Një filxhan kafe, një biskotë apo edhe një mëngjes i lehtë mund të ndikojnë në rezultatin e analizës së glukozës në gjak. Për këtë arsye, përgatitja para marrjes së mostrës është e rëndësishme, veçanërisht kur bëhet fjalë për matjen e sheqerit esëll.
Nëse jeni nisur drejt laboratorit për të kontrolluar nivelin e glukozës, por gjatë mëngjesit keni pirë kafe ose keni ngrënë diçka, rezultati mund të mos jetë i përshtatshëm për t’u interpretuar si matje esëll.
Për këtë analizë kërkohet që të mos konsumoni ushqim apo pije me kalori për të paktën tetë orë. Gjatë kësaj periudhe lejohet vetëm uji i zakonshëm.
Sa duhet të jetë niveli i sheqerit në gjak në mëngjes?
Sipas kritereve të Shoqatës Amerikane të Diabetit (ADA), vlerat e glukozës në plazmën e gjakut, të matura esëll, interpretohen si më poshtë:
Nën 5,6 mmol/L – vlerë normale.
Nga 5,6 deri në 6,9 mmol/L – vlera që tregojnë prediabet.
7,0 mmol/L ose më shumë – vlerë që plotëson njërin nga kriteret diagnostikuese për diabetin.
Ndërkaq, Organizata Botërore e Shëndetësisë përdor kufirin prej 6,1 mmol/L për përcaktimin e glukozës së çrregulluar esëll.
Për këtë arsye, interpretimi i rezultateve mund të ndryshojë në varësi të kritereve të përdorura. Te personat që nuk kanë simptoma karakteristike, një rezultat i vetëm i rritur nuk mjafton për të konfirmuar diabetin dhe nevojitet një analizë konfirmuese.
Çfarë ndodh nëse hani para analizës?
Pas konsumimit të ushqimit, veçanërisht atij që përmban karbohidrate, glukoza përthithet dhe kalon në qarkullimin e gjakut.
Në përgjigje të kësaj, pankreasi sekreton insulinë, hormon që ndihmon qelizat ta shfrytëzojnë glukozën dhe të ruajnë ekuilibrin e saj në gjak.
Konsumimi i bukës, produkteve të brumit apo kafesë së ëmbëlsuar mund të shkaktojë rritje të përkohshme të nivelit të glukozës. Kjo rritje varet nga sasia dhe përbërja e ushqimit, koha e kaluar nga vakti dhe aftësia e organizmit për ta rregulluar sheqerin në gjak.
Edhe një kafshatë e vogël mund të ndikojë në kushtet e nevojshme për analizën esëll. Nëse keni ngrënë pa dashje, duhet ta njoftoni personelin e laboratorit para marrjes së gjakut. Në raste të tilla, analiza mund të shtyhet, pasi rezultati i marrë pas ushqimit nuk duhet të krahasohet me kufijtë diagnostikues të glukozës esëll.
A ndikon kafja pa sheqer në rezultat?
Edhe pse shumë persona mendojnë se kafja e zezë, pa sheqer dhe qumësht, nuk ndikon në analizë, kafeina mund të ndikojë në rregullimin e glukozës te disa njerëz.
Për të shmangur paqartësitë, para analizës rekomandohet të konsumohet vetëm ujë. Gjithashtu, sipas udhëzimeve të laboratorit, duhet të shmangen çamçakëzët, duhani dhe aktiviteti fizik intensiv.
Personat që përdorin insulinë ose barna të tjera për diabetin nuk duhet ta ndryshojnë vetë terapinë apo t’i anashkalojnë vaktet pa u këshilluar paraprakisht me mjekun.
Çfarë tregojnë studimet për sheqerin e rritur në mëngjes?
Glukoza e rritur esëll mund të jetë një nga shenjat e para të çrregullimit të metabolizmit të sheqerit, edhe në rastet kur personi nuk ka simptoma.
Një studim i botuar në revistën shkencore The New England Journal of Medicine, ku morën pjesë 3.234 persona me rrezik të shtuar për diabetin e tipit 2, tregoi rëndësinë e ndërhyrjeve të hershme.
Gjatë një periudhe mesatare ndjekjeje prej 2,8 vjetësh, pjesëmarrësit që përmirësuan ushqyerjen, shtuan aktivitetin fizik dhe punuan për uljen e peshës trupore patën 58 për qind më pak raste të reja të diabetit, krahasuar me grupin që mori placebo.
Gjetjet e studimit treguan se identifikimi i hershëm i prediabetit krijon mundësi për të parandaluar ose shtyrë zhvillimin e diabetit të tipit 2.
A mjafton vetëm analiza e sheqerit në mëngjes?
Jo gjithmonë. Disa persona mund të kenë vlera normale të glukozës esëll, ndërkohë që mund të kenë çrregullime të metabolizmit të saj.
Për këtë arsye, mjeku mund të rekomandojë edhe analizën e hemoglobinës së glikuar (HbA1c), e cila pasqyron nivelin mesatar të glukozës gjatë dy deri në tre muajve të fundit. Për këtë analizë nuk kërkohet që personi të jetë esëll.
Në raste të caktuara mund të rekomandohet edhe testi oral i tolerancës ndaj glukozës (OGTT), i cili ndihmon në vlerësimin e mënyrës se si organizmi e përpunon sheqerin.
Një rezultat nuk e tregon gjithmonë gjithë të vërtetën
Vlerat e glukozës duhet të interpretohen duke marrë parasysh moshën, simptomat, historinë shëndetësore dhe kushtet në të cilat është realizuar analiza.
Një rezultat i rritur nuk nënkupton domosdoshmërisht se personi ka diabet, por edhe një vlerë normale në mëngjes nuk e përjashton gjithmonë çrregullimin e metabolizmit të glukozës.
Përgatitja e duhur para analizës, interpretimi nga profesionistët shëndetësorë dhe kontrollet në kohë janë të rëndësishme për identifikimin e hershëm të prediabetit dhe diabetit.
Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!
Burimi: Sinjali
