Irani dhe SHBA-JA kanë vazhduar të këmbëngulin në versione thelbësisht të ndryshme të çdo marrëveshjeje përfundimtare për t’i dhënë fund luftës në vazhdim, pasi të dyja palët thuhet se shkëmbyen sulme në Gjirin Persik për herë të dytë brenda tri ditësh dhe Uashingtoni sanksionoi autoritetin e ri të transitit të Hormuzit të Teheranit.
Zyra e Kontrollit të Aseteve të Huaja e Departamentit të Thesarit të SHBA-së e vendosi Autoritetin e Ngushticës së Gjirit Persik në listën e saj të sanksioneve të mërkurën, duke thënë se ishte “një përpjekje e re nga Korpusi i Gardës Revolucionare Islamike për të monetizuar fushatën e saj të terrorit të sponsorizuar nga shteti duke shantazhuar anijet që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit”.
Thesari tha se PGSA “udhëheq një skemë të kontrolluar nga Irani që shkel në mënyrë flagrante ligjin ndërkombëtar dhe sanksionet e SHBA-së”, dhe paralajmëroi se çdo pagesë ndaj këtij organi për kalimin nëpër ngushticë mund t’i ekspozojë individët dhe kompanitë ndaj sanksioneve.
Zyrtarët iranianë kishin folur më parë publikisht për një tarifë prej 2 milionë dollarësh (1.7 milion euro) për anije, transmeton Telegrafi.
Instituti për Studimin e Luftës (ISW) me seli në Uashington tha se zyrtarë të lartë iranianë po e përshkruanin kontrollin mbi ngushticën si një domosdoshmëri strategjike dhe një element thelbësor të parandalimit kundër SHBA-së dhe Izraelit.
ISW vuri në dukje se çdo marrëveshje që kërkon që trafiku detar të kalojë përmes një skeme të ndarjes së trafikut të miratuar nga Irani, do të kundërshtonte drejtpërdrejt kërkesën e SHBA-së për liri lundrimi dhe do të krijonte një precedent të rrezikshëm për rrugët ujore ndërkombëtare.
I pyetur nëse do të pranonte një marrëveshje afatshkurtër sipas së cilës Irani dhe Omani do të kontrollonin rrugën ujore, presidenti i SHBA-së, Donald Trump tha se “ngushtica do të jetë e hapur për të gjithë. Janë ujëra ndërkombëtare. Ne do ta mbikëqyrim atë, por askush nuk do ta kontrollojë atë”.
“Omani do të sillet si të gjithë të tjerët ose do të na duhet t’i hedhim në erë. Ata e kuptojnë këtë”, shtoi ai.
Shtëpia e Bardhë mohoi ekzistencën e një draft-marrëveshjeje të publikuar nga televizioni shtetëror iranian në lidhje me negociatat, duke e quajtur atë “një trillim të plotë”.
Sipas ISW-së, rrëfimet kontradiktore të përmbajtjes së draftit tregojnë mosmarrëveshje të vazhdueshme mbi çështjet kryesore.
“Renditja e propozuar e lëshimeve nga Irani do të kërkonte që Shtetet e Bashkuara të hiqnin dorë nga burimet kryesore të ndikimit përpara se të fillonin negociatat mbi programin bërthamor të Iranit, gjë që do të zvogëlonte ndjeshëm ndikimin e SHBA-së në çdo negociatë të ardhshme bërthamore”, tha grupi i ekspertëve.
Ndërkohë, CENTCOM i SHBA-së tha se kishte shënjestruar katër dronë iranianë të përshkruar si një kërcënim për ngushticën dhe shkatërroi një stacion kontrolli të dronëve në Bandar Abbas që po përpiqej të lëshonte një të pestë.
IRGC-ja e kundërshtoi këtë deklaratë, duke thënë se SHBA-ja kishin goditur “tokë të djegur” pranë aeroportit të Bandar Abbas dhe duke pretenduar se ishin hakmarrë në orën 4:50 të mëngjesit duke shënjestruar bazën ajrore amerikane nga e cila filloi sulmi, duke e përshkruar përgjigjen si “një paralajmërim serioz”.
IRGC-ja tha se çdo sulm i mëtejshëm i SHBA-së do të përballej me një përgjigje “më vendimtare” dhe ia la përgjegjësinë për pasojat Uashingtonit.
IRGC-ja gjithashtu publikoi pamje të një lëshimi rakete gjatë natës me imazhe anti-amerikane në raketat e saj, duke përfshirë një slogan në gjuhën angleze, “Me armën e besimit … ne e shtyjmë armikun tonë prapa dhe e poshtërojmë atë”.
Nuk e identifikoi bazën ajrore që tha se kishte shënjestruar, megjithatë mediat kuvajtiane raportuan sirena në vend gjatë orëve të para të mëngjesit të së enjtes.
Mbetet e paqartë nëse alarmi lidhej me ndonjë kërcënim që vinte nga Irani apo nga një prej përfaqësuesve të tij në rajonin më të gjerë.
IRGC-ja pretendoi gjithashtu se kishte sulmuar një tanker nafte amerikane, që po përpiqej të kalonte nëpër ngushticë me radarin e fikur. CENTCOM nuk e konfirmoi këtë pretendim.
Pretendimet e Teheranit nuk mund të konfirmoheshin në mënyrë të pavarur.
Më parë gjatë javës, pesë shtete të Gjirit – Bahreini, Kuvajti, Katari, Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe – i paralajmëruan zyrtarisht kompanitë e transportit detar përmes Organizatës Ndërkombëtare Detare që të mos zbatonin rregulloret e PGSA-së, pasi Irani publikoi një hartë që pretendonte kontroll rregullator mbi një pjesë të ngushticës që shtrihej në ujërat territoriale të Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Omanit.
ISW-ja tha se media iraniane Nour News kishte publikuar një artikull opinioni ku argumentonte se Irani duhet ta shndërrojë “fitoren” e tij të fundit ushtarake në një sukses më të gjerë politik – duke treguar një besim brenda regjimit se doli nga lufta në një pozicion force.
