Rritja e çmimit të transportit ndërurban ngre përsëri pyetjen se sa kushton një udhëtim ditor për në punë, veçanërisht për qytetarët që jetojnë jashtë Shkupit.
Në linjën Tetovë-Shkup, bileta mujore është rritur nga 5,500 në 6,500 denarë që nga 1 shtatori. Për një punëtor me pagë mujore prej 26,000 denarë, kjo do të thotë se një e katërta e të ardhurave ndahet vetëm për transport.
Në bazë vjetore, kostoja e udhëtimit arrin në 78,000 denarë, pa llogaritur kostot e tjera që lidhen me udhëtimin ditor.
Qytetarët dhe punëtorët përmes një letre të hapur drejtuar institucioneve, kërkojnë që të rishikojnë mënyrën se si formohen çmimet e transportit ndërurban dhe të përcaktojnë nëse rritjet janë të justifikuara.
Problemi nuk kufizohet vetëm në Tetovë. Për linjën Kumanovë-Shkup, bileta mujore kushton 6,000 denarë, ndërsa për Gostivar-Shkup arrin në 8,000 denarë. Kjo do të thotë kosto vjetore prej 96,000 denarë për një punëtor që udhëton për në punë çdo ditë.
Në letrën e hapur gjithashtu pyesin pse ka dallime të mëdha në çmime në linja të ndryshme me kilometrazh të ngjashëm.
Si shembull, përmenden Shkup-Katlanovë dhe Tetovë-Shkup. Për rreth 35 kilometra në linjën Shkup-Katlanovë, bileta mujore është 1,600 denarë, ndërsa për rreth 40 kilometra midis Tetovës dhe Shkupit, paguhen 6,500 denarë.
Diferenca është 4,900 denarë në muaj, ose 58,800 denarë në vit.
Autorët e letrës besojnë se një nga arsyet është mungesa e një alternative publike. Ndërsa ekziston transport publik urban në linjën Shkup-Katlanovë, pasagjerët nga Tetova në Shkup varen kryesisht nga transporti privat ndërurban.
Prandaj, ata kërkojnë nga institucionet kompetente të shpjegojnë se mbi cilët parametra ekonomikë formohen çmimet, nëse rritjet e fundit të çmimeve korrespondojnë me rritjen reale të kostove të transportuesve dhe cili institucion kontrollon justifikimin dhe ligjshmërinë e tyre.
Iniciativa ngre gjithashtu çështjen e rimbursimit të shpenzimeve të udhëtimit për punëtorët që jetojnë në një qytet dhe punojnë në një tjetër.
Si shembull përmenden deputetët që jetojnë jashtë Shkupit. Sipas të dhënave nga Radio Evropa e Lirë të cituara në letër, në periudhën nga 28 maji 2024 deri më 30 qershor 2025, 65 deputetë janë paguar 18.6 milionë denarë për karburant dhe taksa rrugore.
Autorët e letrës theksojnë se nuk e përmendin shembullin si kritikë ndaj deputetëve, por si një pyetje nëse edhe punëtorët e zakonshëm kanë një sistem që mbulon realisht kostot e udhëtimit për në vendin e punës.
Sipas tyre, çmimet e larta të transportit kanë edhe pasoja më të gjera, pasi ato mund t’i detyrojnë qytetarët të zhvendosen në qytetin ku punojnë ose studiojnë.
“Kur udhëtimi ditor bëhet shumë i shtrenjtë, qytetarët përballen me një zgjedhje: të paguajnë mijëra denarë çdo muaj ose të zhvendosen aty ku punojnë ose studiojnë”, thuhet në letër.
Institucioneve u kërkohet të shqyrtojnë rritjen e fundit të çmimeve, të publikojnë kriteret sipas të cilave përcaktohen çmimet e biletave dhe të kontrollojnë nëse respektohen detyrimet ligjore.
Gjithashtu kërkohet të shqyrtohet konkurrenca në linjat më të shpeshta, si dhe të sigurohet transport publik ndërurban funksional dhe i përballueshëm, duke përfshirë mundësinë e biletave të subvencionuara dhe familjare.
Përveç kësaj, autorët kërkojnë që sistemi i rimbursimit të shpenzimeve të udhëtimit të jetë në përputhje me kostot reale të bëra nga punëtorët që udhëtojnë çdo ditë jashtë vendbanimit të tyre.
“Nuk po ju kërkojmë të mbani anën e pasagjerëve paraprakisht. Po ju kërkojmë ta bëni këtë pyetje”, thuhet në apelin drejtuar institucioneve dhe medias.
Pyetja kryesore, sipas iniciatorëve, është nëse qytetarët duhet të detyrohen të zhvendosen në Shkup vetëm sepse kostot e udhëtimit ditor janë bërë shumë të larta.
“Nuk duam të zhvendosemi. Duam të jemi në gjendje të punojmë dhe të studiojmë”, thonë ata./Telegrafi/
