Bosnjë e Hercegovina ka nevojë për nisma më të forta investimi dhe zhvillimi të mbështetura nga NATO, së bashku me mbështetjen e vazhdueshme të sigurisë, thanë sot ekspertët në një panel mbi integrimin euroatlantik të Ballkanit të mbajtur si pjesë e Dialogëve të Samitit të NATO-s.
I organizuar nga Këshilli Atlantik Turk dhe Qendra për Politikë të Jashtme dhe Kërkime të Sigurisë në Shoqatën Turke të Industrisë dhe Biznesit (TUSIAD) në Ankara, paneli u përqendrua në integrimin euroatlantik të Ballkanit dhe tensionet rajonale.
I moderuar nga ish-ambasadori turk Hakan Okcal, në panel morën pjesë Dijana Gupta, presidente e Këshillit Atlantik të Bosnjë e Hercegovinës dhe profesoreshë në Universitetin e Mostarit, Edward P. Joseph i Shkollës Johns Hopkins për Studime të Avancuara Ndërkombëtare, dhe ish-ambasadorja bullgare në SHBA Elena Poptodorova.
Gupta theksoi rëndësinë e mbështetjes së NATO-s dhe Bashkimit Evropian për Bosnjë e Hercegovinën, duke thënë se siguria, paqja, zhvillimi ekonomik dhe investimet janë kritike për vendin.
Ajo tha se Bosnjë e Hercegovina ka marrë mbështetje për të prodhuar armë moderne me mbërritjen e selisë së SHBA-së dhe NATO-s dhe nëpërmjet ndihmës së vendeve përfshirë Turqinë, Francën dhe Gjermaninë, por theksoi se vendi ende ka nevojë për më shumë projekte të mbështetura nga NATO.
“Mendoj se qëllimi më i rëndësishëm për ne, pas ndërtimit të një NATO-je më të madhe, do të ishte organizimi i një seminari investimesh për Bosnjë e Hercegovinën”, tha Gupta, raporton Anadolu.
– Pika kyçe urgjente e samitit është ‘vetëbesimi evropian’
Joseph tha se udhëheqësit e NATO-s diskutuan mbi prodhimin industrial të mbrojtjes në lidhje me Ballkanin, duke thënë se mesazhi kryesor i samitit është “vetëbesimi evropian”.
“Mesazhi kryesor tani, pika kyçe urgjente e samitit është ‘vetëbesimi’, vetëbesimi evropian”, tha ai duke argumentuar se Evropa po merr një pjesë më të madhe të barrës së mbrojtjes mes kërcënimit rus, i cili tha se “kërcënon të përbashkëtën dhe, sipas mendimit tim, kërcënon edhe Shtetet e Bashkuara”.
Joseph argumentoi se vetëmjaftueshmëria nuk është koncept realist për Ballkanin. Ndërsa Evropa pretendon se mund të arrijë autonomi strategjike, vendet e Ballkanit mbeten të varura nga Shtetet e Bashkuara, tha ai.
Ai theksoi se vendet e Ballkanit nuk janë në një pozitë të barabartë, duke vënë në dukje se popullsia e vetëm Serbisë tejkalon atë të disa vendeve fqinje së bashku. Joseph tha se ky çekuilibër është arsyeja kryesore pse problemet e hershme të rajonit mbeten të pazgjidhura.
Ai tha se Serbia nuk është burimi i vetëm i tensioneve në Ballkan, por theksoi se, ndryshe nga Beogradi, “çdo një” nga vendet e tjera të rajonit është i përkushtuar për t’u bashkuar me NATO-n.
– Pikëpamje të ndryshme mbi Ballkanin brenda administratës amerikane
Poptodorova tha se pasi ka marrë pjesë në samitet e mëparshme të NATO-s, ajo e konsideroi takimin e këtij viti si një nga më të vështirët.
Ajo tha se pasiguria rrjedh nga pamundësia për të përcaktuar nëse administrata e Donald Trumpit po vepron me mirëbesim për të ribalancuar NATO-n dhe për të vendosur atë që është përshkruar si “NATO 3.0”, apo nëse synon të tërhiqet tërësisht nga arkitektura e sigurisë së Evropës.
“Ne e dimë se ka dy shkolla të ndryshme mendimi brenda administratës së presidentit Trump. Njëra dëshiron që kjo të vazhdojë, ndërsa tjetra dëshiron që Shtetet e Bashkuara të tërhiqen”, tha ajo.
Poptodorova shtoi se megjithëse diskutimet janë përqendruar në Ballkan, ajo që tani njihet zakonisht si Evropa Juglindore ose Ballkani Perëndimor nuk ka marrë vëmendjen e mjaftueshme.
Megjithatë, tha ajo, angazhimi i SHBA-së me rajonin vazhdon të drejtohet nga interesat e tij strategjike.
