Shkencëtarët po studiojnë mekanizmat që fshihen pas sistemit imunitar të lakuriqëve të natës për të zbuluar se çfarë mund të mësojnë ata rreth jetëgjatësisë njerëzore.
Lakuriqët e natës janë gjitarët më jetëgjatë për nga madhësia e tyre dhe kanë aftësinë të përshtaten me viruset dhe të forcojnë mbrojtjen e tyre. Shkencëtarët tani po përpiqen të shohin nëse njerëzit mund të mësojnë diçka nga aftësia e lakuriqëve të natës për t’i rezistuar viruseve dhe madje për të parandaluar kancerin.
Një studim i ri i botuar në revistën Nature shqyrtoi se çfarë mund të mësojnë këto kafshë rreth jetëgjatësisë dhe luftimit të sëmundjeve. Gjetjet zbulojnë se aftësia e lakuriqëve të natës për të ngadalësuar plakjen dhe për të toleruar viruset është e lidhur gjenetikisht, duke sugjeruar që të njëjtat ‘hile’ biologjike i mbrojnë ata si nga infeksionet ashtu edhe nga prishja e pleqërisë.
“Lakuriqët e natës kanë evoluar këtë kapacitet të jashtëzakonshëm fitnesi, këtë aftësi të jashtëzakonshme për t’u përballur me sëmundjet dhe këtë aftësi të jashtëzakonshme për të qenë në gjendje të parandalojnë kancerin”, tha Juan Manuel Vazquez, autor i studimit në Universitetin e Kalifornisë, Berkeley.
“Kjo do të thotë që, duke kuptuar se si lakuriqët e natës kanë evoluar për të bërë të gjitha këto gjëra që gjitarët e tjerë nuk i kanë bërë, ne mund të gjejmë mënyra krejtësisht të reja dhe të papritura për t’u marrë me gjërat normale që shkaktojnë sëmundje njerëzore.”
Për studimin, Vazquez udhëtoi për të kapur, për të bërë biopsi dhe për të liruar lloje të ndryshme lakuriqësh nate. Ai aktualisht ka kultura qelizore nga 259 individë që përfaqësojnë 32 lloje.
Ai u përqendrua te ata të gjinisë Myotis të lakuriqëve të natës, të njohur për disa nga përshtatjet më ekstreme për jetëgjatësi dhe rezistencë ndaj sëmundjeve midis gjitarëve. Në këtë grup, Myotis brandtii (lakuriqët e natës së Brandt-it) mund të jetojnë deri në 42 vjet.
Si i rezistojnë lakuriqët plakjes dhe kancerit
Duke krijuar harta gjenetike me cilësi të lartë për tetë specie të ndryshme, studiuesit identifikuan “truket” specifike biologjike që këto kafshë përdorin për të mbijetuar.
Një nga gjetjet më të rëndësishme është se lakuriqët e natës jetëgjatë kanë evoluar mënyra për të parandaluar kancerin. Për shembull, lakuriqët e natës të vegjël ngjyrë kafe (Myotis lucifugus) kanë një aftësi të shtuar për të pastruar qelizat e dëmtuara përpara se ato të shkaktojnë dëm.
Një shembull i kësaj është një faktor specifik imunitar i quajtur PKR, pasi shumica e specieve Myotis kanë evoluar kopje shtesë të këtij gjeni për të luftuar një gamë më të gjerë virusesh.
Një mënyrë e ndryshme për të luftuar viruset
Lakuriqët e natës veprojnë si rezervuarë zoonotikë – kafshë që mund të mbartin viruse të rrezikshme për njerëzit pa u sëmurë vetë. Aftësia e tyre për ta bërë këtë është rezultat i një strategjie të specializuar evolucionare të njohur si tolerancë virale.
Hulumtimi zbuloi se ndërsa shumica e gjitarëve përdorin “rezistencë” për të luftuar viruset duke u përpjekur të eliminojnë patogjenin, lakuriqët e natës kanë zhvilluar nivele të larta të tolerancës virale.
Ata kanë zhvilluar mekanizma për të shtypur inflamacionin dëmtues dhe stresin qelizor që normalisht do të vriste gjitarët e tjerë, gjë që lejon që virusi të jetojë në trupat e tyre.
Për viruset me ARN, përgjegjëse për shpërthimet njerëzore siç është pandemia COVID-19, lakuriqët e natës kanë tendencë të ndryshojnë numrin e gjeneve imune që kanë dhe të zhvillojnë kopje shtesë për të zgjeruar mbrojtjen e tyre.
Çfarë do të thotë kjo për sëmundjet njerëzore
Meqenëse lakuriqët e natës kanë zhvilluar zgjidhje natyrale për probleme si kanceri dhe prishja qelizore, ato ofrojnë një udhërrëfyes për të kuptuar se si këto procese të njëjta mund të menaxhohen tek njerëzit, thanë studiuesit.
Vazquez vuri në dukje se lakuriqët evoluan për të jetuar për një kohë të gjatë pa u prekur nga sëmundje, gjë që sugjeron se nuk kemi nevojë domosdoshmërisht t’i shohim sëmundjet e plakjes dhe sëmundjet e infeksionit si fusha krejtësisht të ndara.
“Mund t’i shohim këta lakuriqë nate dhe të përpiqemi të kuptojmë se si, në të njëjtën mënyrë që mund ta përmirësosh sistemin tënd imunitar për të luftuar viruset, ndoshta mund ta përmirësosh sistemin tënd imunitar në mënyrë që të mos dobësohet në pleqëri”, vuri në dukje ai.
“Ose ndoshta lakuriqët e natës mund të na ndihmojnë të gjejmë mënyra për të luftuar tumoret në mënyrë që sistemi ynë imunitar të mos lodhet dhe kjo gjithashtu mund të na ndihmojë të përballojmë streset e tjera të jetës dhe të mos e shterojmë imunitetin tonë.”
The post Pa kancer dhe viruse: Gjenet e jetëgjatësisë së lakuriqëve të natës mund të përmbajnë të dhëna për shëndetin e njeriut appeared first on Gazeta Express.
