Pothuajse çdo i katërti i ri në Maqedoni, i moshës 15 deri në 29 vjeç, nuk ishte as i punësuar dhe as i përfshirë në arsim apo trajnim gjatë vitit 2025. Sipas të dhënave të reja të Eurostatit, shkalla e të rinjve të kategorisë NEET në vend arriti në 23.4 për qind. Kjo përbën një rritje krahasuar me vitin paraprak. Në 2024, përqindja e të rinjve në Maqedoni ishte 22.6 për qind, ndërsa në vitin 2025 u rrit në 23.4 për qind. Dallimi me mesataren e Bashkimit Evropian është i madh. Në vitin 2025, mesatarja e BE-së ishte 11 për qind, që do të thotë se norma në Maqedoni ishte më shumë se dyfish më e lartë. Objektivi i BE-së është që deri në vitin 2030, përqindja e të rinjve NEET të ulet në 9 për qind.
Edhe krahasimi me disa vende të rajonit e nxjerr Maqedoninë me një normë më të lartë. Në vitin 2025, në Serbi norma e të rinjve ishte 15.1 për qind, në Bullgari 13.8 për qind, ndërsa në Greqi 13.6 për qind.
Treguesi NEET është më i gjerë se papunësia klasike. Ai përfshin të rinjtë që nuk janë të punësuar, por njëkohësisht nuk janë as në arsim, shkollim apo trajnim profesional. Pra, në këtë kategori nuk hyjnë vetëm të rinjtë që kërkojnë punë, por edhe ata që nuk janë aktivë në tregun e punës dhe nuk ndjekin ndonjë formë të arsimit ose trajnimit. Të dhënat janë pjesë e Librit Rajonal të Eurostatit për vitin 2026, të publikuar më 23 shtator. Publikimi përfshin 13 fusha, ndërsa një vëmendje e veçantë këtë vit i kushtohet të rinjve dhe tregut të punës, strehimit, shëndetësisë, veçanërisht sëmundjeve kardiovaskulare, si dhe bujqësisë.
Maqedonia është statistikisht e ndarë në tetë rajone: Vardari, Lindja, Jugperëndimi, Juglindja, Pellagonia, Pollogu, Verilindja dhe Shkupi.
Megjithatë, Eurostat nuk i paraqet të gjithë treguesit në nivel të këtyre rajoneve. Për shumë të dhëna, veçanërisht në tregun e punës, strehimin dhe kujdesin shëndetësor, Maqedonia trajtohet si një njësi e vetme statistikore. Kjo do të thotë se shifra prej 23.4 për qind për të rinjtë NEET i referohet vendit në tërësi, dhe jo veçmas Shkupit, Pollogut, Pellagonisë apo rajoneve të tjera. Kjo është e rëndësishme sepse një shifër kombëtare nuk tregon domosdoshmërisht se si ndryshon situata nga një rajon në tjetrin. Për shembull, nuk mund të nxirret nga kjo statistikë se sa për qind e të rinjve në Shkup apo në Rajonin e Pollogut janë NEET.
Një tjetër temë e rëndësishme në botimin e ri është barra e kostos së strehimit. Një familje konsiderohet e ngarkuar nga kostot e banimit kur shpenzon më shumë se 40 për qind të të ardhurave të disponueshme për strehim. Në këtë llogaritje përfshihen qiraja ose interesi i hipotekës, energjia elektrike, uji, ngrohja, mirëmbajtja dhe shpenzime të tjera të rregullta.
Mesatarja e BE-së për këtë tregues në vitin 2025 ishte 7.7 për qind. Megjithatë, Eurostat thekson se vitet referuese nuk janë gjithmonë të njëjta për të gjitha vendet, veçanërisht për vendet kandidate, ndaj krahasimet duhet të bëhen duke pasur parasysh vitin për të cilin vlejnë të dhënat. Raporti trajton edhe sëmundjet e sistemit të qarkullimit të gjakut, përfshirë sëmundjen ishemike të zemrës, infarktin dhe goditjen në tru. Në BE, këto sëmundje ishin përgjegjëse për pothuajse një të tretën e të gjitha vdekjeve në vitin 2023.
The post Pothuajse një në katër të rinj në RMV as punon, as shkollohet dhe as ndjek trajnime appeared first on Gazeta Express.
