Ligji për Dhomat e Specializuara të Kosovës, i miratuar më 6 tetor me 88 vota në Kuvend, është rikthyer për rishqyrtim nga presidentja Justina Shiroka-Pula, duke hapur një fazë të re të procedurave parlamentare dhe debatit juridik.
Vendimi i presidentes, i marrë të enjten, më 22 tetor, erdhi pas kërkesës zyrtare të Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), e cila ishte nismëtare e ndryshimeve ligjore.
Por çfarë ndodh tani dhe a mund ta miratojë Kuvendi sërish ligjin, pavarësisht vendimit të presidentes?
Kuvendit i duhen të paktën 61 vota
Sipas nenit 80 të Kushtetutës së Republikës së Kosovës, presidentja ka të drejtë ta kthejë një ligj për rishqyrtim vetëm një herë, duke dhënë arsyet e këtij vendimi.
Pas rikthimit, Kuvendi mund ta miratojë sërish ligjin me shumicën e votave të të gjithë deputetëve, përkatësisht me të paktën 61 vota.
Nëse sigurohet kjo shumicë, ligji konsiderohet i shpallur dhe presidentja nuk mund ta kthejë për herë të dytë.
Megjithatë, kthimi i ligjit nuk nënkupton hyrjen e menjëhershme të tij në fuqi. Pas përfundimit të procedurave kushtetuese, ligji duhet të publikohet në Gazetën Zyrtare, ndërsa hyrja në fuqi bëhet sipas afatit të përcaktuar në ligj ose, në mungesë të tij, 15 ditë pas publikimit.
Çfarë ndodh me nenet që kërkohet të ndryshohen?
Një nga çështjet kryesore është mënyra se si Kuvendi do t’i trajtojë dispozitat për të cilat është kërkuar rishqyrtimi.
Eugen Cakolli, nga Instituti Demokratik i Kosovës, ka shpjeguar se Rregullorja aktuale e Kuvendit nuk e përcakton në mënyrë të hollësishme procedurën për ndryshimin e dispozitave të kundërshtuara pas kthimit të një ligji nga presidentja.
Sipas tij, Komisioni për Legjislacion ka katër javë nga pranimi i ligjit për ta përgatitur raportin për seancë, megjithëse shqyrtimi mund të përfundojë edhe më herët.
Cakolli ka vlerësuar se Kuvendi duhet të ketë mundësinë t’i korrigjojë dispozitat problematike, pasi vetë qëllimi i rikthimit është rishqyrtimi i ligjit.
Pse presidentja e ktheu Ligjin për Specialen?
Në arsyetimin e vendimit, presidentja Shiroka-Pula ka theksuar nevojën për rishqyrtimin e dispozitave që lidhen me juridiksionin dhe mandatin e Dhomave të Specializuara, si dhe garantimin e të drejtave kushtetuese të personave që po gjykohen në Hagë.
Ndryshimet e miratuara më 6 tetor përfshijnë kufizimin e dënimit maksimal me burgim në 15 vjet, mundësinë e vuajtjes së dënimit në Kosovë, çështjen e faljes presidenciale dhe mundësinë e ankesave në Gjykatën Supreme të Kosovës për çështje që lidhen me juridiksionin e Speciales.
Këto ndryshime kanë nxitur diskutime për përputhshmërinë e tyre me kornizën kushtetuese dhe detyrimet ndërkombëtare të Kosovës.
A mund të përfundojë çështja në Gjykatën Kushtetuese?
Edhe nëse Kuvendi e miraton sërish ligjin, kjo nuk e përjashton mundësinë që dispozitat e tij të kontestohen në Gjykatën Kushtetuese nga subjektet e autorizuara.
Në një rast të tillë, Gjykata Kushtetuese do të vlerësonte përputhshmërinë e dispozitave të kontestuara me Kushtetutën.
Kjo do të thotë se sigurimi i 61 votave mund ta përmbyllë fazën parlamentare të rishqyrtimit, por jo domosdoshmërisht çdo debat juridik për ligjin.
Çfarë pritet në ditët në vijim?
Tashmë përgjegjësia për hapat e ardhshëm i kalon Kuvendit të Kosovës.
Deputetët do të duhet të shqyrtojnë arsyet e kthimit të ligjit, ndërsa organet përkatëse parlamentare pritet të trajtojnë çështjet procedurale dhe dispozitat e kontestuara.
Mbetet të shihet nëse partitë politike do të arrijnë pajtueshmëri për ndryshimet e kërkuara apo nëse ligji do të rikthehet në votim në formën e mëparshme.
Për momentin, një gjë është e qartë: vendimi i presidentes nuk e ka rrëzuar përfundimisht Ligjin për Specialen, por e ka kthyer vendimmarrjen në duart e deputetëve.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!
Burimi: Sinjali
