Gati tre dekada pasi trupat e civilëve shqiptarë të vrarë u gjetën në përroin e fshatit Reçak në Kosovë, në Prishtinë ka nisur gjykimi për një nga krimet më të rënda të luftës, ndërsa në Serbi shumë prej të akuzuarve vazhdojnë të promovojnë publikisht mohimin e masakrës, e cila është dokumentuar nga organizata ndërkombëtare dhe është trajtuar edhe nga Gjykata e Hagës.
Më shumë se 20 ish-pjesëtarë të ushtrisë dhe policisë serbe, të akuzuar për vrasjen e 42 civilëve shqiptarë në Reçak, po gjykohen në mungesë, pasi ndodhen në Serbi. Në seancën e parë të procesit gjyqësor, të mbajtur më 31 korrik në Prishtinë, banka e të akuzuarve ishte bosh. Gjykata bëri të ditur se të gjithë të pandehurit ndodhen në Serbi, ndaj tyre është lëshuar urdhër-arrest ndërkombëtar, por autoritetet serbe nuk kanë ndërmarrë asnjë veprim.
Sipas një hulumtimi të Radios Evropa e Lirë, disa nga të akuzuarit sot janë anëtarë të Partisë Progresive Serbe në pushtet, marrin pjesë në tubime politike, dekorohen nga shteti dhe shfaqen rregullisht në media kombëtare, ku promovojnë atë që e quajnë “e vërteta për Reçakun”. Dhjetë prej tyre kanë mohuar publikisht masakrën edhe në një dokumentar të transmetuar nga televizioni publik serb RTS, ndërsa ndaj tyre nuk zhvillohet asnjë procedurë penale në Serbi.
Sipas tekstit të Radios Evropa e Lirë që më dërgove, këta janë disa nga emrat kryesorë që përmenden si persona të akuzuar ose të lidhur me aktakuzën e Kosovës për masakrën e Reçakut dhe që vazhdojnë të promovojnë ose mbështesin narrativën e mohimit të krimit:
Goran Radosavljeviq “Guri” – Ish-komandant i njësive speciale të policisë serbe. Sot është anëtar i Partisë Progresive Serbe (SNS) të Aleksandar Vuçiqit, merr pjesë në tubimet e partisë dhe ka deklaruar se Reçaku ishte një “aksion policor i kryer në mënyrë perfekte”, ku sipas tij u vranë “terroristë të armatosur”. Ai përmendet edhe në aktgjykimin e Hagës ndaj Vlastimir Gjorgjeviqit si një nga komandantët e forcave speciale në operacionin në Reçak.
Krsman Jeliq – Ish-komandant i Brigadës së 243-të të Ushtrisë Jugosllave. Në dokumentarin e RTS-së të vitit 2022 e quajti Reçakun një “masakër të falsifikuar” dhe ka marrë pjesë në aktivitete të organizuara nga Ministria serbe e Mbrojtjes ku promovohen libra të të dënuarve për krime lufte.
Danica Marinkoviq – Ish-gjyqtare e Gjykatës së Qarkut në Prishtinë. Në vitin 2026 u dekorua nga kreu i Kishës Ortodokse Serbe, Porfirije, për “mbrojtjen këmbëngulëse të së vërtetës” për Reçakun. Ajo vazhdon të pretendojë se në Reçak u vranë “terroristë”, jo civilë.
Bogoljub Janiqeviq – Ish-shef i policisë në Ferizaj. Ka botuar librin “Reçaku – e vërteta e plotë”, ku pretendon se ngjarja është paraqitur gabimisht ose me qëllim nga bashkësia ndërkombëtare. Ai promovon këto qëndrime në tribuna publike të organizatës “Srce heroja”, e cila financohet kryesisht nga buxheti i Serbisë.
Milan Joshanoviq – Ish-pjesëtar i Grupit Operativ Policor të Prishtinës. Merr pjesë në tribuna me titull “E vërteta për Reçakun” së bashku me Goran Radosavljeviqin dhe figura të tjera ushtarake e politike serbe. Ai është fotografuar edhe në aktivitete shtetërore me Aleksandar Vuçiqin.
Milan Leciq – Ish-komandant i Kompanisë së Gjashtë të Njësive Speciale të Policisë (PJP). Ishte një nga dhjetë të akuzuarit që u paraqitën në dokumentarin e RTS-së “Dosije Kosovo”, ku u mohua vrasja e civilëve në Reçak.
Goran Petkoviq – Ish-pjesëtar i Grupit Operativ Policor të Prishtinës. Në dokumentarin e RTS-së mohon vrasjen e civilëve. Sipas të dhënave të publikuara prej tij, sot është pjesëtar i Xhandarmërisë serbe dhe është fotografuar me ministrin e Brendshëm Ivica Daçiq në vitin 2024.
Zhivko Trajkoviq – Ish-komandant i Njësisë Speciale Antiterroriste (SAJ). Në vitin 2023 deklaroi se çdo pjesëtar i policisë dhe ushtrisë serbe që mori pjesë në operacionet në Kosovë ishte “hero i madh”, ndërsa ka qenë edhe dëshmitar në Hagë në mbrojtje të zyrtarëve serbë të dënuar për krime në Kosovë.
Nga të gjithë këta, Goran Radosavljeviq “Guri” është rasti më i drejtpërdrejtë, pasi artikulli thekson qartë se është anëtar i Partisë Progresive Serbe (SNS) të Aleksandar Vuçiqit, merr pjesë në tubimet e saj dhe njëkohësisht vazhdon ta mohojë masakrën e Reçakut.
Aktakuza e Prokurorisë Speciale të Kosovës rrëzon drejtpërdrejt narrativën zyrtare të Beogradit, e cila vazhdon të pretendojë se ngjarja e Reçakut ishte një “aksion legjitim policor”, gjatë të cilit u vranë pjesëtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.
Megjithatë, vrasja e civilëve është konfirmuar nga misioni verifikues i OSBE-së, organizata të shumta ndërkombëtare dhe nga Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë në Hagë. Pavarësisht kësaj, autoritetet serbe vazhdojnë ta quajnë masakrën një “krim të fabrikuar” dhe “gënjeshtrën e madhe për shkak të së cilës NATO bombardoi Serbinë”. Ministritë serbe të Policisë, Mbrojtjes dhe Drejtësisë, si dhe Prokuroria për Krime Lufte, nuk iu përgjigjën pyetjeve të Radios Evropa e Lirë lidhur me të akuzuarit.
Sipas aktakuzës, më 15 janar 1999, rreth orës 06:00 të mëngjesit, pjesëtarë të ushtrisë dhe policisë serbe rrethuan fshatin Reçak në komunën e Shtimes, e granatuan dhe më pas hynë me automjete të blinduara duke kontrolluar shtëpi më shtëpi. Civilët shqiptarë u nxorën me forcë nga shtëpitë, u torturuan dhe u vranë në oborret e tyre, ndërsa të tjerë u dërguan në Kodrën e Bebushit, ku u ekzekutuan me armë automatike. Sipas aktakuzës, gjatë këtij operacioni u vranë 42 civilë shqiptarë të të dy gjinive dhe moshave të ndryshme, të cilët nuk kishin marrë pjesë në luftime.
Radio Evropa e Lirë sjell edhe dëshminë e Rame Shabanit, një të mbijetuar të masakrës. Ai kujton se të shtënat e zgjuan në mëngjesin e 15 janarit 1999, ndërsa familja e tij u strehua në bodrumin e një shtëpie fqinje. Sipas tij, forcat serbe hynë në shtëpi, i rrahën, u morën gjithçka kishin dhe më pas i dërguan drejt Kodrës së Bebushit.
“Na shanin në gjuhën serbe… unë arrita të ikja me shpejtësi. Shtatë ose tetë persona që ishin pas meje u vranë”, rrëfen ai. Kur u kthye pas largimit të forcave serbe, gjeti të vrarë vëllanë e tij Bajrush Shabani, së bashku me 11 të afërm dhe mbi 30 banorë të tjerë të fshatit.
Në mesin e të akuzuarve ndodhen ish-zyrtarë të lartë ushtarakë, policorë dhe të sigurisë së Serbisë. Disa prej tyre kanë dëshmuar në mbrojtje të Sllobodan Millosheviqit dhe kanë mohuar vazhdimisht se në Reçak janë vrarë civilë. Ndërkohë, edhe pas dyshimeve për përfshirje në krime lufte, shumë prej tyre janë promovuar në poste të larta shtetërore, janë dekoruar me medalje dhe kanë vazhduar të gëzojnë mbështetje institucionale në Serbi.
Edhe Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara kanë dënuar vazhdimisht mohimin e masakrës së Reçakut, duke theksuar se bëhet fjalë për një krim lufte të dokumentuar mirë dhe se revizionizmi historik pengon drejtësinë dhe pajtimin në rajon.
The post Serbia promovon të akuzuarit për masakrën e Reçakut – disa janë pjesë e partisë në pushtet të Vuçiqit appeared first on Gazeta Express.
