Fitorja e thellë e demokratëve në zgjedhjet afatmesme në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ku siguruan shumicën në të dyja dhomat e Kongresit, pritet të ndikojë në politikat ekonomike të presidentit Donald Trump, ndonëse ndryshimet e mëdha mund të jenë të vështira për t’u realizuar.

Sipas një analize të publikuar nga Deutsche Welle (DW), shqetësimet ekonomike ishin ndër faktorët kryesorë që ndikuan në humbjen e republikanëve. Çmimet e larta të karburanteve, tarifat tregtare, borxhi në rritje dhe kundërshtimet ndaj zgjerimit të qendrave të të dhënave për inteligjencën artificiale ishin ndër çështjet që ndikuan në votën e amerikanëve.

Megjithatë, kontrolli i Kongresit nga demokratët nuk nënkupton domosdoshmërisht ndryshim të menjëhershëm të politikave ekonomike, pasi Trump vazhdon të jetë president dhe ka të drejtën e vetos ndaj ligjeve që miratohen nga Kongresi.

Ekonomisti Stephen Brown, nga Capital Economics, vlerëson se fitorja e demokratëve nuk ndryshon shumë perspektivën e politikave në afat të shkurtër, pasi ata nuk kanë shumicën e nevojshme për të kapërcyer pengesat procedurale në Senat, ndërsa presidenti mund të bllokojë legjislacionin përmes vetos.

Edhe Jacob Funk Kirkegaard, nga Instituti Peterson për Ekonominë Ndërkombëtare, pret dy vjet bllokadë politike në Uashington, duke vlerësuar se përplasjet mes Shtëpisë së Bardhë dhe Kongresit mund ta vështirësojnë miratimin e vendimeve të rëndësishme.

Tarifat tregtare dhe inteligjenca artificiale

Një prej çështjeve kryesore që ndikoi në rezultatin zgjedhor ishte politika tarifore e Trumpit. Sipas një ankete të Qendrës Kërkimore Pew, të realizuar në fillim të tetorit, 56 për qind e amerikanëve vlerësonin se tarifat e vendosura nga presidenti do të kishin kryesisht ndikim negativ në vend, ndërsa vetëm 20 për qind mendonin se ndikimi do të ishte pozitiv.

Këto politika kanë goditur veçanërisht sektorët e varur nga eksportet, përfshirë disa shtete si Teksasi, Michigani, Iowa dhe Illinois, ku tarifat kundërpërgjigjëse kanë ndikuar në aktivitetin tregtar.

Megjithatë, demokratët mund ta kenë të vështirë t’i japin fund politikës tarifore të Trumpit, pasi ligje të ndryshme i kanë dhënë presidentit kompetenca për vendosjen e tarifave në raste të caktuara, përfshirë emergjencat ekonomike dhe çështjet e sigurisë kombëtare.

Një tjetër çështje që mund të sjellë përplasje mes Kongresit dhe administratës është zhvillimi i inteligjencës artificiale dhe ndërtimi i qendrave të të dhënave. Kundërshtimi i qytetarëve ndaj këtyre projekteve ka ndihmuar kandidatët demokratë në disa gara zgjedhore.

Sipas Kirkegaard, rezultati i zgjedhjeve tregon se mbështetja politike për zgjerimin e shpejtë të infrastrukturës së inteligjencës artificiale nuk është aq e qëndrueshme sa mund të jetë menduar.

Ai vlerëson se kundërshtimet lokale mund ta vështirësojnë ndërtimin e qendrave të reja të të dhënave, duke ndikuar potencialisht edhe në vlerësimin e kompanive të mëdha të teknologjisë.

Lufta në Iran dhe çmimet e naftës

Çmimet e larta të energjisë ishin gjithashtu ndër shqetësimet kryesore të votuesve amerikanë. Sipas analizës së DW-së, një marrëveshje e mundshme me Iranin mund të ndihmojë në uljen e çmimeve të energjisë dhe të lehtësojë presionin mbi buxhetet familjare.

Kirkegaard vlerëson se Trumpi duhet të arrijë një marrëveshje me Iranin dhe të ulë çmimet e karburanteve, pasi këto janë çështje me rëndësi të veçantë për votuesit.

Humbja e republikanëve mund ta shtyjë gjithashtu presidentin të jetë më i kujdesshëm në vendimmarrje, përfshirë politikat ndaj Iranit dhe përshkallëzimin e luftës tregtare me Kanadanë.

Demokratët mund të nisin hetime ndaj Trumpit

Përveç ekonomisë, korrupsioni dhe dyshimet për përfitime personale nga zyrtarë të administratës Trump ishin ndër shqetësimet e tjera të votuesve.

Me kontrollin e të dyja dhomave të Kongresit, demokratët tashmë kanë mundësi më të mëdha për të nisur hetime ndaj administratës dhe për të ushtruar presion politik mbi presidentin. Kjo përfshin edhe mundësinë e nisjes së një procesi tjetër për shkarkimin e Trumpit.

Kirkegaard nuk e përjashton mundësinë që disa senatorë republikanë t’i bashkohen demokratëve në një proces të tillë, nëse dalin në pah dëshmi të rënda për korrupsion.

Sipas tij, një skenar i tillë mund ta bëjë Trumpin më të gatshëm për kompromis, përfshirë edhe heqjen dorë nga një pjesë e madhe e tarifave tregtare.

Megjithatë, pavarësisht fitores së rëndësishme, demokratët përballen me sfida të mëdha në përpjekjet për të përmbysur politikat ekonomike të presidentit, i cili do të vazhdojë të qëndrojë në Shtëpinë e Bardhë edhe për dy vjet të tjera.

Burimi: Dukagjini