BE-ja nuk ka gjasa të shkurtojë delegacionet e saj diplomatike pavarësisht presionit buxhetor. Rrjeti, që tashmë po ristrukturohet, është jetik për shtetet anëtare më të vogla dhe kompanitë evropiane.
Bisedimet delikate për buxhetin po i shohin makinerinë administrative të BE-së dhe financimin global si objektivat më të mundshëm për shkurtime të thella. Por rrjeti i delegacioneve tashmë po riorganizohet dhe vendet e vogla evropiane, si dhe kompanitë, mbështeten shumë tek ai.
Qeveritë evropiane janë të përfshira në negociata të tensionuara mbi buxhetin e ardhshëm afatgjatë të bllokut, me kostot administrative të institucioneve të BE-së jashtë vendit dhe programin global si viktimat më të mundshme. Por vendet e vogla kanë shumë për të humbur nëse rrjeti diplomatik global i BE-së tkurret.
Një koalicion i vendeve të ashtuquajtura “kursyetare”, përfshirë Gjermaninë, Holandën dhe Suedinë, po bën presion për të ulur madhësinë e propozuar të Kornizës së ardhshme Financiare Shumëvjeçare, buxhetit të BE-së për vitet 2028-2034, me disa qindra miliardë euro.
Sipas diskutimeve në vazhdim, ekziston një konsensus i gjerë midis shteteve anëtare për uljen e shpenzimeve të dedikuara për institucionet e BE-së, ndërsa Fondi Global i Evropës përballet gjithashtu me ulje të konsiderueshme nga nivelet e propozuara nga Komisioni Evropian.
Këto shkurtime po ngrenë perspektivën e zvogëlimit të rrjetit të delegacioneve të BE-së në të gjithë botën, gjë që do të ishte shumë problematike për vendet e vogla të BE-së, sipas katër zyrtarëve të BE-së që folën me Euronews në kushte anonimiteti.
“Shtetet e vogla anëtare me pak ambasada mbështeten shumë në rrjetin e delegacioneve të BE-së”, tha një diplomat i BE-së nga një prej shteteve anëtare më të vogla në fjalë, duke folur në mënyrë anonime për të diskutuar lirisht çështje të ndjeshme.
Rrjeti diplomatik global
Sipas raportit të Shërbimit Evropian të Veprimit të Jashtëm (EEAS) për vitin 2025, krahu diplomatik i BE-së, blloku drejton 145 delegacione dhe zyra, duke punësuar pothuajse 6,000 njerëz për një buxhet prej rreth 1 miliard eurosh në vit.
Delegacionet nuk kanë staf vetëm nga EEAS: ato punojnë gjithashtu me departamentet e Komisionit për partneritete ndërkombëtare dhe për mbrojtje civile dhe ndihmë humanitare, ndërsa presin diplomatë të dërguar nga ministritë kombëtare dhe punësojnë agjentë vendas.
Mbështetësit e rrjetit theksojnë se kostoja e tij është relativisht modeste duke pasur parasysh shtrirjen globale që u ofron shteteve më të vogla anëtare të BE-së që nuk kanë prani diplomatike të tyren në shumë vende.
“Shumica e kostove për delegacionet nuk vijnë nga stafi, por nga siguria dhe mjediset, gjë që është e njëjta arsye pse disa shtete anëtare nuk mund të përballojnë një prani diplomatike atje”, tha një zyrtar i dytë i BE-së për Euronews.
Sipas këtij zyrtari, ideja që buxheti i ardhshëm mund të shkurtojë delegacionet, politikisht e pamundur, rrjedh nga një lojë e vazhdueshme pushteti nga Komisioni për të marrë kontroll më të plotë të shërbimit diplomatik të BE-së.
Aq më tepër që delegacionet tashmë po kalojnë një proces “modernizimi”.
Modernizim i vazhdueshëm
Që nga 1 shtatori, delegacionet kanë kaluar nëpër një reformë modernizimi që ka sjellë tashmë shkurtime të konsiderueshme të stafit administrativ, duke shkaktuar kundërshtim nga disa sindikata të shërbimit civil të BE-së.
Plani centralizon detyrat administrative, menaxhimin financiar dhe kontratat në selinë qendrore dhe në qendrat rajonale që mbikëqyrin grupe vendesh. Qendra në Afrikën e Jugut, për shembull, mbulon gjithashtu Botsvanën, Mauritiusin, Madagaskarin dhe Komoret.
Ndërkohë, delegacionet lokale kanë mbetur me përfaqësim diplomatik më të vogël, ndonjëherë minimal, për të ruajtur dialogun politik me autoritetet lokale, kompanitë dhe palët e interesuara.
“Rezultati ka qenë një centralizim i pushtetit, duke dobësuar delegacionet që në të kaluarën, veçanërisht kur drejtoheshin nga një diplomat nga një shtet i madh anëtar, mund të vepronin shumë më në mënyrë të pavarur nga Brukseli”, tha një zyrtar i tretë i BE-së.
Në të njëjtën kohë, zyrtarët theksojnë se vendet e BE-së me praninë e tyre diplomatike shpesh e dyfishojnë punën e delegacioneve dhe nuk janë gjithmonë në përputhje me mënyrën se si Brukseli po angazhohet tani me vendet e treta.
Nga zhvillimi te partneritetet
Gjatë mandatit të parë të Ursula von der Leyen, Komisioni e riemërtoi drejtorinë e përgjithshme për bashkëpunim dhe zhvillim ndërkombëtar (DG DEVCO) si drejtorinë e përgjithshme për partneritete ndërkombëtare (DG INTPA).
Ndryshimi ishte shumë më tepër sesa një riemërtim: ai shënoi një ndryshim të plotë në angazhimin e bllokut me vendet e treta, larg ndihmës për zhvillim dhe drejt mbështetjes së kompanive evropiane në projekte të mëdha infrastrukturore në fusha strategjike si lëndët e para kritike, lidhshmëria dhe energjia.
Për shembull, kompania australiane e minierave Viridis nënshkroi një letër qëllimi me kompaninë belge kimike Solvay për të furnizuar metale të rralla braziliane për përpunim në uzinën e Solvay në Francë.
Me fjalë të tjera, në përputhje me qasjen “gjeopolitike” të von der Leyen, Komisioni pothuajse ka hequr dorë nga projektet e zhvillimit në favor të iniciativave që ndihmojnë kompanitë evropiane të konkurrojnë jashtë vendit me rivalët e tyre kinezë dhe amerikanë.
Sipas zyrtarëve të BE-së, kur këto projekte janë të suksesshme, ato arrijnë të ndihmojnë sektorin privat të Evropës të fitojë kontrata shumë më të mëdha se kontributi i vetë BE-së, deri në atë pikë sa disa kompani evropiane kanë filluar të bashkëpunojnë shumë më ngushtë me Komisionin.
Në buxhetin e ri, qëllimi është gjithashtu që shpërndarja globale e fondeve të bëhet më fleksibile, duke e ndarë atë sipas makro-rajonit, siç janë Amerika Latine dhe Afrika, në vend të vendit individual, në mënyrë që BE-ja të mund të shfrytëzojë më mirë mundësitë siç janë kontratat tregtare ose marrëveshjet tregtare.
“Delegacionet janë çelësi për menaxhimin e projekteve me partnerët lokalë; ka detyra të caktuara që thjesht nuk mund të zhvendosen në selinë qendrore”, tha një zyrtar i katërt i BE-së.
The post Pse BE-ja nuk ka gjasa të shkurtojë delegacionet e saj diplomatike appeared first on Gazeta Express.
