Inflacioni në Eurozonë u rrit në 4% në tetor, niveli më i lartë në më shumë se tre vjet, ndërsa faturat e larta të energjisë vazhduan të rrisnin koston e jetesës në të gjithë bllokun.

Vlerësimi paraprak nga Eurostat tregoi se inflacioni vjetor u rrit nga 3.8% në shtator, duke përkuar saktësisht me nivelin prej 4% që kishin parashikuar ekonomistët.

Vetëm në muajin tetor, çmimet u rritën me 0.4% krahasuar me muajin e mëparshëm.

Ky është niveli më i lartë që nga shtatori i vitit 2023, kur inflacioni ishte 4.3%.

Kjo do të thotë gjithashtu se çmimet tani po rriten me një ritëm dy herë më të shpejtë se objektivi prej 2% i Bankës Qendrore Evropiane (BQE), shkruan Euronews, përcjell Telegrafi.

Inflacioni bazë – i cili përjashton energjinë, ushqimet, alkoolin dhe duhanin, pasi çmimet e tyre luhaten ndjeshëm nga muaji në muaj – mbeti i qëndrueshëm në 2.5%. Edhe ky rezultat përputhej me parashikimet.

Diferenca midis këtyre dy treguesve pasqyron situatën e muajit. Energjia është faktori që po shkakton ndikimin më të madh negativ, ndërsa presioni thelbësor mbi çmimet, për momentin, mbetet i pandryshuar.

Pra, ku u rritën çmimet më shpejt dhe çfarë do të thotë kjo për lëvizjen e radhës të BQE-së?

Çfarë e çoi më lart inflacionin në Eurozonë gjatë muajit tetor?

Sërish energjia. Çmimet e energjisë ishin 20.8% më të larta se një vit më parë – një rritje nga 18.9% në shtator – ndërsa vetëm në tetor ato u rritën me 1.4%.

Energjia zë një peshë prej rreth 9% në shportën e konsumit të Eurozonës. Me një normë vjetore prej 20.8%, ajo kontribuoi me rreth 1.9 pikë përqindjeje në shifrën totale të inflacionit prej 4%, duke përbërë pothuajse gjysmën e totalit.

Inflacioni në sektorin e shërbimeve – që përfshin zëra si qiratë, restorantet, pushimet dhe sigurimet – u rrit lehtë, nga 3.2% në 3.3%. Shërbimet përbëjnë pothuajse gjysmën e shportës, ndaj edhe lëvizjet e vogla në këtë sektor ndikojnë në normën e përgjithshme.

Çmimet e ushqimeve, alkoolit dhe duhanit u rritën me 1.6%, krahasuar me 1.3% më parë.

Inflacioni te ushqimet e papërpunuara, siç janë frutat e freskëta, perimet dhe mishi, u përshpejtua në 4.6% nga 4% – një shenjë se goditja e çmimeve të energjisë po arrin tashmë në raftet e supermarketeve.

Mallrat industriale jo-energjetike, të cilat përfshijnë makinat, veshjet dhe pajisjet shtëpiake, shënuan një rritje prej 1.2%, një ngritje e lehtë nga 1.1%.

Cilat vende regjistruan rritjet më të mëdha?

Italia, me një diferencë të konsiderueshme.

Inflacioni në Itali u rrit në 5.6% nga 4.2% që ishte në shtator; kjo është rritja më e madhe në zonën euro. Çmimet në Itali u rritën me 1.2% brenda një muaji të vetëm – gjithashtu rritja më e lartë mujore në të gjithë bllokun.

Të dhënat kombëtare të publikuara të premten e kishin paralajmëruar tashmë këtë rritje të menjëhershme, e cila është nxitur kryesisht nga tarifat e rregulluara të energjisë.

Pas saj vjen Belgjika, ku inflacioni u rrit në 5.2% nga 4.5%. Edhe në Finlandë u shënua një rritje prej 0.7 pikë përqindjeje, duke arritur në 3.4% nga 2.7%.

Në Greqi dhe Estoni, inflacioni u rrit me gjysmë pike përqindjeje, duke arritur përkatësisht në 5.6% dhe 3.6%. Në Francë, inflacioni u ngjit në 3.8% nga 3.4%, ndërsa në Bullgari norma u rrit në 6% nga 5.6%.

Në Portugali, inflacioni arriti në 3.9%, nga 3.6% që ishte më parë.

Në përgjithësi, inflacioni u përshpejtua në 13 nga 21 vendet anëtare të zonës euro, u zbut në gjashtë prej tyre dhe mbeti i pandryshuar në dy të tjera.

Ku është inflacioni më i lartë në zonën euro?

Lituania vazhdon të ketë normën më të lartë, me 6.1%, shifër kjo e pandryshuar krahasuar me shtatorin. Bullgaria, e cila u bashkua me euron më 1 janar 2026, renditet pas saj me 6%, përcjell Telegrafi.

Greqia dhe Italia ndajnë të njëjtin nivel prej 5.6%, të ndjekura nga Qiproja me 5.4% dhe Belgjika me 5.2%.

Aktualisht, gjashtë vende kanë një normë inflacioni prej 5% ose më shumë. Dhjetë vende ndodhen në nivelin e mesatares së zonës euro (4%) ose mbi të. Në anën tjetër, Malta ka normën më të ulët, prej 2,3%, e ndjekur nga Gjermania me 2,8% dhe Sllovakia me 2,9%.

Pse ra inflacioni në Gjermani?

Gjermania ishte përjashtimi kryesor. Norma e saj e inflacionit ra në 2,8% nga 3,3%, ndërsa çmimet u ulën me 0,1% krahasuar me muajin shtator.

Arsyeja kryesore është ulja e taksave mbi karburantet, e cila hyri në fuqi më 1 tetor dhe do të zgjasë deri në fund të vitit.

Inflacioni u zbut gjithashtu në Spanjë, duke zbritur në 4,9% nga 5%, si dhe në Luksemburg, në 4,9% nga 5,2%. Në Austri, Maltë dhe Sllovaki u regjistruan rënie të lehta.

Kjo ka rëndësi për të gjithë bllokun. Gjermania është ekonomia më e madhe në zonën euro dhe ulja e taksave atje e mbajti mesataren më të ulët sesa do të ishte përndryshe.

Çfarë do të thotë kjo për BQE-në?

Më 29 tetor, Banka Qendrore Evropiane (BQE) e mbajti normën e saj të depozitave në 2,5%, pasi e kishte rritur atë në qershor dhe shtator.

Christine Lagarde deklaroi se vendimmarrësit kishin diskutuar mundësinë e një rritjeje të mëtejshme, por ranë dakord unanimisht që të prisnin.

Dhe të dhënat e së mërkurës nuk ofrojnë arsye të mjaftueshme për të ndryshuar qasje.

Inflacioni i përgjithshëm është sa dyfishi i objektivit dhe vazhdon të rritet, ndërsa inflacioni bazë – të cilin vendimmarrësit e vëzhgojnë për të parë nëse kostot e energjisë po ndikojnë te pagat dhe çmimet e tjera – ka mbetur i pandryshuar.

“Këto shifra të inflacionit forcojnë më tej argumentin për një rritje të normave nga BQE-ja në dhjetor”, u shpreh Nicola Nobile, kryeekonomist për Italinë në Oxford Economics, në një koment dërguar me email.

Ai shtoi se dinamika e ekonomisë mbetet pozitive, “ndonëse jo e shkëlqyer”, me Francën dhe Italinë që pritet të shënojnë rritje minimale në tremujorin e fundit të vitit.

Claus Vistesen dhe Melanie Debono, ekonomistë në Pantheon Macroeconomics, parashikojnë një rritje prej 25 pikësh bazë në dhjetor, të ndjekur nga një rritje e fundit në mars 2027.

“Banka do të duhet t’i rrisë më tej parashikimet e saj për inflacionin në dhjetor, gjë që mbështet një rritje të normave”, thanë ata në një shënim të mërkurën.

Ata presin që inflacioni të rritet në 4,1% në nëntor dhe në 4,3% në dhjetor, përpara se të arrijë kulmin prej 4,5% në janar.

Tregjet e parashikimeve vlerësojnë një gjasë prej rreth 84% për një rritje të normave me një çerek pikë përqindjeje në mbledhjen e BQE-së (Banka Qendrore Evropiane) më 16 dhe 17 dhjetor, mbledhje e cila do të sjellë gjithashtu parashikime të reja nga stafi i bankës.

Yield-i (rendimenti) i obligacioneve dyvjeçare gjermane, i cili është veçanërisht i ndjeshëm ndaj pritshmërive për normat e BQE-së, u rrit me 2 pikë bazë, duke arritur në 3,05%.

Ky vendim vjen gjithashtu në një kohë kur BQE-ja po përgatitet për një ndryshim në krye, pasi Lagarde njoftoi se do të largohet nga detyra në shkurt, nëntë muaj para përfundimit të mandatit të saj. /Telegrafi/