Benjamin Netanyahu ka siguruar mbështetjen e një shumice të qartë të votuesve hebrenj në Izrael, sipas rezultateve paraprake të zgjedhjeve që mund t’i mundësojnë të qëndrojë në pushtet, të paktën si kryeministër në detyrë. Megjithatë, blloku i tij nuk ka arritur të sigurojë shumicën në parlamentin prej 120 deputetësh.
Me rreth 70.7 për qind të votave të numëruara deri të mërkurën në mëngjes, mediat izraelite parashikonin që blloku i partive të djathta, të ekstremit të djathtë dhe ultraortodokse të Netanyahut të fitonte 54 ulëse.
Ndërkohë, blloku opozitar i udhëhequr nga rivali i tij, Gadi Eisenkot, pritej të siguronte 47 ulëse, ndërsa partitë që përfaqësojnë qytetarët me prejardhje arabe pritej të fitonin 19, transmeton Telegrafi.
Numërimi i votave vazhdonte dhe rezultatet mund të ndryshonin, por mundësitë e Eisenkotit për ta larguar Netanyahun nga pushteti po dukeshin gjithnjë e më të vogla.
Blloku i tij, që përfshin parti nga qendra e majtë deri te e djathta e fortë, kishte performuar më dobët sesa parashikonin sondazhet para zgjedhjeve.
Edhe pse Netanyahu humbi shumicën parlamentare të bllokut të tij, siç pritej, kundërshtarët e tij nuk kanë një rrugë të qartë drejt formimit të qeverisë pa mbështetjen e partive arabe.
Një pjesë e tyre e kanë përjashtuar këtë mundësi. Ndërkohë, Netanyahu mund të vazhdojë të shërbejë si kryeministër në detyrë gjatë negociatave për koalicionin ose deri në mbajtjen e zgjedhjeve të reja vitin e ardhshëm.
Duke iu drejtuar mbështetësve të partisë Likud pas orës 03:00 në selinë zgjedhore në Jerusalem, Netanyahu bëri thirrje për formimin e një “qeverie të fortë kombëtare të së djathtës”.
Ai vuri në pah sukseset ushtarake të Izraelit dhe la të hapur mundësinë e veprimeve të reja të përbashkëta ushtarake kundër Iranit, në bashkëpunim me presidentin amerikan Donald Trump.
“Izraeli përballet me një mundësi historike të jashtëzakonshme, së bashku me partnerin tonë, presidentin Trump, për ta larguar njëherë e përgjithmonë kërcënimin ekzistencial të Iranit. Por motivet e tjera nuk duhet të na largojnë nga ky mision i shenjtë”, deklaroi Netanyahu.
Trump kishte bërë thirrje që votuesit izraelitë ta mbanin Netanyahun në pushtet, në mënyrë që të dy vendet të mund ta “përfundonin punën” në Iran. Të mërkurën, ai tha se Netanyahu kishte bërë “shumë mirë” dhe se mbështetja e tij publike mund ta kishte ndihmuar.
Nga ana tjetër, Eisenkot pranoi se Netanyahu do të vazhdonte të ishte kryeministër në detyrë, por pretendoi se ai kishte humbur mbështetjen e publikut dhe i kërkoi të largohej nga politika. Ai paralajmëroi gjithashtu kundër përdorimit të çështjeve të sigurisë për interesa politike.
“U bëj thirrje drejtuesve të institucioneve të sigurisë dhe administratës publike: Netanyahu është kryeministër në detyrë, pa mandat dhe pa besimin e popullit”, tha Eisenkot.
Ai shtoi se zyrtarët duhet t’i shërbejnë vetëm shtetit dhe interesave të qytetarëve izraelitë, duke u kërkuar të qëndrojnë të palëkundur përballë çdo përpjekjeje për të ushtruar presion ndaj tyre.
Këto janë zgjedhjet e para në Izrael që nga sulmet e 7 tetorit 2023, kur luftëtarë të udhëhequr nga Hamasi vranë rreth 1,200 persona dhe morën peng 251 të tjerë. Sulmet tronditën ndjenjën e sigurisë në vend dhe u pasuan nga luftërat në Gaza, Liban dhe Iran.
Lufta në Gaza, e cila ka shkatërruar pjesë të mëdha të territorit dhe ka shkaktuar rreth 74 mijë viktima palestineze, e ka izoluar gjithnjë e më shumë Izraelin në arenën ndërkombëtare. Qëndrimet publike ndaj vendit kanë ndryshuar ndjeshëm, përfshirë edhe në Shtetet e Bashkuara, aleatin e tij më të afërt.
Netanyahu përballet gjithashtu me një urdhërarrest të Gjykatës Penale Ndërkombëtare në Hagë, në lidhje me akuza për krime lufte, të cilat ai i ka cilësuar si absurde. Në Izrael, ai përballet me akuza për korrupsion, të cilat i mohon dhe i përshkruan si pjesë të një komploti të establishmentit kundër tij.
Mbështetja që Netanyahu vazhdon të gëzojë mes shumicës së votuesve hebrenj pasqyron ndryshimet e thella në politikën izraelite. Nacionalizmi hebre, mbështetja për zgjerimin e vendbanimeve izraelite në territoret e pushtuara palestineze dhe refuzimi i kritikave nga jashtë janë bërë pjesë e rëndësishme e diskursit politik në vend.
E majta e qendrës, e cila dominoi politikën izraelite gjatë gjysmës së parë të historisë së shtetit dhe udhëhoqi negociatat për shkëmbimin e territorit me paqe me fqinjët arabë, tashmë përfaqësohet nga një pjesë shumë më e vogël e skenës politike.
Pothuajse të gjitha partitë hebreje ndajnë kundërshtimin e Netanyahut ndaj krijimit të një shteti të pavarur palestinez, një çështje që ka qenë në qendër të përpjekjeve ndërkombëtare për paqe që nga vitet 1990, kur ai erdhi për herë të parë në pushtet si kryeministri më i ri në historinë e Izraelit.
Pas një periudhe jashtë pushtetit, Netanyahu u rikthye në krye të qeverisë në vitin 2009 dhe ka qëndruar në këtë pozitë që atëherë, me përjashtim të një periudhe 18-mujore, kur një koalicion partish kundërshtare arriti ta largonte pas katër zgjedhjeve të pasuksesshme për shumicë brenda dy vjetësh.
Pjesëmarrja në zgjedhjet e së martës arriti në 77.7 për qind, niveli më i lartë në më shumë se dy dekada dhe rreth shtatë pikë përqindjeje më i lartë se në vitin 2022.
Pjesëmarrja ishte veçanërisht e lartë mes qytetarëve izraelitë me prejardhje palestineze, të cilët përbëjnë më shumë se një të pestën e popullsisë, por përfaqësuesit e tyre historikisht janë përjashtuar nga kabineti qeveritar. Shumë prej tyre u mobilizuan për shkak të asaj që e konsiderojnë racizëm të hapur nga qeveria e Netanyahut, ku përfshihet edhe një lider partie i dënuar për nxitje të urrejtjes racore ndaj arabëve.
Në selinë e Listës së Përbashkët, një aleancë e disa partive arabe, rezultatet e exit-polleve u pritën me brohoritje dhe duartrokitje.
“Ne e refuzojmë pushtimin dhe racizmin dhe do të vazhdojmë të qëndrojmë këtu”, deklaroi Faten Gattas, kandidate e Listës së Përbashkët, gjatë një fjalimi në selinë e aleancës në Nazaret. /Telegrafi/
