Action for Mothers and Children (AMC) do të shënojë Global Week for Action on NCDs 2026, nga 31 gushti deri më 4 shtator, duke iu bashkuar thirrjes globale për veprim më të fuqishëm për parandalimin dhe adresimin e sëmundjeve kronike jo-ngjitëse.
Sëmundjet kronike jo-ngjitëse (SKJN) janë gjendje shëndetësore afatgjata që nuk transmetohen nga një person te tjetri. Ato përfshijnë sëmundjet kardiovaskulare, diabetin, kanceret dhe sëmundjet kronike të frymëmarrjes, ndër të tjera, dhe përbëjnë një nga sfidat më të mëdha të shëndetit publik në Kosovë dhe në mbarë botën.
Sipas Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike të Kosovës (IKSHPK), hipertensioni dhe diabeti janë ndër diagnozat më të raportuara të sëmundjeve kronike jo-ngjitëse në Kosovë, ndërsa sëmundjet kronike të frymëmarrjes dhe kanceret gjithashtu kontribuojnë ndjeshëm në barrën e sëmundjeve kronike jo-ngjitëse në vend. Në vitin 2024, në Kosovë u raportuan 43,539 raste të SKJN, krahasuar me 41,258 raste në vitin 2023, një rritje prej 5.5%.
Për AMC-në, veprimi ndaj SKJN është një pjesë e rëndësishme e avancimit të misionit të saj më të gjerë për përmirësimin e shëndetit dhe mirëqenies së familjeve në mbarë Kosovën. Zvogëlimi i barrës së SKJN kërkon parandalim më të fuqishëm, zbulim më të hershëm, qasje në kujdes shëndetësor cilësor dhe përfshirje më të madhe të pacientëve në vendimet që ndikojnë në shëndetin e tyre.
Gjatë Global Week for Action on NCDs, AMC do të organizojë një sërë aktivitetesh që synojnë rritjen e ndërgjegjësimit, fuqizimin e zërit të pacientëve dhe nxitjen e veprimit më të madh ndaj SKJN.
Një nga aktivitetet kryesore do të jetë një tryezë e rrumbullakët për SKJN më 2 shtator, e cila do të mbledhë së bashku organizata joqeveritare dhe pacientë të angazhuar në avokimin për sëmundjet kronike jo-ngjitëse në Kosovë. Diskutimi do të fokusohet në fuqizimin e zërit kolektiv të pacientëve dhe rritjen e përfshirjes së tyre në avokim dhe vendimmarrje.
AMC gjithashtu do të zhvillojë një seri ndërgjegjësuese në rrjetet sociale, duke vënë në pah barrën e SKJN, rëndësinë e parandalimit dhe zbulimit të hershëm, si dhe nevojën për investime më të mëdha në kujdesin shëndetësor dhe politikat me pacientin në qendër.
“Përmirësimi i shëndetit të familjeve në Kosovë nënkupton gjithashtu adresimin e barrës në rritje të sëmundjeve kronike jo-ngjitëse,” tha Rina Demiri Spahija, Drejtoreshë Ekzekutive e Action for Mothers and Children. “Përmes kësaj fushate, duam të ndihmojmë në rritjen e ndërgjegjësimit, të nxisim veprimin dhe të krijojmë më shumë hapësirë që pacientët dhe përfaqësuesit e angazhuar në avokim të jenë pjesë e diskutimit se si adresohen sëmundjet kronike jo-ngjitëse në Kosovë.”
Global Week for Action on NCDs ofron një mundësi për të bërë thirrje për parandalim më të fuqishëm, qasje më të mirë në kujdes dhe investime më të mëdha në sistemet shëndetësore, duke siguruar njëkohësisht që përvojat dhe nevojat e personave që jetojnë me SKJN të pasqyrohen në politika dhe vendimmarrje.
Aktivitetet e AMC-së realizohen në kuadër të iniciativës “Non-Communicable Diseases (NCD) Patient Engagement Accelerator”, të mbështetur nga projekti Integrated Health Services (IHS).
