“Ribalancimi i dytë i buxhetit për vitin 2026 është një dokument që nuk përfaqëson thjesht një rregullim kozmetik ose teknik, por një pranim zyrtar të paaftësisë, panikut në thesarin e shtetit dhe planifikimit ekonomik jorealist nga kjo qeveri”, theksoi deputetja e LSDM-së Jovana Trençevska, në seancën e Komisionit të Financave dhe Buxhetit.

Ajo tha se bërja e një ribalancimi të dytë vetëm brenda pak muajsh është një alarm që tregon se anija shtetërore po lundron pa busull dhe është një pranim klasik i paqëndrueshmërisë sistemike në planifikimin fiskal.

“Kjo është një disfatë e pastër fiskale në letër. Qeveria pretendon në mënyrë deklarative se ribalancimi po bëhet për shkak të çrregullimeve të vazhdueshme globale në tregjet e energjisë dhe nevojës për optimizim maksimal të anës së të ardhurave dhe një rishikim poshtë të shpenzimeve buxhetore. Të ardhurat totale bien me 5.3 miliardë denarë krahasuar me ribalancimin e parë, duke rënë nga 379.5 miliardë në 374.1 miliardë denarë. Dhe kjo për shkak të rënies së të ardhurave tatimore nga 213.2 miliardë në 209.7 miliardë denarë. Për të mos tejkaluar nivelin tashmë të lartë të deficitit prej 46.2 miliardë denarë, po shkurtohen 5.3 miliardë denarë nga shpenzimet, duke i ulur ato nga 425.7 miliardë në 420.4 miliardë denarë”, theksoi Trençevska.

Ajo theksoi se rënia e të ardhurave nuk mund të justifikohet vetëm me sfidat ekonomike globale, duke theksuar se planifikimi jorealist i të ardhurave buxhetore është gjithashtu një problem serioz. Vetëm te akcizat, ka një mungesë prej 3.7 miliardë denarë, ose 11% nën planin fillestar. Një rënie shtesë prej 1.9 miliardë denarësh u regjistrua në të ardhurat jo-tatimore dhe donacionet.

Trençevska theksoi se pasojat e një planifikimi të tillë buxhetor shihen më drejtpërdrejt në shkurtimet në investimet kapitale, kujdesin shëndetësor, arsimin dhe mjedisin.

“Me buxhetin fillestar, ju me vetëdije ulët fondet për përfitimet sociale dhe sistemin e pensioneve në mënyrë që të paraqisnit në mënyrë të rreme një deficit më të vogël në letër. Realiteti ju goditi në kokë në korrik, kështu që ju është dashur të shtoni 1.5 miliardë denarë për mbrojtje sociale, vetëm që pagesa e përfitimeve të garantuara ligjërisht për fëmijë dhe mbrojtje sociale të mos shembet. Nuk u shemb, por pati dhe ende ka vonesa serioze në pagesa. Dhe sot, për të mbuluar këto boshllëqe në buxhetin bazë, për të paguar pagat e administratës dhe për të blerë paqe të përkohshme sociale para dimrit, po shkurtoni deri në 94 milionë euro nga investimet kapitale dhe e keni shndërruar buxhetin e zhvillimit në një buxhet social”, tha Trençevska.

Ajo theksoi se me ribalancimin e dytë, po bëhen shkurtime në kujdesin shëndetësor, arsim, gazifikim dhe mbrojtje të mjedisit.

“Në kujdesin shëndetësor, keni ndaluar dhe ulur plotësisht fondet për spitalet kryesore rajonale në Shtip dhe Kërçovë. I keni përgjysmuar paratë për blerjen e pajisjeve moderne mjekësore dhe pajisjeve diagnostikuese. Siç ka paralajmëruar edhe publiku, me ribalancimin po zvogëloni fondet e destinuara për blerjen e insulinës dhe për programin për sëmundjet e rralla”.

“Nuk keni para për të rritur ushqimin e studentëve, dhe studentët po jua kërkojnë këtë. Ata kërkojnë që çmimi, i cili është jorealist dhe i ulët, të rritet nga 140 në 200 denarë. I keni ulur fondet për cilësinë e ajrit, menaxhimin e mbeturinave, mbrojtjen e natyrës, në artikujt menaxhim dhe mbrojtje të ujërave”, tha Trençevska.