Rezultatet e një hulumtimi nëntëvjeçar në Japoni tregojnë se numri i dhëmbëve natyralë mund të jetë tregues i rëndësishëm i rrezikut për demencë

Numri i dhëmbëve që keni nuk është vetëm tregues i shëndetit dhe higjienës së gojës. Një studim i ri nga Japonia sugjeron se humbja e dhëmbëve mund të lidhet ndjeshëm me rrezikun e zhvillimit të demencës.

Rezultatet tregojnë se shëndeti i dobët oral mund të ketë një rol më të rëndësishëm në shëndetin e trurit sesa është menduar më parë.

Megjithëse shkencëtarët ende nuk i kuptojnë plotësisht shkaqet e demencës, studimet po identifikojnë gjithnjë e më shumë faktorë rreziku që mund të ndikohen përmes mënyrës së jetesës dhe kujdesit shëndetësor.

Sipas vlerësimeve të mëparshme, pothuajse gjysma e rasteve të demencës mund të parandalohen ose të shtyhen në kohë përmes kontrollit të faktorëve të ndryshueshëm të rrezikut.

Hulumtimi i ri, i botuar në revistën shkencore Journal of the American Medical Directors Association, sugjeron se edhe kujdesi për dhëmbët meriton vëmendje më të madhe në strategjitë parandaluese.

Çfarë zbuloi studimi me mbi 47 mijë pjesëmarrës?

Shkencëtarët analizuan të dhënat e 47.293 personave mbi 65 vjeç, pjesëmarrës në studimin japonez për shëndetin dhe plakjen (Japan Gerontological Evaluation Study).

Gjendja e tyre shëndetësore u monitorua për rreth nëntë vjet, nga viti 2013 deri në vitin 2022.

Gjatë kësaj periudhe, 8.247 pjesëmarrës, përkatësisht 17,4 për qind, zhvilluan demencë.

Studiuesit përdorën numrin e dhëmbëve natyralë të mbetur si tregues të shëndetit oral, pasi humbja e tyre shpesh është pasojë e problemeve afatgjata, përfshirë kariesin e avancuar dhe sëmundjet e rënda të mishrave të dhëmbëve.

Rezultatet zbuluan një lidhje të qartë ndërmjet numrit më të vogël të dhëmbëve dhe shfaqjes më të shpeshtë të demencës.

Te personat me të paktën 20 dhëmbë u regjistruan 1,63 raste për 100 person-vite. Kjo normë u rrit në 2,31 te pjesëmarrësit me 10–19 dhëmbë, ndërsa te ata me 1–9 dhëmbë arriti në 2,97.

Norma më e lartë, 4,34 raste për 100 person-vite, u regjistrua te personat pa asnjë dhëmb natyral.

Pas përshtatjes statistikore sipas moshës, gjinisë dhe të ardhurave, rreziku rezultoi 14 për qind më i lartë te personat me 10–19 dhëmbë, 12 për qind më i lartë te ata me 1–9 dhëmbë dhe 27 për qind më i lartë te personat pa dhëmbë, krahasuar me pjesëmarrësit që kishin të paktën 20 dhëmbë, transmeton Telegrafi.

Humbja e dhëmbëve ndër faktorët më të rëndësishëm të analizuar

Një pjesë veçanërisht interesante e studimit ishte krahasimi i humbjes së dhëmbëve me faktorët e tjerë të njohur të rrezikut për demencë.

Përmes një metode statistikore, studiuesit vlerësuan se humbjes së dhëmbëve mund t’i atribuohej potencialisht 7,2 për qind e rasteve të demencës në popullatën e analizuar, nëse lidhja do të ishte shkakësore.

Kështu, humbja e dhëmbëve u rendit e treta ndër 13 faktorët e analizuar, pas simptomave depresive (10,5 për qind) dhe izolimit social (9,4 për qind).

Te meshkujt, kjo përqindje arriti në 12 për qind, duke e renditur humbjen e dhëmbëve të parën ndër faktorët e shqyrtuar. Te gratë ishte 6,1 për qind dhe zinte vendin e katërt.

Si mund të ndikojë shëndeti i dhëmbëve në funksionimin e trurit?

Shkencëtarët propozojnë disa shpjegime të mundshme.

Së pari, humbja e dhëmbëve vështirëson përtypjen dhe mund të kufizojë konsumimin e ushqimeve të caktuara. Kjo mund të ndikojë në cilësinë e ushqyerjes dhe në marrjen e lëndëve ushqyese të rëndësishme për trurin.

Së dyti, mungesa e dhëmbëve mund të ndikojë në vetëbesim dhe në pjesëmarrjen në aktivitete shoqërore, duke favorizuar izolimin social, një faktor tashmë i lidhur me demencën.

Mekanizmi i tretë i mundshëm është inflamacioni. Sëmundjet e mishrave të dhëmbëve mund të shoqërohen me procese inflamatore që ndikojnë edhe në pjesë të tjera të organizmit.

Megjithatë, këta mekanizma mbeten shpjegime të mundshme dhe nuk janë vërtetuar si shkaktarë të drejtpërdrejtë të demencës.

A do të thotë kjo se humbja e dhëmbëve shkakton demencë?

Jo. Studiuesit theksojnë se rezultatet tregojnë një lidhje statistikore, jo marrëdhënie të provuar shkak-pasojë.

Studimi kishte edhe kufizime, përfshirë përdorimin e të dhënave të raportuara nga vetë pjesëmarrësit.

Prandaj, nuk mund të përfundohet se humbja e dhëmbëve shkakton demencë apo se ruajtja e tyre e parandalon domosdoshmërisht sëmundjen.

Megjithatë, rezultatet përforcojnë rëndësinë e kontrolleve të rregullta stomatologjike, trajtimit të sëmundjeve të mishrave të dhëmbëve dhe ruajtjes së funksionit të përtypjes.

Kujdesi për shëndetin oral mund të jetë një pjesë e rëndësishme e përpjekjeve më të gjera për ruajtjen e shëndetit të trurit gjatë plakjes. /Telegrafi/