Rezervat globale të naftës kanë rënë në nivele alarmante dhe mund të duhen deri në dy vjet për t’u rikthyer, edhe nëse qarkullimi përmes ngushticës së Hormuzit normalizohet plotësisht, ka paralajmëruar Amin Nasser, drejtori ekzekutiv i Saudi Aramco-s.
Duke folur të hënën në Forumin e Inteligjencës së Energjisë në Londër, Nasser tha se sistemi global i furnizimit me naftë po i afrohet kufijve të tij, pas muajsh ndërprerjesh të shkaktuara nga lufta në Iran dhe mbyllja pothuajse e plotë e ngushticës së Hormuzit.
Hormuzi është një prej korridoreve më të rëndësishme energjetike në botë, ndërsa ndërprerja e flukseve përmes tij ka goditur furnizimet dhe ka rritur presionin mbi tregjet e naftës dhe karburanteve, transmeton Telegrafi.
“Jastëku i qëndrueshmërisë së furnizimit është alarmantësisht i vogël”, tha Nasser, duke paralajmëruar se rezervat e emergjencës mund t’i japin tregut kohë për të kaluar një dimër, por nuk mund të zgjidhin problemet afatgjata të ofertës dhe kërkesës.
Sipas tij, bota hyri në krizë me rreth 10 miliardë fuçi naftë në rezerva globale. Që atëherë, janë humbur gati 3 miliardë fuçi furnizim, ndërsa më shumë se 1 miliard fuçi janë tërhequr nga rezervat për të kompensuar mungesën.
Nasser theksoi se shifra totale e rezervave mund të jetë mashtruese, pasi një pjesë e madhe e tyre nuk është realisht e disponueshme për tregun. Sipas vlerësimeve të tij, kanë mbetur më pak se 6 miliardë fuçi rezerva komerciale, ndërsa pjesa më e madhe e këtij vëllimi nuk mund të përdoret praktikisht në mënyrë të menjëhershme.
Kjo e bën edhe më të rëndësishëm vendimin e vendeve të G7 për të nxjerrë në treg 100 milionë fuçi naftë bruto dhe naftë dizel nga rezervat emergjente. Masa synon të lehtësojë presionin mbi furnizimet globale, por Nasser paralajmëroi se ajo është vetëm një zgjidhje afatshkurtër.
“Rezervat emergjente mund të na blejnë një dimër. Ato nuk mund ta rregullojnë furnizimin afatgjatë”, tha ai.
Edhe nëse ngushtica e Hormuzit rihapet plotësisht, sipas Nasserit, do të duhet kohë për të rindërtuar rezervat ndërsa njëkohësisht duhet të plotësohet kërkesa e vazhdueshme globale për naftë. Për këtë arsye, procesi mund të zgjasë deri në dy vjet.
Megjithatë, disa nga eksportet e naftës nga Gjiri i Lindjes së Mesme kanë nisur të rikuperohen. Sipas të dhënave të kompanisë së gjurmimit detar Kpler, eksportet e naftës bruto nga rajoni, duke përjashtuar Iranin, u rikthyen në shtator në nivele të ngjashme me mesataren para luftës.
Një faktor i rëndësishëm ka qenë përdorimi i rrugëve alternative. Një pjesë më e madhe e eksporteve po shmang tani Hormuzin përmes tubacioneve dhe korridoreve të tjera, veçanërisht atyre në Arabinë Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.
Nasser tha se Aramco po përpiqet gjithashtu të reduktojë varësinë nga një kanal i vetëm transporti, duke kërkuar rrugë të reja për eksportin e naftës dhe kapacitete shtesë magazinimi jashtë vendit.
Paralajmërimi i kreut të Aramco-s vjen ndërsa edhe drejtues të tjerë të industrisë së energjisë kanë paralajmëruar për dobësimin e rezervave globale dhe presionin në rritje mbi tregjet e naftës dhe karburanteve.
