Larja e dhëmbëve është një nga rutinat më të zakonshme të përditshme, por kjo nuk do të thotë se të gjithë e bëjnë atë siç duhet. Përdorimi i furçës së gabuar, fërkimi i tepërt dhe neglizhimi i hapësirave ndërmjet dhëmbëve janë disa nga gabimet që mund të dëmtojnë shëndetin oral.
Për këto gabime ka folur profesori emeritus Murray Thomson nga Universiteti i Otagos, i cili ka shkruar afro 500 punime profesionale dhe për më shumë se tri dekada ka edukuar breza të tërë dentistësh. Këshillat e tij, të bazuara në përvojën shumëvjeçare dhe njohuritë shkencore, janë publikuar nga mediumi Stuff.
Furça e butë është zgjedhja e duhur
Thomson rekomandon përdorimin e furçave të dhëmbëve me fije të buta, duke këshilluar shmangien e atyre me fortësi mesatare dhe të lartë.
Sipas tij, pllaka dentare është një biofilm i butë, prandaj nuk ka nevojë që dhëmbët të fërkohen me forcë për ta larguar atë. Përkundrazi, larja agresive mund të dëmtojë mishrat e dhëmbëve dhe të konsumojë dentinën, pjesën më të butë të dhëmbit, veçanërisht në zonën e qafës së tij.
“Jini të butë dhe harroni qasjen ‘sa më e fortë aq më mirë’. Mund të bëni vetëm dëm”, këshillon ai.
Profesori tregon se personalisht preferon furçën e zakonshme, pasi nuk i pëlqen ndjesia e furçës elektrike. Megjithatë, ai pranon se furçat elektrike janë shumë efektive për personat që i përdorin.
Pastrimi duhet të bëhet në mënyrë sistematike
Një tjetër gabim i zakonshëm është pastrimi jo i njëtrajtshëm i të gjitha pjesëve të gojës.
Nga përvoja e tij klinike, Thomson thotë se shpesh mund të dallojë nëse një pacient është djathtak apo majtak, duke u bazuar në pastërtinë e dhëmbëve. Sipas tij, njerëzit kanë tendencë ta pastrojnë më pak mirë anën e gojës që përkon me dorën e tyre dominuese.
Për të shmangur këtë problem, ai rekomandon një metodë të organizuar në katër hapa: fillimisht pastrimin e pjesës së brendshme të dhëmbëve të poshtëm, më pas pjesën e jashtme të tyre dhe të njëjtën procedurë për dhëmbët e sipërm.
“Filloj me pjesën e brendshme të dhëmbëve të poshtëm, pastaj kaloj në pjesën e jashtme. Pastaj e përsëris të njëjtën gjë në dhëmbët e sipërm”, shpjegon ai.
Edhe pse dy minutat konsiderohen si kohë e rekomanduar për larjen e dhëmbëve, Thomson thekson se kohëzgjatja nuk është garanci për pastrim cilësor.
“Është cilësi, jo sasi”, nënvizon profesori.
Kur duhet ndërruar furça e dhëmbëve?
Sipas Thomson, nuk është e domosdoshme që furça të ndërrohet sipas një afati të prerë, por gjendja e fijeve të saj duhet të përcaktojë se kur është koha për një të re.
Ai tregon se e ndërron furçën disa herë gjatë vitit, ndërsa shpjegon se për sa kohë fijet janë të drejta dhe ruajnë formën, furça mund të vazhdojë të përdoret.
“Por nëse fijet janë përhapur dhe koka e furçës është shtrembëruar, është koha për një të re sepse nuk është më efektive”, thotë ai.
Mos e mbuloni furçën kur është e lagur
Edhe mënyra e ruajtjes së furçës ka rëndësi për higjienën orale.
Thomson këshillon që furça të mos vendoset drejtpërdrejt mbi tualet, për arsye higjienike, por nuk sheh problem që ajo të mbahet në pjesën tjetër të banjës.
Ai paralajmëron veçanërisht kundër mbulimit të furçës kur është ende e lagur, duke theksuar rëndësinë e tharjes së saj.
“Është e rëndësishme ta lini të thahet. Sa më gjatë të jetë e lagur, aq më shumë baktere mund të rriten”, shpjegon ai.
Mos i lani dhëmbët menjëherë pas ushqimeve acidike
Pas konsumimit të ushqimeve acidike, si portokajtë, Thomson sugjeron të pritet rreth dhjetë minuta para larjes së dhëmbëve.
Kjo për shkak se pastat e dhëmbëve kanë veti të lehta gërryese dhe larja e menjëhershme pas ekspozimit ndaj acidit mund të rrisë teorikisht rrezikun e erozionit të smaltit, veçanërisht nëse përdoret forcë e tepërt ose furçë me fije të forta.
Megjithatë, profesori sqaron se ky rrezik mbetet kryesisht teorik dhe se nuk ka prova të forta që e mbështesin atë në praktikë.
Fluori është përbërësi më i rëndësishëm i pastës së dhëmbëve
Sa i përket produkteve për higjienën orale, Thomson vë theksin te rëndësia e fluorit, duke rekomanduar përdorimin e pastave të dhëmbëve që përmbajnë të paktën 1,000 ppm fluor.
Ai i konsideron pastat zbardhuese si një pretendim më shumë tregtar, pasi, sipas tij, nuk ka gjetur prova bindëse për efektivitetin e tyre.
Profesori vlerëson se fluori ka luajtur rol të rëndësishëm në uljen e rasteve të kariesit që nga vitet 1970.
Ndërkohë, ai është kritik edhe ndaj përdorimit të shpëlarësve të gojës, të cilët i konsideron të panevojshëm për shumicën e njerëzve.
Përjashtim bën shpëlarësi me klorheksidinë, i cili mund të ndihmojë personat që po rikuperohen pas ndërhyrjeve kirurgjikale në gojë. Megjithatë, ai paralajmëron se nuk duhet të përdoret për periudha të gjata, pasi mund të shkaktojë njolla në dhëmbë dhe humbje të përkohshme të shijes.
Dy herë në ditë janë të mjaftueshme
Sipas Thomson, larja e dhëmbëve dy herë në ditë është më se e mjaftueshme, nëse bëhet në mënyrën e duhur.
Ai vlerëson se larja tri herë në ditë mund të jetë e tepërt, ndërsa për personat që dëshirojnë të freskojnë frymën pas drekës, rekomandon përtypjen e çamçakëzit pa sheqer.
Hapësirat ndërmjet dhëmbëve nuk duhet të neglizhohen
Një nga këshillat e fundit të profesorit lidhet me pastrimin e hapësirave ndërmjet dhëmbëve, të cilat shpesh mbeten jashtë rutinës së përditshme.
Thomson tregon se më parë përdorte fillin dentar çdo mëngjes, por vitet e fundit ka kaluar në furçat e vogla ndërdhëmbore, të cilat i vlerëson shumë.
Ai rekomandon pastrimin e këtyre hapësirave rregullisht, idealisht dy deri në tri herë në javë ose edhe më shpesh, nëse është e mundur.
“Një furçë dhëmbësh heq pllakën nga sipërfaqet e arritshme, por jo nga vendi ku dhëmbët preken. Atje mund të zhvillohen sëmundjet e mishrave të dhëmbëve dhe kariesi”, shpjegon ai.
Sa u përket ujitësve oralë, profesori thotë se nuk i ka provuar personalisht, megjithëse disa nga kolegët e tij i konsiderojnë shumë efektivë.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!
Burimi: Sinjali
