Mungesa e dhimbjes në gjoks nuk e përjashton problemin me furnizimin e zemrës me gjak dhe oksigjen. Ishemia e heshtur mund të kalojë pa simptoma, ndaj vlerësimi i faktorëve të rrezikut dhe kontrolli mjekësor kanë rëndësi të veçantë
Mungesa e dhimbjes në gjoks nuk do të thotë domosdoshmërisht se muskuli i zemrës po merr mjaftueshëm gjak dhe oksigjen. Ishemia e heshtur e miokardit nënkupton furnizim të pamjaftueshëm të zemrës me oksigjen, të konfirmuar me ekzaminime, edhe pse personi nuk ka simptoma të dallueshme. Për këtë arsye, vlerësimi i rrezikut dhe trajtimi i duhur kanë rëndësi edhe kur njeriu ndihet mirë.
Çfarë ndodh në zemër kur nuk ka dhimbje apo paralajmërime?
Muskuli i zemrës furnizohet me oksigjen përmes arterieve koronare. Kur qarkullimi i gjakut nuk i plotëson nevojat e tij, shfaqet ishemia e miokardit. Në formën e heshtur mungojnë dhimbja në gjoks dhe simptomat e tjera që zakonisht do ta paralajmëronin pacientin.
Një shkak i shpeshtë është ateroskleroza, pra grumbullimi i pllakave në muret e arterieve, të cilat e ngushtojnë hapësirën e tyre. Kur gjatë aktivitetit zemra ka nevojë për më shumë oksigjen, qarkullimi i kufizuar mund të mos jetë i mjaftueshëm. Ishemia mund të lidhet edhe me çrregullime të enëve të vogla të gjakut ose me spazma të arterieve koronare.
Ishemia e heshtur dhe infarkti i heshtur nuk janë e njëjta gjë. Ishemia nënkupton furnizim të pamjaftueshëm me oksigjen, ndërsa infarkti nënkupton vdekjen e një pjese të muskulit të zemrës si pasojë e ishemisë. Prandaj, zbulimi i ishemisë së heshtur nuk do të thotë automatikisht se personi ka kaluar infarkt.
Kush është më i rrezikuar dhe pse diabeti kërkon vëmendje
Diabeti rrit rrezikun për sëmundje koronare dhe, te disa pacientë, mund ta dobësojë edhe perceptimin e dhimbjes. Një shpjegim i mundshëm është dëmtimi i nervave që marrin pjesë në përcjelljen e sinjaleve nga zemra. Megjithatë, mekanizmat që bëjnë që ishemia te një person të shkaktojë dhimbje, ndërsa te një tjetër të kalojë pa u vërejtur, nuk janë sqaruar plotësisht.
Episodet e heshtura mund të ndodhin edhe te persona që nuk kanë pasur kurrë anginë, por edhe te ata që kanë kaluar infarkt ose kanë herë pas here dhimbje nga sëmundja koronare. Te i njëjti pacient mund të alternohen episode me dhe pa dhimbje.
Në vlerësimin e rrezikut rëndësi kanë edhe duhanpirja, tensioni i lartë i gjakut, kolesteroli i lartë dhe historia familjare e sëmundjeve të hershme të zemrës. Sëmundja kronike e veshkave e rrit më tej rrezikun kardiovaskular, transmeton Telegrafi.
Si zbulohet ishemia e heshtur?
Diagnoza kërkon prova objektive se, në rrethana të caktuara, muskuli i zemrës nuk po merr mjaftueshëm oksigjen. Në varësi të gjendjes klinike mund të përdoren testi i ngarkesës fizike, stres-ekokardiografia ose ekzaminimet e perfuzionit të miokardit.
Një EKG normal në qetësi nuk e përjashton isheminë që shfaqet vetëm herë pas here ose gjatë aktivitetit.
CT-koronarografia dhe koronarografia invazive tregojnë kryesisht gjendjen e arterieve koronare dhe ngushtimet e mundshme. Rezultatet interpretohen së bashku me funksionin e zemrës dhe, kur është e nevojshme, me testet që vlerësojnë isheminë.
Jo çdo pacient ka nevojë për çdo ekzaminim dhe jo çdo ngushtim i arteries do të thotë domosdoshmërisht se ekziston ishemi.
Studimi i randomizuar DIAD, ku morën pjesë 1.123 persona me diabet tip 2 pa simptoma të sëmundjes koronare, tregoi se testimi rutinë i perfuzionit të zemrës nuk e uli ndjeshëm numrin e infarkteve apo vdekjeve nga shkaqet kardiake gjatë rreth pesë vjetëve ndjekje. Kjo mbështet qasjen që pacientët me diabet, por pa simptoma, të mos dërgohen automatikisht për ekzaminime të ishemisë, ndërsa kontrolli i faktorëve të rrezikut mbetet thelbësor.
Sa e rrezikshme është dhe kur nevojitet stent apo bypass?
Sëmundja koronare mund të mbetet e pazbuluar deri në shfaqjen e infarktit apo arrestit kardiak. Ishemia mund të kontribuojë edhe në çrregullime të rrezikshme të ritmit të zemrës, por rreziku individual varet nga shumë faktorë dhe jo vetëm nga prania ose mungesa e dhimbjes.
Trajtimi përshtatet sipas ndryshimeve në enët e gjakut, funksionit të zemrës dhe sëmundjeve të tjera. Ai mund të përfshijë barna që zvogëlojnë isheminë, ulin kolesterolin dhe kontrollojnë tensionin, si dhe terapi antiagregante kur ekziston indikacioni.
Aspirina dhe barna të tjera nuk duhet të fillohen pa këshillën e mjekut, sepse përfitimi duhet të peshohet kundrejt rrezikut të gjakderdhjes.
Zbulimi i ishemisë së heshtur nuk do të thotë automatikisht se duhet stent ose bypass. Vendimi varet nga vendndodhja dhe shkalla e ngushtimit, funksioni i barkushes së majtë dhe përfitimi i pritshëm nga ndërhyrja.
Çfarë mund të bëni?
Masat më të rëndësishme janë ndërprerja e duhanit, kontrolli i tensionit, kolesterolit dhe sheqerit në gjak, ushqyerja e shëndetshme dhe ruajtja e peshës së përshtatshme. Aktiviteti fizik duhet t’i përshtatet gjendjes shëndetësore dhe planit të dakorduar me mjekun.
Nëse shfaqen presion i ri në gjoks, gulçim i papritur, djersë të ftohta ose dobësi e theksuar, nuk duhet pritur domosdoshmërisht dhimbje e fortë. Këto mund të jenë shenja të një problemi akut të zemrës dhe kërkojnë vlerësim urgjent.
Nëse dyshohet për infarkt, duhet thirrur urgjenca dhe pacienti nuk duhet të vozisë vetë deri në spital. /Telegrafi/
