Një autobus u godit me gurë dhe vazhdoi rrugën. OSBE-ja e shndërroi këtë në një çështje të sigurisë së komunitetit.
Ngadhnjim Brovina | 22 shtator 2026
Natën e 19 shtatorit, dikush hodhi gurë mbi një autobus në linjën Beograd–Shtërpcë/Štrpce, pranë Sadovinës/Sadovinë, jashtë Vitisë/Vitinës. Gurët goditën pjesën e përparme të autobusit. Rreth pesëmbëdhjetë pasagjerë ndodheshin në bord dhe askush nuk u lëndua. Autobusi vazhdoi rrugën, mbërriti në Shtërpcë dhe shoferi më pas e raportoi incidentin në Policinë e Kosovës. Kosovo Dispatch ka mësuar se gurët u hodhën nga një grup të miturish dhe se asnjë pasagjer nuk kishte nevojë për ndihmë.
Deri të nesërmen, incidenti kishte marrë një kuptim. Kurir e paraqiti si një sulm të ri ndaj serbëve në Kosovë, ndërsa kryetari i Shtërpcës, Ivica Tanasijevićq e shpjegoi kuptimin e tij: pasagjerët ishin serbë që po udhëtonin drejt shtëpisë, sulmi ndodhi disa ditë pas aktgjykimit në Hagë dhe reagimeve të forta ndër shqiptarë, prandaj motivi ishte etnik dhe liria e lëvizjes dhe siguria e serbëve ishin në rrezik. Ai nuk kishte më shumë dijeni se kush i kishte hedhur gurët sesa kushdo tjetër. Ajo që kishte ishte një kornizë interpretimi dhe, deri më 20 shtator, ajo ishte përhapur.
Më 21 shtator, Gerard McGurk, shefi i Misionit të OSBE-së në Kosovë, shkroi se misioni e dënon hedhjen e gurëve, se hetimet janë duke vazhduar, se pret një proces të shpejtë e të plotë dhe llogaridhënie të plotë, se liria e lëvizjes dhe siguria për të gjitha komunitetet duhet të respektohen dhe se do t’i monitorojë nga afër zhvillimet.
Askush nuk i kundërshton këto fjalë, të marra veçmas. Problemi është se me çfarë u lidhën ato. Një vend prodhon mijëra incidente të vogla çdo vit dhe misionet ndërkombëtare pothuajse asnjëherë nuk i shndërrojnë ato në deklarata për të drejta sistemike. Zgjedhja për ta veçuar këtë rast, për t’i dhënë këtë peshë dhe për ta përshkruar me këtë fjalor, ishin vendime dhe është e drejtë të pyetet se çfarë në këtë incident i justifikonte ato. Makina dhe autobusë me targa serbe qarkullojnë çdo ditë nëpër Kosovë, drejt Shtërpcës, Graçanicës/Gračanicës, Mitrovicës/Mitrovicës dhe kufirit, ndërsa autobusi në fjalë e përfundoi udhëtimin me të gjithë pasagjerët në bord, kështu që asgjë në atë rrugë nuk u pengua. Llogaridhënia e plotë për gurët e hedhur nga një anë e rrugës gjatë natës, nëse ka ndonjë kuptim praktik, do të nënkuptonte një polic në çdo vend ku mund të qëndronte një djalë. Nën deklaratën është një xham i përparmë autobusi. Mbi të janë liria e lëvizjes, siguria e komuniteteve, llogaridhënia e plotë dhe monitorimi ndërkombëtar. Që gurët goditën autobusin nuk ishte kurrë në dyshim. Kush i hodhi, pse i hodhi dhe çfarë kuptimi politik mund të kishte, për rrjedhojë, incidenti ishin pyetjet e hapura; dhe vetë fjalia e McGurk-ut thotë se hetimi ende nuk u kishte dhënë përgjigje.
Java e shpjegon pse kjo ka më shumë rëndësi sesa zakonisht do të kishte një postim i ngathët në Twitter. Tre ditë më parë, më 16 shtator, Dhomat e Specializuara kishin shpallur aktgjykimin ndaj Thaçit dhe Kosova ndodhej në momentin më të ndjeshëm politik që kishte përjetuar prej muajsh. Çdo person me një zyrë në Prishtinë/Prištinë e kuptonte se, në një javë të tillë, çdo incident mund të etnizohej brenda disa orësh dhe të shndërrohej në pjesë të një narrative konkurruese. Kryetari i Shtërpcës tregoi se sa shpejt mund të ndodhte kjo. Ajo që një zyrtar si McGurk mund të vendoste ende ishte nëse kjo narrativë do të mbetej thjesht pretendim i një kryetari komune apo do të merrte peshën e një institucioni ndërkombëtar. Ai kurrë nuk tha se sulmi ishte etnik. Nuk kishte nevojë ta thoshte. Ai e vendosi emrin e OSBE-së pas kornizës së kryetarit, në gjuhën e vetë OSBE-së, ndërkohë që hetimi që mund ta konfirmonte ose ta rrëzonte atë kornizë ishte ende i hapur.
Ai është i aftë të veprojë në të kundërtën. Më 20 gusht, kur u pyet nga Kosovo Online për rastin Raškoviq, me fotografi të lëndimeve dhe dy hetime përpara tij, McGurk tha se nuk ndërhyn në hetime dhe se do të priste të shihte se ku do të çonin ato. Një muaj më vonë, me shumë më pak prova përpara tij dhe me shumë më tepër në lojë, ai nuk priti.
Gurë, pa të lënduar, një udhëtim i përfunduar, një dosje policore. Liria e lëvizjes, siguria e komunitetit, llogaridhënia e plotë, monitorimi ndërkombëtar. Lista e parë është ajo që ndodhi. E dyta është ajo që shefi i Misionit të OSBE-së në Kosovë vendosi se ishte.
Artikulli i publikuar në The Kosovo Dispatch
The post Autobusi nuk u ndal appeared first on Gazeta Express.
