Me ardhjen e vjeshtës dhe dimrit, ditët shkurtohen dhe ekspozimi ndaj dritës natyrale zvogëlohet. Për disa njerëz, këto ndryshime shoqërohen me lodhje, mungesë motivimi, gjumë të tepërt dhe humor të ulët, simptoma që në raste të caktuara mund të lidhen me çrregullimin afektiv sezonal (SAD), i njohur edhe si depresioni sezonal.
Një meta-analizë që përfshiu 24 studime dhe 32,866 persona vlerësoi se prevalenca globale e këtij çrregullimi është rreth 5%. Rezultatet treguan gjithashtu se SAD shfaqet më shpesh në zona me gjerësi më të madhe gjeografike, ku ndryshimet sezonale të dritës janë më të theksuara.
Një nga trajtimet më të studiuara për këtë gjendje është terapia me dritë të fortë, e njohur si fototerapia. Një meta-analizë e vitit 2024, e cila përfshiu 21 prova të randomizuara me 1,037 pjesëmarrës, raportoi përmirësim të simptomave depresive, megjithëse autorët vunë në dukje se cilësia e provave mbetet e kufizuar.
Edhe një meta-analizë e vitit 2026, që analizoi 17 prova klinike me 634 pjesëmarrës, sugjeroi se terapia me dritë mund të ndihmojë në uljen e simptomave të SAD, me përmirësime të vërejtura veçanërisht pas rreth dy javësh trajtim.
Megjithatë, jo çdo rënie e humorit gjatë dimrit nënkupton depresion sezonal. Më pak aktivitet fizik, qëndrimi për kohë të gjatë në ambiente të mbyllura dhe ndryshimet në rutinën e gjumit mund të ndikojnë gjithashtu në gjendjen emocionale.
Një rishikim sistematik i vitit 2024 shqyrtoi ndikimin e ndërhyrjeve të stilit të jetesës, përfshirë aktivitetin fizik, qëndrimin jashtë, gjumin, ushqyerjen dhe praktikat e ndërgjegjësimit, duke i vlerësuar ato si pjesë të rëndësishme të menaxhimit të simptomave, krahas trajtimeve klinike kur janë të nevojshme.
Nëse humori i ulët zgjat për një kohë të gjatë, përsëritet çdo dimër ose shoqërohet me humbje të interesit për aktivitetet e përditshme dhe izolim social, rekomandohet vlerësimi nga një profesionist i shëndetit mendor. Mendimet për vetëlëndim kërkojnë gjithashtu ndihmë të menjëhershme profesionale.
Depresioni sezonal nuk duhet ngatërruar me mërzitjen e përkohshme gjatë dimrit, ndaj njohja e simptomave dhe kërkimi i ndihmës në kohë mund të jenë të rëndësishme për mirëqenien mendore.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!
The post Depresioni sezonal i dimrit, si ndikon mungesa e dritës në humor dhe energji? appeared first on Sinjali.
Burimi: Sinjali
