Kënga nacionaliste serbe në Bruksel – kur BE-ja bie ndesh me vlerat që vetë i promovon

Kënga nacionaliste serbe në Bruksel – kur BE-ja bie ndesh me vlerat që vetë i promovon

Kënga nacionaliste serbe në Bruksel – kur BE-ja bie ndesh me vlerat që vetë i promovon

A nuk do të duhej të ishte BE-ja shembull se si të mos preken palët që kanë kaluar një luftë të tmerrshme në vitet ’90, e sidomos gjatë luftës së fundit në Kosovë, ku u vranë mbi 10 mijë persona, u dhunuan mbi 20 mijë gra e burra, u vranë mbi 1 mijë fëmijë dhe sot, në vitin 2026, mbi 1,600 banorë të Kosovës vazhdojnë të jenë të zhdukur?

Sponsor 3M Express

Por ja që kjo nuk ndodhi. Interpretimi i një kënge nacionaliste serbe kundër Kosovës në Bruksel, në kuadër të Forumit të Zgjerimit të Bashkimit Evropian, nuk është thjesht një incident kulturor. Është një ngjarje që ngre pikëpyetje për përgjegjësinë institucionale, ndjeshmërinë politike dhe standardet që Bashkimi Evropian promovon në raport me Ballkanin Perëndimor.

Në një forum ku diskutohet e ardhmja evropiane e rajonit, pajtimi, bashkëpunimi dhe tejkalimi i së kaluarës, interpretimi i një melodie të lidhur me narrativat nacionaliste serbe kundër Kosovës krijon një kontradiktë të dukshme ndërmjet mesazheve politike dhe përmbajtjes së aktivitetit.

Reagimet nga Kosova ishin të menjëhershme, pasi Telegrafi kishte raportuar i pari për këtë skandal, i cili u bë publik falë atyre që na dërguan materialin.

Më vonë, Edlira Dibrani, e cila ishte e pranishme aty, e cilësoi performancën skandaloze, duke theksuar se Kosova nuk përfaqësohet nga kjo këngë. Edhe Donika Emini, një aktiviste e shoqërisë civile nga Kosova, e cila kishte qenë e pranishme aty, e përshkroi në detaje situatën, duke thënë se Marta Kos duhet të kërkojë falje.

Ambasadori Agron Bajrami kërkoi sqarime nga Bashkimi Evropian, ndërsa kryenegociatori i Kosovës me Bashkimin Evropian dhe koordinatori kombëtar për Planin e Rritjes Jeton Zulfaj e vlerësoi ngjarjen si skandaloze dhe të papranueshme.

Megjithatë, reagimi nuk mbeti vetëm në nivelin e përfaqësuesve të Kosovës.

Eurodeputeti estonez Riho Terras ngriti pyetjen nëse bëhej fjalë për një provokim të qëllimshëm apo për injorancë. Ai e cilësoi performancën si një gabim jashtëzakonisht të papërshtatshëm dhe pa shije, duke kërkuar që Komisioni Evropian dhe komisionerja për Zgjerim, Marta Kos, t’i japin shpjegime Kosovës.

Ky reagim është i rëndësishëm, sepse e zhvendos debatin përtej kundërshtimeve të zakonshme politike ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Çështja tashmë lidhet edhe me mënyrën se si institucionet evropiane i trajtojnë mesazhet nacionaliste në aktivitetet që organizojnë.

A ishte kjo mungesë kujdesi në përzgjedhjen e programit artistik, mosnjohje e kontekstit historik dhe politik apo një veprim që kërkon përgjegjësi më të drejtpërdrejtë?

Përgjigjja kërkon sqarime nga organizatorët dhe institucionet përgjegjëse. Pa këto sqarime, do të ishte e nxituar të përcaktohej nëse performanca ishte e qëllimshme. Megjithatë, mungesa e qëllimit nuk e përjashton domosdoshmërisht përgjegjësinë për përmbajtjen e përzgjedhur.

Mesazhet evropiane dhe realiteti në Ballkan

Bashkimi Evropian ka investuar për vite në promovimin e marrëdhënieve të mira fqinjësore dhe normalizimin e raporteve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Këto janë ndër çështjet që vazhdojnë të kenë rëndësi për perspektivën evropiane të të dyja vendeve.

Në këtë kontekst, një performancë me simbolikë nacionaliste kundër Kosovës, pikërisht në një aktivitet që lidhet me zgjerimin, krijon një mospërputhje me frymën që synon të promovojë vetë BE-ja.

Kultura dhe muzika janë pjesë e rëndësishme e identitetit të popujve. Por promovimi i kulturës kombëtare nuk duhet të ngatërrohet me normalizimin e mesazheve që mund të nxisin ndarje apo të cenojnë respektin e ndërsjellë.

Përgjegjësia institucionale dhe nevoja për sqarime

Reagimet e përfaqësuesve të Kosovës, partive opozitare dhe të eurodeputetit Terras e bëjnë të nevojshëm një sqarim institucional.

Komisioni Evropian dhe organizatorët duhet të sqarojnë rrethanat e përzgjedhjes së performancës dhe përgjegjësinë për programin artistik.

Kjo nuk nënkupton që përgjegjësia politike mund t’i atribuohet automatikisht komisioneres Marta Kos, por transparenca është e domosdoshme, sidomos kur një ngjarje e tillë ndodh në një forum që synon të promovojë integrimin dhe bashkëpunimin.

Për Kosovën, kjo është edhe një çështje e trajtimit të barabartë. Neutraliteti i BE-së ndaj statusit të Kosovës nuk duhet të ngatërrohet me mungesën e ndjeshmërisë ndaj mesazheve nacionaliste që lidhen me të.

Në fund, rëndësia e këtij incidenti nuk qëndron vetëm te kënga, por te mënyra se si do të trajtohet nga institucionet përgjegjëse.

Nëse Bashkimi Evropian kërkon nga vendet e Ballkanit Perëndimor të tejkalojnë nacionalizmin dhe të ndërtojnë marrëdhënie të bazuara në respekt, atëherë këto parime duhet të jenë të dukshme edhe në aktivitetet që zhvillohen nën organizimin e tij.

Prandaj, një sqarim për këtë ngjarje nuk do të ishte vetëm përgjigje ndaj reagimeve nga Kosova. Do të ishte edhe një mundësi për të dëshmuar se standardet që Bashkimi Evropian kërkon nga Ballkani Perëndimor vlejnë edhe për vetë institucionet e tij./Telegrafi/.

Lexo edhe

E rëndë në Ferizaj, 14-vjeçari dyshohet se e rrahu gjyshen me shqelma – 73-vjeçarja pëson lëndime, nipi ndalohet nga Policia

E rëndë në Ferizaj, 14-vjeçari dyshohet se e rrahu gjyshen me shqelma – 73-vjeçarja pëson lëndime, nipi ndalohet nga Policia

Zjarri shkrumbon ndërtesën në Tajlandë, 11 persona humbin jetën

Zjarri shkrumbon ndërtesën në Tajlandë, 11 persona humbin jetën

Tahiri për këngën serbe në Bruksel: BE-ja të kërkojë falje, në Prishtinë dorëheqje

Tahiri për këngën serbe në Bruksel: BE-ja të kërkojë falje, në Prishtinë dorëheqje