë ditore. Për një person që konsumon 2.000 kalori, kjo nënkupton më pak se 50 gramë në ditë, ndërsa kufizimi në rreth 25 gramë mund të sjellë përfitime shtesë.

foto: rawf8

Çfarë tregoi studimi me 641 fëmijë?

Një studim klinik i publikuar në The New England Journal of Medicine analizoi ndikimin e pijeve të sheqerosura në peshën trupore.

Hulumtimi përfshiu 641 fëmijë dhe zgjati 18 muaj. Një grup konsumonte çdo ditë 250 mililitra pije pa sheqer, ndërsa grupi tjetër një pije të ngjashme me 104 kalori.

Rezultatet treguan se fëmijët që konsumonin pije pa sheqer shtuan mesatarisht 6,35 kilogramë, krahasuar me 7,37 kilogramë në grupin tjetër.

Dallimi ishte rreth një kilogram. Studimi tregoi shtim më të vogël në peshë, jo humbje peshe, ndërsa ndërprerja e konsumimit të pijeve nga një pjesë e pjesëmarrësve përbënte kufizim të rëndësishëm.

Stevia dhe ëmbëltuesit artificialë: Çfarë duhet të dimë?

Stevia, aspartami dhe sukraloza përdoren për të siguruar shije të ëmbël me pak ose aspak kalori.

Sipas Administratës Amerikane të Ushqimit dhe Barnave (FDA), ëmbëltuesit e miratuar konsiderohen të sigurt kur përdoren sipas kushteve të përcaktuara. Kjo vlen edhe për glikozidet e steviolit me pastërti të lartë, për të cilat FDA ka pranuar vlerësime specifike të sigurisë.

Megjithatë, siguria nuk nënkupton domosdoshmërisht përfitim afatgjatë.

Në udhëzimin e vitit 2023, OBSH rekomandon në mënyrë të kushtëzuar që ëmbëltuesit pa sheqer të mos përdoren si strategji për kontrollin afatgjatë të peshës. Ky rekomandim nuk zbatohet për personat me diabet të diagnostikuar.

Po simptomat pas ndërprerjes së sheqerit?

Disa persona raportojnë lodhje, dhimbje koke ose vështirësi përqendrimi kur ndryshojnë rrënjësisht ushqyerjen.

Këto simptoma mund të shfaqen veçanërisht gjatë dietave shumë të varfra me karbohidrate, si dieta ketogjenike, dhe njihen si “gripi keto”.

Por pakësimi i ëmbëlsirave nuk është i njëjtë me eliminimin e karbohidrateve.

Zgjidhja më e mirë nuk është domosdoshmërisht zëvendësimi i sheqerit me mjaltë apo stevia, por pakësimi gradual i shijes tepër të ëmbël. Uji në vend të pijeve të sheqerosura, frutat e plota dhe ushqimet e papërpunuara janë hapa më të qëndrueshëm drejt një ushqyerjeje të shëndetshme.

Personat me diabet që përdorin insulinë ose barna që mund të shkaktojnë hipoglikemi duhet të këshillohen me mjekun përpara kufizimit të madh të karbohidrateve. /Telegrafi/